Smalle Ee

Plaats
Buurtschap
Smallingerland
Fryslân

Smalle Ee

Terug naar boven

Status

Smalle Ee is een buurtschap* in de provincie Fryslân, gemeente Smallingerland.

* Deze plaats wordt in diverse media als dorp betiteld, maar gezien de grootte of beter gezegd kleinte van de plaats, en het ontbreken van een kerk, kern (van meer dan letterlijk een handvol panden) en voorzieningen, lijkt een kwalificatie als buurtschap ons logischer. De gemeente heeft in 1955 de plaatsen De Veenhoop, De Wilgen, Goëngahuizen en Smalle Ee weliswaar de dorpsstatus toegekend (wat dat in de praktijk ook moge betekenen). Voorheen waren dat buurtschappen van het dorp Boornbergum.

Maar alleen De Veenhoop en De Wilgen hebben zich in de praktijk ook daadwerkelijk tot dorp ontwikkeld; qua grootte, voorzieningen, verenigingsleven. Als je naar de huidige geografische en maatschappelijke realiteit kijkt, is Goëngahuizen vandaag de dag een buurtschap onder het dorp De Veenhoop, en Smalle Ee een buurtschap onder het dorp De Wilgen.

- De buurtschap Smalle Ee heeft een eigen postcode (9214) en plaatsnaam in het postcodeboek en is daarmee een formele woonplaats.

Terug naar boven

Naam

In het Fries
Smelle Ie.

Oudere vermeldingen
1840 Smal Ee.

Terug naar boven

Ligging

De buurtschap Smalle Ee ligt direct W van Drachten, en grenst in het ZO aan het dorp De Wilgen, in het W aan het dorp De Veenhoop en in het N aan de waterlopen (van W naar O) Headamsleat, Wide Mûntsegroppe, Nije Mûntsegroppe en Smeliester Sân.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat de buurtschap Smalle Ee 19 huizen met 89 inwoners. Tegenwoordig heeft de buurtschap ca. 20 huizen met ca. 45 inwoners.

Geschiedenis

- Vroeger waren er 14 boerenbedrijven in functie in Smalle Ee. Tegenwoordig is dat er nog maar één (het bedrijf van Van der Meulen). De laatste winkel verdween decennia geleden samen met de grote boerengezinnen. Als alternatief komt tegenwoordig 2x per week de SRV-bus langs.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Smalle Ee heeft tegenwoordig nog maar een klein haventje. Vroeger, tot begin 20e eeuw, was de haven ongeveer vijf keer zo groot als nu. In die tijd lagen er namelijk vaak veel skûtsjes in de haven te wachten op een vracht wit zand, dat werd afgegraven van het relatief hoog gelegen terrein rond de buurtschap. Tegenwoordig is het een pittoresk haventje, dat plaats biedt aan een scala aan voornamelijk kleinere recreatievaartuigen.

- Wetterskip Fryslân heeft in 2010 4 Friese zandwinplassen aangewezen om baggerslib en grond te storten die vrijkomt uit het beheersgebied. Het gaat om de zandwinplassen bij Suwâld, Wijde Ee ten westen van Burgum, Eesterzanding bij Smalle Ee en Eesterga ten noorden van Lemmer. Door het baggerslib en de grond te concentreren in 4 plassen verbetert de kwaliteit van de rest van het Friese water. Er wordt bespaard op maatschappelijke kosten, er wordt een nuttige inrichting van de zandwinplassen mogelijk en deze worden veiliger. Het gaat om plassen die erg diep zijn waardoor ze gevaarlijk zijn voor zwemmers en schaatsers. Door de maatregelen stijgt de ecologische waarde van de plassen. Zo krijgen andere planten- en diersoorten een kans. Er ontstaat bijvoorbeeld een verbinding tussen de natuurgebieden de Groote Wielen en het nationale park Alde Feanen door het opvullen van de zandwinplas bij Suwâld.

- Wetterskip Fryslân heeft in 2015 een gebied aan de Bûtendiken W van Smalle Ee ontpolderd om ruimte te maken voor water en natuur. Hierdoor zijn de petgaten bij De Veenhoop en de Wide Ie / Alde Feanen met elkaar verbonden. Verder is er 5 kilometer kaden opgehoogd en is 5,3 ha brede natuurvriendelijke oevers aangelegd. Daarnaast zijn 2 retentiepolders met een totale oppervlakte van 102 hectare ingericht voor de tijdelijke berging van water. En het waterschap heeft een deel van natuurgebied Oksekop uitgebaggerd en ingericht voor de uitbreiding van het leefgebied van de kolonie zwarte sterns. Zo is tegelijkertijd aan de water- en natuurbelangen tegemoet gekomen.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Smalle Ee (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Reportage in Trouw (2006) met inwoners van Smalle Ee, over verleden, heden en nabije toekomst van de buurtschap.

- Belangenvereniging: - Plaatselijk Belang De Wilgen, Smalle Ee en Buitenstvallaat is opgericht in 1945 met als doel het behartigen van de belangen van de inwoners van deze 3 kernen en het bevorderen van een goed woon- en leefklimaat. Door onder andere in contact te treden met de bewoners, gemeente, overheid en organisaties tracht P.B. dit doel te bereiken. Door het houden van bijeenkomsten en vergaderingen kunnen de inwoners meepraten en meedenken over de ontwikkeling en leefbaarheid van hun kern.

Gezien de belangrijke ontstaansgeschiedenis van dit gebied voor de gehele regio doet de vereniging veel aan het bijbrengen en in stand houden van cultuurhistorische waarden. Een andere missie van P.B. is het zorgen voor een veilige en gezonde omgeving voor de inwoners. Het plaatsen van AED’s en het creëren van verkeersveilige situaties zijn slechts enkele voorbeelden van acties die zijn uitgevoerd. Daarnaast wordt er een uitgebreid programma geboden van sociale activiteiten waaronder een nieuwjaarsreceptie, dorpsfeest, zomeravondconcert etc. Ongeveer 75% van alle inwoners in het werkgebied van P.B. is lid van de vereniging en neemt actief deel aan een of meerdere activiteiten. Plaatselijk Belang hoopt dat de inwoners nog lang kunnen blijven genieten van het leven in deze mooie, rustige en unieke omgeving tussen water en bos.

Reactie toevoegen