Stompwijk

Plaats
Dorp
Leidschendam-Voorburg
Haaglanden
Zuid-Holland

stompwijk_stompwijkse_paardendagen_2016.jpg

Ook vader en moeder en de kinderen Zwaan genieten mee tijdens de Stompwijkse Paardendagen 2016 in het dorp Stompwijk. (© www.stompwijksepaardendagen.nl)

Ook vader en moeder en de kinderen Zwaan genieten mee tijdens de Stompwijkse Paardendagen 2016 in het dorp Stompwijk. (© www.stompwijksepaardendagen.nl)

stompwijk dr van noortstraat 1977 [640x480].jpg

Stompwijk Dr. van Noortstraat 1977

Stompwijk Dr. van Noortstraat 1977

stompwijk_summerland_billboard_kopie.jpg

Niet te missen opvallend en creatief billboard voor het jaarlijkse muziekfestival Summerland (in dit geval editie 2016) als je het dorp Stompwijk binnenkomt. (© Google)

Niet te missen opvallend en creatief billboard voor het jaarlijkse muziekfestival Summerland (in dit geval editie 2016) als je het dorp Stompwijk binnenkomt. (© Google)

stompwijk_gemaal_de_volharding_dr._van_noortstraat_2_kopie.jpg

Stompwijk, gemaal De Volharding (Dr. van Noortstraat 2) dateert uit 1882. (© Hans van Embden)

Stompwijk, gemaal De Volharding (Dr. van Noortstraat 2) dateert uit 1882. (© Hans van Embden)

ZH gemeente Stompwijk in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Stompwijk in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Stompwijk in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Stompwijk

Terug naar boven

Status

- Stompwijk is een dorp in de provincie Zuid-Holland, in de streek Haaglanden, gemeente Leidschendam-Voorburg. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1937. In 1938 over naar gemeente Leidschendam, in 2002 over naar gemeente Leidschendam-Voorburg. Een klein deel van de gemeente is in 1938 middels grenscorrectie overgegaan naar de gemeente Nootdorp. Zie daarvoor verder bij Statistische gegevens.

- Wapen van de voormalige gemeente Stompwijk.

- Het dorp Stompwijk heeft geen eigen postcode en plaatsnaam gekregen in het postcodeboek, voor de postadressen ligt het dorp daarom 'in' Leidschendam.

- Onder het dorp Stompwijk vallen ook de buurtschappen Westeinde (deels, één pand) en Wilsveen.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1334 Wike, 1347 Stompic, 1494 Stompwyck.

Naamsverklaring
Gevormd uit het Middelnederlandse wik 'nederzetting, veelal met bepaalde functie' (waarvoor zie verder bij Wijk aan Zee) en de latere toevoeging stompe, mogelijk naar de vorm van het gebied.(1)

Terug naar boven

Ligging

Stompwijk ligt NO van Leidschendam, N van Zoetermeer, ZO van Voorschoten.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Stompwijk 315 huizen met 2.323 inwoners, verdeeld in de gelijknamige buurtschap 130/936 (= huizen/inwoners), het dorp Leidschendam (deels: alleen het deel Zuidzijde) 105/764 en de buurtschappen Wilsveen 29/209 en Tedingerbroek 51/414 (in oude atlassen wordt dat als buurtschap Veenweg betiteld, en in recente atlassen als Haagoord. Het deel W van die weg viel onder Stompwijk, het deel O ervan onder Nootdorp. Zie verder de alinea hierna).

In 1938 is de gemeente opgeheven en als volgt verdeeld:
naar de nieuwe gemeente Leidschendam: 5.103 inwoners;
naar de gemeente Nootdorp: 433 inwoners. Dit betrof - in ieder geval - de W zijde van de Veenweg, voor zover gelegen Z van de spoorlijn Den Haag - Rotterdam. De grens liep hier namelijk O langs dan wel midden door de weg, waardoor de bebouwing aan de O kant van deze weg onder Nootdorp viel en de bebouwing aan de W kant van deze weg onder Stompwijk. In de praktijk hoorde de complete bebouwing aan deze weg eigenlijk onder Nootdorp. De Veenweg is nota bene een van de oudste ontginningen van dat dorp en lag ook toen al veel dichterbij de kern van Nootdorp dan bij het kilometers ver(der) weg gelegen Stompwijk. Vandaar de grenscorrectie.

- Tegenwoordig heeft het dorp ca. 1.000 huizen met ca. 2.400 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

- In juni 2016 is het boek 'De Stompwijkse Knip' verschenen. Dit boek gaat over de ontstaansgeschiedenis van Stompwijk en in het bijzonder over de buurt bij de kruising van de Stompwijkseweg en de Kniplaan.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- In 2007 is de Integrale Gebiedsvisie voor Stompwijk en Wilsveen vastgesteld.

