Nijverdal

Plaats
Dorp
Hellendoorn
Salland Twente
Overijssel

nijverdal_plaatsnaambord_kopie.jpg

Nijverdal is een dorp in de provincie Overijssel, in grotendeels de streek Salland, deels Twente, gemeente Hellendoorn.

Nijverdal is een dorp in de provincie Overijssel, in grotendeels de streek Salland, deels Twente, gemeente Hellendoorn.

Nijverdal

Terug naar boven

Status

- Nijverdal is een dorp in de provincie Overijssel, in de streek Salland, deels Twente*, gemeente Hellendoorn.
* Zie verder bij Ligging.

- Onder het dorp Nijverdal vallen ook de buurtschappen Hexel, Hulsen, Ligtenberg / Lichtenberg (deels) en Overwater (deels). Ook de sinds de jaren zeventig oostelijk van Hulsen gebouwde Kruidenwijk wordt als deel van het dorp beschouwd.

Terug naar boven

Naam

Naamgeving en naamsverklaring
Toen op deze plek dankzij de in 1836 gestichte textielfabriek, in dat jaar een nederzetting ontstond, moest deze een naam krijgen. Er zijn nogal wat voorstellen de revue gepasseerd voor de definitieve naam Nijverdal tot stand kwam. Oprichter van de textielfabriek, Engelsman Thomas Ainsworth, stelt op 27 april 1836 aan de president van de Nederlandse Handelsmaatschappij, H.C. van der Houven, voor om de plaats naar die president te noemen: Houvenburg. Agent J.P. Freyss van die maatschappij dacht dat de naam Houvenberg was voorgesteld, en opperde om gezien de juist lage ligging tussen Hellendoornse Berg en Eversberg, er Houvendaal van te maken.

Van der Houven vindt dat kennelijk te veel eer en stelt, gezien het verwachte belang van de nieuwe textielfabriek voor de nationale nijverheid, Nijverheidsoord voor. In het concept van de desbetreffende brief stond overigens Nijverheidstede. Ainsworth stelt dat hij de associatie met de recent ogerichte 'koloniën' van de Maatschappij van Weldadigheid, die veelal ook op -oord eindigen, niet apprecieert en stelt voor om er Nijverzorg van te maken. Op 10 mei 1836 doet Van der Houven het voorstel om de naam op Nijverdal te bepalen. En zo geschiedt.

Deze naam is, gezien de hiervoor beschreven voorgeschiedenis, dus afgeleid van 'nijverheid in het (Regge)dal'. Op 14 mei 1836 is de nederzetting officieel gesticht, met een eerste steenlegging voor de textielfabriek. Overigens is de bevolking nog lange tijd de oude benamingen die in dit gebied bekend waren, blijven gebruiken: Eversberg of Neversberg, Koeveen, Notsele of Notter. Pas na en dankzij komst van de spoorlijn met het station dat de naam Nijverdal kreeg, is deze naam snel ingeburgerd. (bron: Historische Kring)

Terug naar boven

Ligging

Nijverdal ligt ZO van Hellendoorn, W van Wierden, NW van Rijssen. Qua streek loopt de grens tussen Salland en Twente in principe langs de Regge. Aangezien het dorp tegenwoordig aan beide zijden van de Regge ligt zou het geografisch dan onder beide streken vallen. Maar gemakshalve rekent men vaak een hele gemeente tot één streek. Ook zo beschouwd, treedt hier een complicatie op: geografisch valt de gemeente Hellendoorn onder Salland (denk alleen al aan een van dé visitekaartjes van de gemeente; de Sallandse Heuvelrug), bestuurlijk valt zij onder het samenwerkingsverband Regio Twente. Dus beide zijn waar; het is maar net met welke bril je er naar kijkt.

Terug naar boven

Statistische gegevens

Volgens de volkstelling van 1840 heeft Nijverdal in dat jaar nog slechts 30 huizen met 190 inwoners. - Per 1-7-1955 is een deel van de gemeente Wierden overgegaan naar de gemeente Hellendoorn. Het betreft een O deel van de kern Nijverdal, die door haar groei deels op grondgebied van de gemeente Wierden was komen te liggen. Het ging om 554 hectare met 2.365 inwoners. (onder de link kun je zien welk gebied het betrof. © van de bewerkte plattegrond: Andreas Bartelink) Tegenwoordig heeft het dorp ca. 10.000 huizen met bijna 25.000 inwoners, en is daarmee beduidend groter geworden dan de oorspronkelijke hoofdplaats Hellendoorn, die 'maar' 6.000 inwoners heeft.

