Park Leeuwenbergh

Plaats
Buurtschap
Leidschendam-Voorburg Den Haag
Zuid-Holland

park_leeuwenbergh_kaart_openstreetmap.jpg

Valt de huidige enclave Park Leeuwenberg (= de oranje rechthoek linksonderin op deze kaart) nu onder het dorpsgebied van Leidschendam of van Stompwijk? Het is allebei waar. Het is maar net met welke bril je ernaar kijkt. Voor nadere toelichting zie Status

Valt de huidige enclave Park Leeuwenberg (= de oranje rechthoek linksonderin op deze kaart) nu onder het dorpsgebied van Leidschendam of van Stompwijk? Het is allebei waar. Het is maar net met welke bril je ernaar kijkt. Voor nadere toelichting zie Status

park_leeuwenbergh_huize_leeuwenbergh_1907.jpg

De buurtschap Park Leeuwenbergh is genoemd naar de gelijknamige buitenplaats die hier in de 17e eeuw is gesticht. Dit is een ansichtkaart van Huize Leeuwenbergh anno 1907. De plaatsnaam klopt niet: het lag bíj Voorburg, maar viel onder Stompwijk.

De buurtschap Park Leeuwenbergh is genoemd naar de gelijknamige buitenplaats die hier in de 17e eeuw is gesticht. Dit is een ansichtkaart van Huize Leeuwenbergh anno 1907. De plaatsnaam klopt niet: het lag bíj Voorburg, maar viel onder Stompwijk.

park_leeuwenbergh_villa_dorrepaal_kopie.jpeg

In 1925 laat eigenares Emalia Maria Dorrepaal een extra verdieping op Huize Leeuwenbergh plaatsen, en noemt het pand dan gelijk ook maar naar zichzelf: Villa Dorrepaal dus. (© Vera de Kok: https://commons.wikimedia.org/wiki/User:1Veertje)

In 1925 laat eigenares Emalia Maria Dorrepaal een extra verdieping op Huize Leeuwenbergh plaatsen, en noemt het pand dan gelijk ook maar naar zichzelf: Villa Dorrepaal dus. (© Vera de Kok: https://commons.wikimedia.org/wiki/User:1Veertje)

park_leeuwenbergh_buitengoed_dorrepaal_spandoek_kopie.jpg

Op Buitengoed Dorrepaal in Park Leeuwenbergh is van maandag t/m zaterdag van alles te zien en te doen, voor jong en ouder. Kijk maar onder het kopje Landschap, natuur en recreatie. (© Google)

Op Buitengoed Dorrepaal in Park Leeuwenbergh is van maandag t/m zaterdag van alles te zien en te doen, voor jong en ouder. Kijk maar onder het kopje Landschap, natuur en recreatie. (© Google)

park_leeuwenbergh_tuinvereniging_leeuwenbergh_kopie.jpg

In 1981 hebben de voetbalvelden van R.K. Wit Blauw plaatsgemaakt voor het complex volkstuintjes met tuinhuisjes van Tuinvereniging Leeuwenbergh, aan de noordrand van buurtschap Park Leeuwenbergh.

In 1981 hebben de voetbalvelden van R.K. Wit Blauw plaatsgemaakt voor het complex volkstuintjes met tuinhuisjes van Tuinvereniging Leeuwenbergh, aan de noordrand van buurtschap Park Leeuwenbergh.

park_leeuwenbergh_sportcentrum_leeuwenbergh.jpg

Aan de oostrand van buurtschap Park Leeuwenbergh liggen de tennisbanen van Sportcentrum Leeuwenbergh

Aan de oostrand van buurtschap Park Leeuwenbergh liggen de tennisbanen van Sportcentrum Leeuwenbergh

park_leeuwenbergh_golfvereniging_leeuwenbergh.jpg

Sinds 1988 liggen aan de oostrand van buurtschap Park Leeuwenbergh ook de golfbanen van Golfvereniging Leeuwenbergh

Sinds 1988 liggen aan de oostrand van buurtschap Park Leeuwenbergh ook de golfbanen van Golfvereniging Leeuwenbergh

Park Leeuwenbergh

Terug naar boven

Status

- Park Leeuwenbergh is een buurtschap* in de provincie Zuid-Holland, in grotendeels gemeente Leidschendam-Voorburg (dit betreft de woonkern), deels gemeente Den Haag (dit betreft de omliggende recreatieve complexen, zie daarvoor bij Ligging). T/m 1937 gemeente Stompwijk. In 1938 over naar gemeente Leidschendam, in 2002 grotendeels over naar gemeente Leidschendam-Voorburg, waarbij de omliggende recreatieve complexen middels grenscorrectie naar de gemeente Den Haag zijn gegaan.