- T/m 2012 zijn 11 verspreid liggende kassen in het buitengebied van Stompwijk gesloopt, met een totale oppervlakte van ca. 8 hectare. De operatie draagt bij aan de economische vitaliteit van het dorp en aan herstel van het open landschap van het landelijke buitengebied van het dorp, dat een van de poorten vormt naar het Groene Hart. Alle activiteiten in de glastuinbouwsector worden geconcentreerd in de Meeslouwerpolder, een gebied dat de gemeente volledig duurzaam wil herstructureren. Daarbij wordt onderzocht of de inzet van aardwarmte en gebruik van CO2 uit het Rijnmondgebied mogelijk is. De vestiging van een recreatief knooppunt aan de rand van de Haagse agglomeratie zal het Stompwijkse polderlandschap aantrekkelijker maken als entree van het nationaal landschap Groene Hart. Er komen in de polder mogelijkheden voor natuurgerichte recreatievormen als wandelen en paardrijden. De Stompwijkseweg, nu nog een druk bereden polderweg, wordt straks een belangrijke verbinding voor recreatief fietsverkeer.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Stompwijk heeft 2 rijksmonumenten, zijnde de Laurentiuskerk (Doctor van Noortstraat 86) uit 1873, met de naastgelegen pastorie op nr. 88. De karakteristieke kerk is in neogotische stijl gebouwd naar een ontwerp van architect Evert Margry. De kerk is in 2010 gerestaureerd.

- Stompwijk heeft 43 gemeentelijke monumenten.

- Het uit 1882 daterende gemaal De Volharding (Dr. Van Noortstraat 2) is sinds 2006 niet meer in gebruik en anno 2012 dringend aan een opknapbeurt toe. Het gemaal, oorspronkelijk een stoomgemaal, heeft een oude elektrische aandrijving. Helaas ontbreekt de vacuüminstallatie. In 2011 heeft het Hoogheemraadschap van Rijnland een verkennend onderzoek uitgevoerd naar de mogelijkheden om het gemaal in de toekomst weer een nieuwe, aangepaste en beperkte rol in de plaatselijke waterhuishouding te geven. De uitkomst daarvan is ons nog niet bekend.

- Het andere oude gemaal in Stompwijk, de Antagonist (Stompwijkseweg 11), oorspronkelijk ook een stoomgemaal, heeft in 1929 een imposante 1-cylinder horizontale Crossley dieselmotor gekregen. Sinds de ingebruikname van een nieuw automatisch werkend gemaal in 1998 is de Antagonist buiten werking. Het Hoogheemraadschap van Rijnland heeft het gemaal aan de Stompwijkse Vaart in 2012 overgedragen aan Stichting Behoud Oude Motorgemalen Voorschoten-Leidschendam (STIBOM) (die voor zover ons bekend geen website heeft). Het gemaal is in 2014 gerestaureerd en te bezichtigen tijdens Open Dagen en op afspraak.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Op de 1e zondag van mei organiseert Toerclub Stompwijk de Elfdorpentocht; fietstochten waarbij je kunt kiezen uit de afstanden 25 / 45 / 80 / 125 en 160 km. Bij dit evenement, dat meer dan 1.000 deelnemers trekt, slaagt men er doorgaans in om routes uit te zetten waarin vrijwel geen verkeerslicht voorkomt, wat een hele prestatie is in de drukke Randstad.

- Popfestival Stompwijk Summerland (weekend in juli).

- De Stompwijkse Paardendagen (gedurende 4 dagen in juli) zijn al meer dan een eeuw een begrip in de regio. Uiteraard staat tijdens dit evenement de paardensport centraal, maar liefhebbers van ander vermaak komen ook aan hun trekken. Voor de kinderen is er vier dagen lang een kermis met een groot aantal attracties. Op zaterdagmiddag is er de Stompwijkse Landleven Fair en zaterdagavond de WhipeOut. Op zondag vinden de populaire Ponyrennen plaats. Deze middag is van oudsher één grote reünie van familie, vrienden, oud-Stompwijkers en paardenliefhebbers. Onder het motto "Jong geleerd is oud gedaan" kunnen de kleinsten zich alvast voorbereiden op een carrière in het ponyrennen, want tijdens de pauze kan er ezeltje worden gereden. Het absolute hoogtepunt van de Stompwijkse Paardendagen is de Kortebaandraverij, geliefd bij eigenaren, pikeurs en toeschouwers. Het is de enige kortebaandraverij in Nederland die nog op gras wordt gereden. En waar je ook zit of staat, je kunt alles goed overzien. De Paardendagen worden afgesloten met een prachtig vuurwerk. - Stompwijkse Paardendagen op Facebook.