Terug naar boven

Geschiedenis

Nijverdal is als fabrieksarbeidersdorp gesticht in de vroegere marke Noetsele, door de Nederlandsche Handelsmaatschappij, die hier in 1836 in nauwe samenwerking met de Engelsman Thomas Ainsworth een fabriek (een weverij, een spinnerij en een modelweverij) sticht. Men vindt de vestigingsomstandigheden hier ideaal, gezien de ligging aan de Regge en aan de in 1829 aangelegde weg Almelo-Zwolle. Rond 1850 openen de gebroeders Salomonson hier de Koninklijke Stoom Weverij, waardoor er een einde komt aan de thuisnijverheid. Het dorp is door deze textielindustrie snel gegroeid en is thans beduidend groter dan de oorspronkelijke hoofdplaats Hellendoorn.

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Nijverdal, kun je terecht bij de volgende instanties en sites:

- "Historische Kring Hellendoorn-Nijverdal is een vereniging die bestaat uit geïnteresseerden in de geschiedenis van de gemeente. Al sinds 1992 zetten we ons in voor behoud en herontwikkeling van cultureel erfgoed. Dat doen we bijvoorbeeld door het documenteren en ontsluiten van het plaatselijk verleden, en ook gedurende het jaar verschillende activiteiten te organiseren. Ieder jaar organiseert de Historische Kring in de maand september in De Smidse aan het Hoge Dijkje in Nijverdal een expositie. Daarbij schenken we aandacht aan de lokale geschiedenis. Elk jaar een ander aspect van onze geschiedenis. Ook exposeren we elk jaar een veertigtal groepsfoto’s. Daarbij vragen we de bezoekers de ons ontbrekende namen van de personen die op de foto vermeld staan in te vullen. Daarnaast schenken we aandacht aan het thema dat te maken heeft met het thema van de landelijke Open Monumentendag, die in het tweede weekend van september wordt gehouden. Door de week vertonen we films, die te maken hebben met de lokale geschiedenis en elke zondag in de maand september houden we een lezing over onze lokale geschiedenis.

De aan de Historische Kring gelieerde stichting Uutgeverieje ‘n Boaken publiceert actief over het verleden van de gemeente. Zo verschenen er boeken en uitdrukkingen over het plaatselijk dialect, het Mirakel van Hellendoorn, en boerderijen langs en rondom rivier de Regge. Ook leden hebben de mogelijkheid om hun onderzoeksresultaten voor het grote publiek toegankelijk te maken. Je kunt de uitgaven van de Uutgeverieje hier vinden. De bijna 400 leden zijn afkomstig uit de hele gemeente of hebben hier in het verleden gewoond. Een deel van de leden is ook daadwerkelijk actief lid, door bijvoorbeeld deel te nemen in een van de verschillende werkgroepen. Deze werkgroepen zijn verantwoordelijk voor de uitvoering van de verschillende activiteiten van de kring. De “Luu veur oald nieuws sprokkel’n” is een aparte werkgroep die zich alleen bezig houdt met de geschiedenis van het dorp Hellendoorn.

Het kwartaalblad Reggespraoke bevat artikelen over de geschiedenis van de gemeente en haar kernen. De artikelen worden geschreven door zowel leden als niet-leden. Het blad is daarvoor een laagdrempelig medium voor ieder die wetenswaardigheden over de plaatselijke geschiedenis wil publiceren. Er wordt zowel aandacht besteedt aan gemeentebrede ontwikkelingen, als persoonlijke verhalen en gebeurtenissen. Heb je vragen over personen of geschiedenis? De Historische Kring onderhoudt een prikbord waarop je terecht kunt met vragen over personen, families en geschiedenis uit Hellendoorn, Nijverdal, Daarle, Haarle, Hulsen en de buurtschappen. Je gaat hier rechtstreeks naar ons prikbord. Al sinds de oprichting van de vereniging is er gewerkt aan een knipselarchief. Ook zijn er duizenden foto’s digitaal beschikbaar."

- "Het begon allemaal met een jongeman uit Engeland, Thomas Ainsworth. In 1795 geboren in Bolton le Moors, Lancashire England. Hoe haal je het in je hoofd om hier een fabriek te beginnen waaruit ons dorp, Nijverdal, kon ontstaan?!" Zo vroeg Gerben Braker zich af. Welnu, hij heeft dat uitgeplozen en je kunt daarover lezen in 4 artikelen van zijn hand (onder de link vind je deel 3, met links naar de delen 1 en 2. Ten tijde van het plaatsen van deze link, eind februari 2017, moest het 4e artikel nog verschijnen. Die link plaatsen we later dus nog).

- Geschiedenis van Nijverdal (even naar onderen scrollen tot je bij dit deel bent, of zoek op de naam met ctrl-f).