* Park Leeuwenbergh wordt ook wel als (villa)wijk betiteld, maar een wijk is geografisch gezien onderdeel van een dorps- of stadskern, en aangezien dit - en ook nog als enclave - enkele kilometers buiten de kern Leidschendam ligt, opteren wij voor de kwalificatie 'buurtschap', die beter weergeeft dat dit kerntje in het buitengebied (van Leidschendam, of eigenlijk Stompwijk) ligt.

- De woonkern van buurtschap Park Leeuwenbergh viel vanouds onder het gemeente- en dorpsgebied van Stompwijk, en was daar de uiterste ZW uithoek van*. De buurtschap wordt soms nog tot dat dorp gerekend**, maar omdat dat dorp in 1978 geen eigen postcode en postale plaatsnaam heeft gekregen, valt de buurtschap voor de postadressen onder het dorp Leidschendam (en vormt een ZW enclave van dat dorp dan wel van het dorp Stompwijk, wat je goed kunt zien op de kaart elders op deze pagina). De omliggende recreatieve complexen vallen, ook voor de postadressen, onder de stad Den Haag.
* Wat goed te zien is op de oude gemeentekaart van Stompwijk op die pagina.
** Maar is door de A4 en door de annexatie van het gebied waar nu de wijk Leidschenveen ligt door de gemeente Den Haag, van dat dorp(sgebied) afgesneden.

- De buurtschap Park Leeuwenbergh heeft geen plaatsnaamborden, en ook geen gelijkluidende straatnaam - wat bij veel andere buurtschappen wél het geval is - zodat je ter plekke nergens aan kunt zien dat en wanneer je de buurtschap binnenkomt en weer verlaat.

Terug naar boven

Naam

Naamgeving
De buurtschap Park Leeuwenbergh dankt zijn naam aan buitenplaats Leeuwenbergh, die hier rond 1640 is gesticht. Zie verder bij Bezienswaardigheden. Op een deel van het landgoed is de buurtschap gerealiseerd.

Terug naar boven

Ligging

Het woonkerngedeelte van de buurtschap Park Leeuwenbergh ligt rond de wegen Park Leeuwenberghlaan, Virulylaan (met uitzondering van huisnummer 50a), Meidoornlaan, Populierenlaan, Hazelaarlaan, Lindelaan (met uitzondering van huisnummer 7) en Westvlietweg (het gedeelte van deze weg tussen iets voorbij huisnummer 115 en iets voor de Elzenlaan in het NO, en huisnummer 126 in het ZW). Voor de 3 recreatieve complexen van de buurtschap: zie 2 alinea's hierna.

De buurtschap ligt in de NW nabijheid van het knooppunt Ypenburg (in de A4) en de WZW nabijheid van het knooppunt Prins Clausplein (A4/A12), aan de O oever van het water Trekvliet of Zuidvliet, in de NO nabijheid van Familiepark Drievliet, ZW van het dorp Leidschendam, Z van het dorp Voorburg, O en NO van het dorp Rijswijk, NW van het dorp Nootdorp, N van de stad Delft, W en WZW van de Haagse Vinexwijk Leidschenveen, en wordt verder aan drie kanten omgeven door grondgebied van de gemeente Den Haag (aan de NO-, ZO- en ZW-kant, met, op enige afstand, de Haagse Vinexwijk Ypenburg in het Z en ZO).

Park Leeuwenbergh ligt in de groene bufferzone tussen de Vliet en de A4. Deze bufferzone is bij de herindelingen van 2002 middels grenscorrectie grotendeels door Den Haag geannexeerd. De grens is daarbij strak om de woonbebouwing heen getrokken; zo valt de woonbebouwing aan de Lindelaan achterin de buurtschap onder Leidschendam, en valt alleen het adres Lindelaan 7 (Sportcentrum Leeuwenbergh, met het aangrenzende tenniscomplex) onder Den Haag. Ook de Elzenlaan in het N - met daaraan en daaromheen gelegen respectievelijk Tuinvereniging Leeuwenbergh* met een complex volkstuintjes met tuinhuisjes (Elzenlaan 5) en Golfvereniging Leeuwenbergh met golfbaan (Elzenlaan 31) - valt onder Den Haag.
* De Tuinvereniging met het bijbehorende complex is ontstaan in 1981. Voorheen waren hier de voetbalvelden van voetbalvereniging R.K. Wit Blauw. Deze club is, nadat zij naar elders in Den Haag moest verhuizen, in 1986 gefuseerd met Zwart Blauw tot SV Kijkduin.