Het is een mooi verhaal over hoe de kortebaandraverij hier ontstaan is, vandaar hier een samenvatting daarvan: Stompwijk - een overwegend agrarisch dorp bekend om de goede kwaliteit boter, kaas en eieren - had een levendige handel in het westen van ons land. Dagelijks trokken Stompwijkse boterboeren met paard en wagen vol beladen met hun handel naar Leiden, Rotterdam, Delft, Voorburg en Den Haag - plaatsen die voor die tijd op een enorme afstand lagen. De paarden die deze wagens trokken waren sterk en konden een flink stuk draven. Op de terugweg werd er dan ook stevig doorgereden. Aan de rand van de stad wachtten de boeren op elkaar voor een wedstrijdje 'wie als eerste thuis is'. Hierdoor ontstond de behoefte om ook eens in wedstrijdverband de krachten onderling te meten. Vandaar de oprichting van paardensportvereniging Nooit Gedacht en de eerste kortebaandraverij in het dorp in 1909. (bron: de hierboven vermelde site van de Stompwijkse Paardendagen)

- Sinterklaas.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Stompwijk (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Stompwijk.

- Nieuws: - Weekblad De Dorpsketting bestaat al sinds 1970, wordt in het dorp huis aan huis verspreid, en is via deze link ook online te lezen (ook oudere nummers).

- Kulturhus: - In Stompwijk is een impuls nodig voor het behoud van de basisvoorzieningen. Investeren in een slimme combinatie van maatschappelijke voorzieningen, informatie en dienstverlening onder één dak is de oplossing voor dit vraagstuk. In dit Kulturhus versterken functies elkaar. De deur is vaker open. En elkaar ontmoeten maakt samen iets organiseren makkelijker. Het Kulturhus draagt zo bij aan de leefbaarheid van het dorp. Het Kulturhus voorziet in een centrum voor de dorpsgemeenschap van Stompwijk met een basisschool, een peuterspeelzaal, buitenschoolse opvang, een consultatiebureau, een jeugdsoos, een servicepunt van de bibliotheek en multifunctionele ruimtes zoals een grote zaal, een foyer met keuken, een speellokaal en een atelier. Dit centrum komt op de locatie waar nu de basisschool staat.

De realisatie van het project is voorlopig gegund aan het Team Kulturhus, een consortium van meerdere partijen, dat de komende periode (d.w.z. vanaf eind 2016) haar plannen voor het Kulturhus verder gaat uitwerken. Na deze uitwerkingsfase worden de plannen en het ontwerp nader bekeken door de gemeente en wordt een besluit genomen over de definitieve gunning. Hun plannen sluiten het beste aan bij de projectdoelen, zoals op het gebied van financiële haalbaarheid en flexibiliteit in het gebruik op de lange termijn. Ook op het gebied van duurzaamheid kwamen hun plannen het beste uit de bus. Volgens de huidige inzichten - de planning is al 'iets' uitgelopen, aanvankelijk was de oplevering voorzien in 2014 - beoogt het Kulturhus medio 2018 gereed te komen. - Nadere informatie over het project Kulturhus Stompwijk.

- Sport: - In 1947 wordt voetbalvereniging Stompwijkse Boys opgericht, in 1949 handbalvereniging HVS en in 1964 gymnastiekvereniging Gyversto. Eind jaren tachtig wil de gemeente woningen bouwen op het terrein van de toenmalige sportvelden, de gymzaal en de kantine van de voetbalvereniging verkeren in slechte staat, en het dorp wil graag een sporthal. Om al die vliegen in één klap te kunnen slaan, besluiten de genoemde clubs hun krachten te bundelen en in 1992 te fuseren tot Sportvereniging Stompwijk '92. De sporthal komt er in 1993. De verenigingen sporten op Sportpark De Meerhorst (Klaverblad 13). Inmiddels worden er nog veel meer sporten beoefden dan de hiervoor genoemde (met name volleybal, aerobics, badminton en judo).

- Toerclub Stompwijk is er voor racefietsers maar ook voor mensen met een 'gewone' fiets. Wekelijks maken ze op zondag een toertocht, waarbij doorgaans in verschillende groepen wordt gefietst, waardoor rekening kan worden gehouden met snelle en minder snelle fietsers, die zo veel mogelijk per type bij elkaar worden gegroepeerd.

- Bij IJsclub Nut en Vermaak kun je leren schaatsen, toerschaatsen en wedstrijdschaatsen. De lessen en trainingen vinden plaats op de kunstijsbanen in Den Haag, Leiden en Zoetermeer. En als het 's winters hard genoeg vriest, zal er ongetwijfeld ook op de vele lokale waterlopen geschaatst worden.

Reactie toevoegen