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Aan de Constantijnstraat en de westzijde van de Markt (Parallelweg) staan anno 2020 nog drie vervallen dubbele woningen, een vrijstaand huis en het voormalige hoofdkantoor van Rabobank Hellendoorn-Nijverdal. De Nijverdalse Bouw Combinatie Hegeman wilde hier in 2017 18 stadsvilla’s bouwen, maar voor de relatief dure woningen bleek te weinig belangstelling te zijn. De gemeenteraad stemde in mei 2017 unaniem in met de noodzakelijke wijziging van het bestemmingsplan. De bouwers kregen twee jaar de tijd om met de uitvoering te beginnen, maar dat is niet gelukt. Ze krijgen nu gedurende het jaar 2020 nog de tijd om met een nieuw plan te komen. De gemeenteraadscommissie Grondgebied heeft de aannemer opgeroepen met een gevarieerd plan te komen met diverse type woningen, zodat zowel jong als oud(er) de mogelijkheid krijgen om zich in het dorpshart te vestigen. De bouw van louter seniorenwoningen op deze locatie wordt als ongewenst beschouwd. "We moeten voorkomen dat het hele centrum van het dorp een soort bejaardencentrum wordt", werd opgemerkt. Wethouder Margreet Overmeen was het daarmee eens. Ze benadrukte dat bouwen voor verschillende leeftijdsgroepen zorgt voor een levendiger centrum.

- De A35 loopt na Wierden als N35 verder richting Zwolle. De verkeersstromen over deze weg dwars door Nijverdal zorgden vele jaren voor flinke overlast in het dorp. Reeds in de jaren zeventig zijn er plannen bedacht voor aanvankelijk een rondweg, vanaf 1975 gevolgd door plannen voor een tunnel, waarvan de eerste schetsen zijn gemaakt door Nijverdaller Leo ten Brinke, die daarmee als initiatiefnemer van dit plan wordt beschouwd, maar die helaas de uitvoering van het plan niet heeft mogen meemaken omdat hij in 1977 is overleden. 40 jaar later is het dan zover: in 2008 is de schop de grond in gegaan, in 2015 is de tunnel gereed gekomen. Als eerbetoon aan de initiatiefnemer van het plan is het park dat op het tunneldak is aangelegd, het Leo ten Brinkepark gedoopt. De tunnel zelf heeft de naam Salland-Twentetunnel gekregen, omdat hier de grens ligt tussen Salland in het W en Twente in het O.

De geschiedenis van de wording van het tunnelplan en de vorderingen sindsdien, kun je lezen op de site Tunnelplan.nl, waar Harry Olthof regelmatig artikelen heeft geschreven over de voortgang van het project. Maar je vindt er bijvoorbeeld ook honderden krantenartikelen die sinds de lancering van de plannen in de jaren zeventig zijn verschenen. En Olthof maakte ieder halfjaar foto's van 16 punten aan het traject, om de vorderingen ook visueel te documenteren. Overigens spreekt men van het 'Combiplan', omdat niet alleen de N35 maar ook de parallel lopende spoorlijn en de hoogspanningskabels ondergronds zijn gegaan. Het is de eerste combitunnel van Nederland. Verder wordt de N35 tussen Nijverdal en Wierden verbreed, een project dat in 2022 gereed beoogt te zijn.

- Als vervolg op het realiseren van de hierboven beschreven tunnel is van 2018 tot voorjaar 2019 de Grotestraat in Nijverdal - de hoofdstraat van het dorp - heringericht. Belangrijke elementen in de herinrichting waren het vervangen van het asfalt door klinkers en het verleggen van de rijbaan ter hoogte van het Henri Dunantplein om daar vooral meer ruimte voor terrasjes te creëren, het opheffen van de aparte fietspaden langs de Grotestraat, het verlagen van de maximumsnelheid tot 30 kilometer en zelfs stapvoets op het woonerf, en het aanbrengen van diverse waterelementen. De transformatie wordt wel omschreven als 'van verkeersader naar levensader'. Tot de ingebruikneming van de Salland-Twentetunnel maakt de weg immers deel uit van de doorgaande verkeersroute van Almelo naar Zwolle. Deze steeds drukker wordende verkeersader leidde tot veel geluidsoverlast en opstoppingen in het centrum. De tunnel leidde tot een verkeesluw dorpshart en dat was een belangrijke voorwaarde om de Grotestraat te kunnen omtoveren tot een aantrekkelijk verblijfs- en winkelgebied. Het nieuwe dorpshart moet niet alleen de inwoners uit het dorp en omgeving maar ook de duizenden bezoekers van het nabijgelegen Nationaal Park De Sallandse Heuvelrug verleiden om een bezoekje aan het centrum te brengen. Tevens vormt het nu een ‘verkeersluwe verbinding’ tussen het winkelhart en Buitencentrum De Sallandse Heuvelrug (Paarse Poort).

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Nijverdal heeft 5 rijksmonumenten, zijnde een deel van het textielfabriekscomplex aan de Grotestraat / Salomonstraat / Hoge Dijkje, met een aantal fabriekshallen uit 1852 en later, het kantoor uit 1913 en het ketelhuis uit 1912. Verder de fabriekschoorsteen uit ca. 1920 op Campbellweg 32, en de oude watertoren uit 1912 op Stamstraat 2.