Terug naar boven

Statistische gegevens

De buurtschap Park Leeuwenbergh omvat ca. 165 huizen met ca. 365 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Tweede Wereldoorlog
Aan het begin van de Tweede Wereldoorlog houden de Duitsers villa Dorrepaal* (op dat moment een rusthuis) in Park Leeuwenbergh bezet (inclusief de 7 inwonende dames). Dorrepaal lag namelijk op een strategische plek; aan de achterkant ligt in die tijd nog vliegveld Ypenburg en aan de voorzijde ligt de oude tolbrug met een directe verbindingsweg naar de binnenstad van Den Haag waar de regering zit. De bedoeling van de Duitsers was om via Dorrepaal Den Haag binnen te vallen en de regering te laten capituleren.
* Vanouds Huize Leeuwenbergh. Zie daarvoor verder bij Bezienswaardigheden.

Op 10 mei 1940 krijgt de dan nog slechts 23-jarige luitenant George Maduro* de opdracht om villa Dorrepaal te heroveren. Met een klein groepje soldaten is hij de oude tolbrug overgestoken en heeft hij de villa omsingeld. De Duitsers zitten met de dames verscholen in de kelder. Maduro geeft de soldaten opdracht te vuren, en ondanks dat ze met slechts 12 man zijn, lijkt het alsof er een heel peleton om het gebouw heen staat. Vervolgens dringt Maduro de villa in om de Duitsers te arresteren en de dames te bevrijden. Dit ging niet zonder slag of stoot. Door deze heldenactie wordt George Maduro op 9 mei 1946 postuum** de Ridder 4e klasse der Militaire Willems-Orde toegekend.
* Naar wie Madurodam genoemd is.
** Maduro is op 9 februari 1945 in concentratiekamp Dachau overleden.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Buitenplaats Leeuwenbergh in het huidige Park Leeuwenbergh is rond 1640 gesticht door Lenaert Kettingh*, lid van de toenmalige Haagse vroedschap**. Latere eigenaren zijn dhr. Viruly, baron Van Deneken en Emalia Maria Dorrepaal. De huidige villa Huize Leeuwenbergh (Westvlietweg 115) dateert van 1880, is in neorenaissancestijl gebouwd en is een gemeentelijk monument. In 1925 plaatst de genoemde mevr. Dorrepaal er een verdieping tussen door het dak te liften, en hernoemt het pand in Huize Dorrepaal. Zij vermeldt in haar testament dat het pand na haar overlijden alleen nog gebruikt mag worden als zorginstelling. Hiervoor is Stichting Emalia Dorrepaal in het leven geroepen. Zie daarvoor verder Links > Zorg.
* Naar wie volgens deze bron de Kettingstraat naast het Buitenhof in Den Haag is genoemd.
** Vooral in de zogeheten Gouden Eeuw (= globaal de 17e eeuw), waarin velen door de handel rijk zijn geworden, zijn door welgestelden, die woonden in de Nederlandse steden, vele buitenplaatsen buiten de steden gebouwd, om de drukte en soms ook de stank van die steden te kunnen ontvluchten. Een kenmerkend voorbeeld was Constantijn Huygens, die in Voorburg de buitenplaats Hofwijck liet bouwen en daar een uitgebreid gedicht aan weidde. Zo ook vele anderen, zodat de Vliet omzoomd was met buitenplaatsen. Ook buitenplaats Leeuwenbergh in het huidige Park Leeuwenbergh valt in deze categorie. Ook elders in het land vinden we soortgelijke linten van buitenplaatsen, bijvoorbeeld aan de Vecht (onder meer in Breukelen. Loenen aan de Vecht, Maarssen en Vreeland), en in 's-Graveland.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Buitengoed Dorrepaal in Park Leeuwenbergh is, onder het motto "Maakt je dag Buitengewoon goed!", een veelzijdig buitengoed met een sfeervolle villa, een uitgestrekt wandelterrein, een tuinwinkel, een kwekerij, theeschenkerij, speeltuin, kabouterbos, vlindertuin en dierenweide. Wat Buitengoed Dorrepaal extra bijzonder maakt: hier werken mensen met een verstandelijke beperking, ondersteund door begeleiders van Middin. Deze 'meewerkers' krijgen hier de kans om zich te ontwikkelen, bijvoorbeeld in het tuinonderhoud, in de winkel, de horeca of bij de productie van bijzondere cadeaus.

Met het gezin, familie en/of vrienden geniet je bij Buitengoed Dorrepaal in Park Leeuwenbergh van een dagje uit. Een wandeling maken over het uitgestrekte terrein en daarna een heerlijk kopje thee of koffie in de theetuin. De theetuin is alleen geopend van eind maart tot begin oktober. Maar je bent het gehele jaar door ook welkom in de binnentheetuin, deze bevindt zich in de tuinwinkel. Ook de kinderen genieten op het terrein: zij kunnen de witte krulletjes van een schaap voelen of de kippen voeren. In de tuinwinkel doen de meewerkers allerlei werkzaamheden die in een winkel gedaan moeten worden. Hier kun je terecht voor leuke (cadeau)artikelen die binnen Middin gemaakt worden, en voor tuinplanten die door de kwekerij worden opgekweekt, en in het zomerseizoen kun je ook verse groente uit de eigen moestuin kopen. Ook kun je hier terecht voor wat lekkers in de binnentheetuin. Geopend maandag t/m zaterdag van 9.30 uur tot 17.00 uur.

Terug naar boven

Links

- Zorg: - Sinds 1975 is Huize Leeuwenbergh in Park Leeuwenbergh - welk pand wordt beschreven onder Bezienswaardigheden - onder de naam Dorrepaal Villa een activiteitencentrum van zorginstelling Middin (destijds nog Schroeder van der Kolk Stichting, later ook nog Compaan en Steinmetz | de Compaan). Er werken ongeveer 50 cliënten met een verstandelijke beperking. Ze maken er producten die worden verkocht op het naastgelegen Buitengoed Dorrepaal. Er zijn ook dagactiviteiten voor ouderen. Het pand wordt nog altijd gehuurd van Stichting Emalia Dorrepaal. Bedrijven en particulieren kunnen overdag een van de 4 zalen afhuren voor een feestje of vergadering.

Reacties

(2)

Goedenavond ik had een vraag. Buitenplaats Leeuwenbergh is rond 1640 opgericht door Leonart Jacobsz Kettingh had ik begrepen, maar zijn daar ook nog bewijzen van of oude foto's en weet u waarom het is opgericht? Vriendelijke groet Peter Ketting

1) Foto's uit de begintijd zijn er niet, omdat de fotografie pas in de 19e eeuw is uitgevonden (https://nl.wikipedia.org/wiki/Fotografie).

2) Bewijzen zullen er ongetwijfeld van zijn, omdat 1) dhr. Kettingh immers een notabel persoon was, van/over wie daarom vast het nodige gearchiveerd zal zijn omtrent zijn levensloop, werk, wonen e.d. Hij was zelfs zodanig notabel dat er een straatje naast het Buitenhof in Den Haag naar hem is genoemd. Dat heb ik nu hierboven onder Bezienswaardigheden beschreven en gelinkt. En 2) de aanleg van een buitenplaats was ook iets zodanig bijzonders dat ook daar als zodanig archiefstukken van zullen zijn. Dus in het gemeentearchief van Leidenschendam-Voorburg - beter gezegd: het gemeentearchief van de vroegere gemeente Stompwijk. Dit object viel t/m 1937 immers onder de gemeente Stompwijk - zult u het nodige over zowel dhr. Kettingh als over buitenplaats Leeuwenbergh moeten kunnen vinden. Dat gemeentearchief is tegenwoordig overigens ondergebracht in het Haags Gemeentearchief. Informatie daarover vindt u hier: https://www.plaatsengids.nl/leidschendam-voorburg#geschiedenis.

3) Waarom hij de buitenplaats heeft opgericht: in die tijd was het een trend dat notabele stedelingen met veel geld buitenplaatsen oprichtten, om de drukte en stank van de stad te ontvluchten, o.a. hier aan de Vliet, en aan de Vecht, en in 's-Graveland. Deze buitenplaats valt ook in die categorie. Ook dat heb ik nu in het hoofdstuk Bezienswaardigheden nader toegelicht.

Succes gewenst met uw verdere naspeuringen,
Frank van den Hoven, hoofdredacteur Plaatsengids.nl

Reactie toevoegen