- Nijverdal heeft 21 gemeentelijke monumenten.

- Gereformeerde (PKN) kerk De Regenboog (Grotestraat 125) dateert uit 1908. Op deze plaats had vanaf 1871 de Zendingsgemeente van evangelist Jacob Van Houte haar kerkgebouw. Deze gemeente ging in 1878 samen met de Christelijke Gereformeerde gemeente te Hellendoorn-Nijverdal. Laatstgenoemde had sinds 1859 een kerkgebouw aan de Koersendijk. Dit 'Koersenkerkje' is bij de samenvoeging afgestoten en is in de jaren 1970 afgebroken. In 1953 werd een tweede kerkgebouw aan de Nijkerkendijk in gebruik genomen, 'Rehoboth' genaamd. Na ruim veertig jaar is dat gebouw afgestoten en verkocht aan de Gereformeerde Kerk Vrijgemaakt. De banken in de huidige kerk bieden zitruimte aan duizend personen. Begin jaren negentig ontstond steeds meer behoefte aan een passende garderoberuimte en een ontvangsthal. Daarom is in 1994 het huidige voorportaal gebouwd. Opvallend in dit ontwerp zijn de boogvorm en de glazen raampartijen die een transparante overgang vormen van nieuw naar oud. In de glazen entreedeuren aan de voorzijde is een prachtig kleurenspel te zien. De kleuren verwijzen naar de regenboog. Ingang en vloeren verwijzen naar licht en water. In tegenstelling tot het kerkgebouw 'Rehoboth' moest dit gebouw het lange tijd zonder naam stellen. Omdat het nieuwe voorportaal in 1994 voor een totaal ander aanzicht zorgde en de kerk zich als het ware als nieuw presenteerde aan het dorp en zijn bewoners, is toen besloten haar de naam De Regenboog te geven. De lokale Hervormde Gemeente en Gere­formeerde Kerk zijn in 2011 gefuseerd tot Protestantse Gemeente Nijverdal.

- In 1883 koopt de in dat jaar opgerichte evangelisatievereniging Filippus het bij de stichting van Nijverdal gebouwde huis waarin Robert Campbell, de agent van de Nederlandsche Handel Maatschappij, tevens burgemeester van de gemeente Hellendoorn, had gewoond, en richt dat in als pastorie voor de evangelist. Op het ernaast gelegen ‘terrein van vermaak’ bouwt de vereniging evangelisatiegebouw Eben Haezer en jongelingsvereniging Het Vischnet bouiwt een gelijknamig vergaderlokaal. Bij haar stichting in 1903 krijgt de Zendingsgemeente, zoals de Vrije Evangelische gemeente toen heette, de beschikking over deze gebouwen. Rond 1920 is de toestand van het kerkgebouw zo slecht dat het tijd wordt voor renovatie dan wel nieuwbouw. Als ds. Müller in de Canadalaan in Apeldoorn de pasgebouwde kerk van de Chr. Ger. Barnabasgemeente ziet, ervaart hij dat als ‘een aanwijzing van de Heer dat wij ook zo’n kerk moeten hebben’. En daarom staat er sinds 1923 op Grotestraat 68 dus een wat vergrote uitvoering van een kerk die ook in Apeldoorn staat. Volgens de deskundigen is het een 'interessante late neoromaanse kerk'. Het orgel is in 1950 gebouwd door de firma B. Pels & Zn. Onder de eerste link vind je nadere informatie over de geschiedenis van kerkgebouw, pastorie en jeugdgebouw.

- De Oude watertoren aan de P.C. Stamstraat in Nijverdal, met waterreservoir, reinwaterbekkens, koelwaterinstallatie en sproeiveld met sproeiers, is omstreeks 1915 gebouwd in Functionalistische bouwstijl. Volgens het functionalistische principe wordt het bouwmateriaal - beton - en de constructie niet door andere materialen aan het oog onttrokken. De watertoren ligt tegenover het fabrieksterrein van de vroegere Nederlandsche Stoom Blekerij (later Koninklijke Ten Cate). De toren, waarin zich een betonnen Intze-reservoir bevindt, verzorgde het koelwater voor machinerieën, deed tevens dienst als bluswaterreservoir en werd industrieel proceswater mee op druk gehouden. De watertoren bestaat uit een betonnen skeletconstructie met daarop een cilindervormig betonnen reservoir. Een vierkant betonnen gebouwtje van één bouwlaag omvat het onderste deel van de constructie. De toren staat aan de noordzijde van het koelwaterbassin met sproei-/beluchtingsinstallatie.

De watertoren is van algemeen cultuur-, architectuurhistorisch en stedebouwkundig belang: als representatief exemplaar van een watertoren bij een fabriekscomplex; vanwege de Functionalistische bouwstijl; vanwege de beeldbepalende ligging; vanwege de gaafheid van de toren en de bijbehorende installatie; vanwege de zeldzaamheid van dit type betonnen bedrijfswatertoren. Het rijksmonument is in 2008 door de gemeente Hellendoorn aangekocht als onderdeel van wijkontwikkelingsplan De Blokken. In 2010 is de toren volledig gerestaureerd. In 2011 werd met subsidie van de provincie Overijssel een 'transformatieplan' opgesteld om de gebruiksmogelijkheden van het monument te onderzoeken. Sinds 2015 is het gebouw in gebruik bij een commercieel bedrijf. Er was in Nijverdal ook nog een 'Nieuwe' watertoren, uit 1925. Deze is in 2004 gesloopt.

- Monument Rijkswerkkamp Twilhaar.

- Memory Oorlogs- en Vredesmuseum. Initiatiefnemer Joop Staman verzamelt al meer dan 30 jaar lang spullen uit de Tweede Wereldoorlog. Zijn collectie vormt de basis van het museum. Het zijn vooral de levendige diorama’s met voertuigen en poppen die jong en oud aanspreken. De diorama’s beelden verschillende aspecten van de oorlog uit, zoals het Ardennenoffensief, een concentratiekamp, operatie Market Garden en de bevrijding, maar ook ‘kleinere’ elementen als onderduikers en luisteren naar Radio Oranje. Speciale aandacht is er voor de regio, zoals het Rijkswerkkamp Twilhaar en de vele onderduikers in Daarle. Men probeert zo veel mogelijk interactieve elementen te verwerken. "Bij een film over Normandie trilt de vloer. Dat soort zaken breiden wij uit. In een woonkamer met onderduikers achter de schoorsteen wordt straks een schouwspel nagebootst: een tegelwand verschuift, verduisteringsgordijnen gaan dicht en er klinkt gebons op de deur", aldus Staman.

- "Sterrenwacht Hellendoorn is gehuisvest in Buitencentrum Sallandse Heuvelrug (van Staatsbosbeheer) in Nijverdal. De locatie is voor een sterrenwacht erg gunstig. Er is namelijk relatief nog weinig lichtvervuiling: op een heldere avond kunnen wel 1.000 sterren met het blote oog worden waargenomen. Elke vrijdagavond is er publieksavond. Het driedelige avondprogramma bestaat uit een presentatie over een astronomisch onderwerp, een bezoek aan ons planetarium en tot slot naar de koepel om - bij helder weer - met de telescopen te kijken naar de sterrenhemel. Ook beschikken wij over een radiotelescoop waarmee we bijvoorbeeld de zon en de maan hoorbaar kunnen maken. Elke zaterdagmiddag is er publieksmiddag. Je bezoekt ons planetarium, en gaat daarna naar de koepel en krijgt onder andere uitleg over de werking van de telescopen. Met het zonne-observatorium kun je de zon veilig bekijken.Tijdens de schoolvakanties worden in ons planetarium op de donderdagmiddag diverse boeiende films gedraaid. Films die direct of indirect te maken hebben met astronomie en die zowel voor kinderen als voor volwassen geschikt zijn. Regelmatig organiseren wij ook 'Sterrencolleges'. Dat zijn colleges met wat meer diepgang dan de lezingen op de vrijdagavond, gegeven door een professional in de astronomie, maar altijd geschikt voor een doorsnee publiek."

- Gevelstenen in Nijverdal.

Terug naar boven

Evenementen en activiteiten

- Op Facebookpagina Nijverdal UIT vind je tips over wat er de komende tijd in het dorp te doen is.

- Facebookpagina 'Live in Nijverdal' doet middels videoreportages verslag van evenementen in het dorp.

- Avondvierdaagse (juni).

- Bruisend Nijverdal is een jaarlijkse feestweek begin september. "Bruisen zal het zéker, deze dagen. Met een programma met echt voor ieder wat wils. Cultuur, goede muziek, feest, nostalgie, eten, drinken, ondernemerschap en vooral veel gezelligheid. Precies zoals past bij ons mooie centrum: bruisend van activiteiten en een ontmoetingsplek bij uitstek. Laten we daar met elkaar trots op zijn!" Aldus de organisatie op haar site.

- "Doel van de hardloopwedstrijd City Run Nijverdal (op een zondag eind september) zijn niet alleen de prestaties. Ons doel is een sportief evenement voor lokale en regionale helden. Ieder op zijn eigen niveau. Een getrainde hardloper die een top tijd gaat neerzetten, maar ook de hardloper die voor het eerst van zijn leven een 5 kilometer wedstrijd gaat lopen en deze euforie gaat ervaren. Maar laten we vooral onze kinderen en jeugd niet vergeten. Wij doen er dan ook alles aan om hen te laten deelnemen. Al dat mooie sportieve geweld moet natuurlijk worden aangemoedigd. Vaders, moeders, opa’s, oma’s, vrienden, buren, sportmaatjes en ga zo maar door. Alles omringd met veel muziek, lekker eten, vertier en gezelligheid langs het hele parcours. Denk hierbij nog even een mooie nazomermiddag, zonnetje, volle terrassen en de gezelligheid van elkaar ontmoeten en je hebt een fantastisch hardloopfeest in alle opzichten!" Aldus de organisatie. De afstanden waaruit je kunt kiezen zijn 5 en 10 km. Verder is er een Juniorenrun van 2,5 km en een Kidsrun van 1 km.

- Eigen Oogst is een jaarlijkse expositie (gedurende 3 weken in november) in Nijverdal, waar amateurkunstenaars uit de gemeente Hellendoorn (of betrokken bij de gemeente) in totaal ca. 200 kunstwerken aan een breed publiek tonen, en waar het publiek kan zien hoe leuk het is om met creatieve en kunstzinnige uitingen bezig te zijn. Of je nu schildert, beeldhouwt, fotografeert of video's maakt. Jaarlijks trekken zo'n 3.000 bezoekers aan de vele ingeleverde kunstwerken voorbij. En wordt jouw werk geselecteerd als een van de beste? Dan mag je gedurende ongeveer een maand werken exposeren in de hal van het Huis van Cultuur en Bestuur van de gemeente Hellendoorn. De expositie vindt plaats in De Smidse, een historisch pand behorend tot een van de vijf rijksmonumenten van het dorp, te vinden op Hoge Dijkje 4a. Met recht een dijk van een plek om kunst te exposeren én te bewonderen. Er is ook een nevenprogramma met o.a. live muziek in de weekenden. De toegang is gratis.

- Sinterklaas.

- "De Nijverdalse Bergcross (op een zaterdag begin december), georganiseerd door ASV Atletics, is een uitdagende crossloop over verschillende afstanden. De crossloop maakt onderdeel uit van het Crosscircuit van het Oosten. Deelname aan dit circuit is niet noodzakelijk, je kunt ook alleen in Nijverdal lopen. Tijdens de loop kun je een aantal pittige klimmetjes verwachten. Het Nijverdalse openluchttheater maakt ook deel uit van dit parcours. Terwijl je hier de lange trap oploopt, word je met muziek ondersteund! De organisatie zorgt ervoor dat het parcours nagenoeg bladvrij is, zodat je eventuele wortels en gaten goed kunt zien."

- Van begin december tot begin januari kan jong en ouder genieten van de prachtige schaatsbaan op het Henri Dunantplein in Nijverdal. Er kan gepind worden en ze geven hieraan ook de voorkeur. Mocht je toch contact betalen dan heel graag gepast betalen. Entree (hele dag schaatsplezier) € 4,00. Schaatshuur: € 2,00.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Een avondje lekker lachen om een bekende cabaretier, ontspannen of genieten van mooie muziek? Ontspannen bij de film in heerlijke relaxstoelen? Of ben je eerder op zoek naar een goed boek of een creatieve workshop? ZINiN heeft het allemaal in huis, in het Huis voor Cultuur en Bestuur in Nijverdal. ZINiN is een brede culturele organisatie in de gemeente Hellendoorn, met gastvrijheid, kwaliteit en dynamiek als kernwaarden. ZINiN stimuleert het sociaal-culturele leven in de gemeente Hellendoorn en is er voor iedereen die in aanraking wil komen met cultuur. ZINiN bestaat uit 7 sectoren, namelijk: ZINiN Theater, ZINiN Bibliotheek, ZINiN Verhuur, ZINiN Cultuur, ZINema, het Openluchttheater en het Toeristisch Bureau Hellendoorn. Hoewel ZINiN in Nijverdal gevestigd is, doet ze haar werk in en voor de gehele gemeente Hellendoorn. Haar bibliotheekvestigingen zijn te vinden in alle kernen van de gemeente en bieden tevens ondersteuning aan alle culturele evenementen.

- Openluchttheater Nijverdal (Duivecatelaan 11) ligt middenin het prachtige Doktersbos tussen het dorp en buurdorp Hellendoorn en tussen de rivier de Regge en de Sallandse Heuvelrug. Een heerlijke plek om samen te genieten van allerlei culturele en sociaal-culturele activiteiten zoals toneel, zang, muziek, film, kindervoorstellingen en workshops.

- De Nijverdalse warenmarkt vind je iedere zaterdag op het marktplein en in de Willem-Alexanderstraat. Officieel duurt de markt van 10.00-17.00 uur. Maar veel kramen zijn al vroeg in de morgen “geopend.” Er is een grote verscheidenheid in het aanbod, met name: groente en fruit, bloemen en planten, diervoeders, kaas, eieren, vis, snoep, koffie, hapjes, noten en zuidvruchten, poelier, wenskaarten/hobbyartikelen/wol, kleding, lederwaren, mode-accessoires, ondergoed, stoffen en textiel, telefoonaccesoires.

- Vanaf diverse heuveltoppen op Nationaal Park De Sallandse Heuvelrug heb je een prachtig uitzicht over het golvende landschap. De uitgestrekte heidevelden behoren tot de mooiste van Nederland. In het natuurgebied zijn volop wandelroutes uitgezet, variërend van 4 tot 14 km. Fietsen kan ook: bijvoorbeeld een tocht van 25 km over de Sallandse Heuvelrug. In Buitencentrum Sallandse Heuvelrug in Nijverdal geeft een tentoonstelling een boeiend beeld van het ontstaan van dit landschap.

- Het bosrijke en oude (sinds 1300!) landgoed Eversberg ligt direct N van Nijverdal, O van de Regge, rond de Eversbergweg. Landschap Overijssel is in 2013 eigenaar geworden van het grootste deel van landgoed Eversberg. Het gaat om ruim 15 hectare met bos, oude lanenstructuren, omzoomde weilandjes, oude akkers en cultuurhistorische elementen als de ruïne van de Eversberg en een oude visvijver. In 2015 is het landgoed opgeknapt. Amerikaanse vogelkers is verwijderd. De vleermuiskelder ligt weer in het zicht. Elzen zijn deels gekapt en hersteld als 'hakhout'. Er zijn bomen gekapt en geplant. Dode bomen zijn deels blijven staan. Deze zijn belangrijk voor spechten, vleermuizen, holenduiven, bosuilen en boommarters.

- Bij het graven van het Ravijn door de Nijverdalse Berg in 1880 ten behoeve van de spoorlijn Zwolle - Almelo is de bron van de Nijverdalse Beek vervallen. Deze beek volgde destijds de loop van het huidige spoortracé richting het riviertje de Regge.

- In 2019 is de Stadsbeek in de Brake in Nijverdal aangelegd. Langs de beek zijn 14 boomsoorten aangeplant, waaronder 8 soorten 'faunabomen', die aantrekkelijk zijn voor vlinders, bijen en vogels. Dat verstrekt de biodiversiteit in het gebied. Het beplantingsplan is gemaakt in samenspraak met de buurtbewoners, die de wens hadden uitgesproken om met veel bomen en begroeiing de privacy in het gebied te herstellen. Het bedrijf Sallandse Wegenbouw uit Haarle, die in opdracht van de gemeente het civieltechnische werk heeft uitgevoerd, heeft de gemeente een boom geschonken voor dit project; de Gold Rush, oftewel de Chinese Moerascipres. Deze kaarsrecht groeiende boom kan 35 meter hoog en 10 meter breed worden. De nieuwe Stadsbeek is een laatste, ontbrekende verbinding voor de open afvoer van schoon regenwater vanuit het centrum naar de Regge. Buurtbewoners van de Brake hebben afgelopen jaren volop meegedacht over een klimaatvriendelijke inrichting van de Salomonsonstraat. Over de nieuwe Stadsbeek is een fiets- en vlonderbrug aangelegd, waardoor een nieuwe fietsverbinding door het groene gebied langs de oevers van de Regge is ontstaan.

Terug naar boven

Beeld

- Oude foto's, ansichtkaarten e.d. van Nijverdal op Facebook.

- Video over de oorsprong van Koninklijke Ten Cate begin 19e eeuw en de ontwikkelingen sindsdien tot heden, met vele mooie oude beelden van het vroegere Nijverdal.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Nijverdal (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Nieuws: - Nieuws uit Nijverdal op Facebook, door en voor Nijverdallers, o.a. m.b.t. 'dingen te doen'.

- Lokale links: - Nijverdal linkspagina.

- Dorpshuis: - Kulturhus en Wijkvereniging Kruidenwijk.

- Voortgezet onderwijs: - Scholengemeenschap Reggesteyn.

- Muziek: - Muziekvereniging KWS is opgericht in 1882, door de directeur van de toenmalige Koninklijke Stoom Weverij in Nijverdal, het latere Ten Cate. Vandaar de naam. De vereniging heeft een rijke geschiedenis en heeft in de loop der jaren reeksen topprestaties geleverd op concoursen e.d. Over beide kun je alles lezen onder de link. De vereniging omvat een harmonie, een leerorkest, een slagwerkgroep, een majorettegroep, en de Cottonville Big Band.

- In het harmonieorkest van Advendo Nijverdal worden de prachtige klanken van verschillende instrumenten samengebracht tot mooie muzikale stukken. Dit vergt tijd, oefening en ervaring, waartoe Advendo veel kansen en mogelijkheden biedt. Als leerling bij Advendo maak je eerst kennis met de basis van de muziek en het instrument, waarna je door kan stromen naar de samenspeelgroep. Hierin leer je samen te spelen met andere leerlingen. Vervolgens stroom je door naar het leerlingenorkest, waar de iets gevorderde leerlingen hun muzikale kwaliteiten tot uiting brengen. En dan is het zo ver... klaar voor het A-orkest van Advendo! Verder is er nog slagwerkgroep Advendo PE met ca. 40 leden inclusief leerlingen, die uitkomt op eredivisieniveau, en een twirlgroep. Majorette of twirlen is meer dan het marcheren op straat en het gooien met een stokje (baton). Binnen de vereniging richten zij zich, naast het aanleren van batontechnieken, ook op houdingsaspecten, danstechnieken (waaronder klassiek ballet, stijldans, moderne dans, jazzballet en streetdance), motoriek en teambuilding. Vooral deze combinatie van een aantal aspecten maakt twirlen afwisselend en leuk om te doen.

- Levensliederenkoor Met Hart en Smart zingt van Hollandse smartlap tot hedendaagse Nederlandstalige hits. Het koort is opgericht in 2001, door 6 dames die het leuk vonden smartlappen te zingen. Inmiddels hebben ze ca. 30 leden, ongeveer gelijk verdeeld tussen mannen en vrouwen. Ze zingen onder muzikale leiding van dirigente Greet Nekkers. Bij de groep horen ook 4 geluidsmannen en ze beschikken over een eigen geluidsinstallatie. Ze treden regelmatig op in verzorgingstehuizen en ook het Rode Kruis, de Zonnebloem en vele evenementen weten hen te vinden voor de invulling van een gezellige middag of avond. Het repertoire bestaat uit meer dan 400 “levensliederen in de Nederlandse taal” in de ruimste zin van het woord. Ze brengen ook liederen met een vrolijk karakter en zeemansliederen. Van vrolijke noten tot tranentrekkersmuziek: bij Levensliederenkoor Met Hart en Smart komen ze allemaal voorbij.

- "Zelf muziek maken of zingen is voor kinderen een grote hulp bij hun ontwikkeling. Ze blijken zich beter te kunnen concentreren en makkelijker te leren. Maar het belangrijkste is natuurlijk dat muziek maken, en dan vooral samen muziek maken, gewoon heel erg leuk is. En dat geldt echt voor alle leeftijden! Het muziekaanbod van Muziekschool Pianoforte biedt voor iedereen wel een instrument of cursusmogelijkheid. Met leslocaties in Den Ham, Hardenberg, Nijverdal, Ommen en Westerhaar-Vriezenveensewijk is de regio Twenterand en omstreken voorzien van een fantastische muziekschool. Het docententeam is samengesteld uit professionals uit de muziekwereld, met ruime ervaring in het lesgeven maar zeker ook in het beoefenen van instrumenten."

- Zorg: - In het hart van de groene wijk Groot Lochter in Nijverdal ligt een van de kleinschalige woonzorglocaties van Dagelijks Leven: het Prins Claushuis (Bachlaan 68). Deze voormalige basisschool heeft een ware metamorfose ondergaan en biedt nu een thuis voor mensen met dementie. Hier kunnen zij wonen zoals thuis, in een prettige, vertrouwde omgeving, dichtbij familie en vrienden. Het Prins Claushuis is er voor iedereen, jong en ouder, van wie het geheugen hapert. Mensen met dementie of andere vormen van geheugenverlies krijgen hier 24 uur per dag aandacht, begeleiding en zorg. Kleinschalig, persoonlijk en professioneel.

- Welzijn: - Nu Stichting De Welle alles onder één dak heeft in haar vestiging in Nijverdal, "klopt hier het hart voor welzijn in de gemeente Hellendoorn", zoals ze het op hun site formuleren. Ze zijn te vinden in wijken en buurten, initiëren activiteiten en mogelijkheden, zodat bewoners zo lang mogelijk zelfstandig in hun eigen omgeving kunnen blijven wonen. Ze leggen verbindingen en participeren in diverse overlegvormen. Ook werken ze samen met andere maatschappelijke organisaties en onderhouden ze contacten met het bedrijfsleven. In het pand is bovendien de Vrijwilligersvacaturebank, Stichting Boom, de Reisvereniging en Stichting Peuterspeelzalen Hellendoorn gevestigd.

Reacties

(2)

Voor een actueel overzicht van evenementen, activiteiten en uitgaan: visithellendoorn.nl
Op de Facebookpagina @visitHellendoornNijverdal.nl vindt je tips voor trips.

Dank voor de tips! Omdat beide sites/pagina's gemeentebreed zijn, heb ik ze vermeld op https://www.plaatsengids.nl/hellendoorn#landschap-natuur-en-recreatie.

Reactie toevoegen