Naaldwijk

Plaats
Dorp
Westland
Delfland
Zuid-Holland

Naaldwijk-MSD-20130304-286186.jpg

Naaldwijk, voormalig station van de Westlandsche Stoomtramweg Maatschappij

Naaldwijk, voormalig station van de Westlandsche Stoomtramweg Maatschappij

Naaldwijk-MSD-20130304-286205.jpg

Naaldwijk, voormalig gemeentehuis

Naaldwijk, voormalig gemeentehuis

Naaldwijk-MSD-20130304-286200.jpg

Naaldwijk, Openbare Begraafplaats Geestweg

Naaldwijk, Openbare Begraafplaats Geestweg

naaldwijk_pkn_oude_of_grote_kerk_gemeente_westland_zuid_holland.2.jpg

Naaldwijk, Protestantse (PKN) Oude Kerk of Grote Kerk

Naaldwijk, Protestantse (PKN) Oude Kerk of Grote Kerk

ZH gemeente Naaldwijk in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

Gemeente Naaldwijk in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Gemeente Naaldwijk in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Naaldwijk

Terug naar boven

Status

- Naaldwijk is een dorp in de provincie Zuid-Holland, in de streek Delfland, gemeente Westland. Het was een zelfstandige gemeente t/m 2003. Het is de hoofdplaats van de gemeente Westland.

- Onder de gemeente Naaldwijk vielen naast het gelijknamige dorp ook de dorpen Honselersdijk en Maasdijk.

- Onder het dorp Naaldwijk valt ook de buurtschap Baakwoning.

- Wapen van de voormalige gemeente Naaldwijk.

- Koning Willem-Alexander is o.a. Heer van Naaldwijk.

Terug naar boven

Naam

In het Westlands
Naluk of Nalek.

Inwoners
Een inwoner van Naaldwijk heet een Naaldwijker, of in het lokale dialect een Naaleker.

Terug naar boven

Ligging

Naaldwijk ligt ZW van Den Haag, W van Delft.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Naaldwijk 404 huizen met 3.517 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 222/2.163 (= huizen/inwoners) en de buurtschappen Honselersdijk 140/1.016, Honderd-Land 18/196 en Oranje-Polder of 't Hoenderland 24/142. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 8.000 huizen met ca. 19.000 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Bij de herinrichting van het Wilhelminaplein in Naaldwijk in 2018 hebben archeologen een verhard pad uit ca. 1400 aangetroffen. Dat was een onverwachte vondst, omdat in de middeleeuwen de meeste wegen nog onverharde karrensporen waren.

Voor nadere informatie over de geschiedenis van deze voormalige gemeente kun je terecht bij de in 1999 opgerichte Historische Vereniging Naaldwijk-Honselersdijk. "We zijn een vereniging, gericht op het enthousiast verspreiden van kennis over de historie van onze dorpen, met een actieve inbreng van de leden, en waarbij elkaar ontmoeten een bindend element is. We werken vanuit 3 doelstellingen: Objectenbescherming. Het in kaart brengen, onderzoeken en actief beschermen van historisch waardevolle gebouwen, terreinen, waterwegen, zaken en goederen, alsmede de restanten hiervan, zowel boven als onder het maaiveld. Kennisontwikkeling. Het verzamelen van historische gegevens en documenten, ontwikkelen van kennis, én beschikbaar stellen van die kennis, gefocust op door de vereniging vastgestelde thema’s. Het gedocumenteerde materiaal wordt na afronding van een thema zoveel mogelijk ondergebracht bij het Westlands Museum en het Historisch Archief Westland. Kennisverspreiding. Het geven van voorlichting en informatie over historisch relevante zaken van zowel eigen ontwikkelde kennis, als van kennis, ontwikkeld door derden."

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Naaldwijk heeft 23 rijksmonumenten.

- Naaldwijk heeft 29 gemeentelijke monumenten.

- Heilige Geest Hofje op gelijknamig adres. Hendrik IV van Naaldwijk liet in 1496 in zijn testament opnemen dat een som geld bestemd was voor de inrichting van een huis voor vijf arme oude mannen. Door het kerkelijk armbestuur werd het houten huis later vervangen door vijf kleine huisjes. Frederik Hendrik van Oranje liet later, als heer van Naaldwijk, vijftien huisjes bouwen in de vorm van een hofje. Daarvan waren er vijf voor mannen en tien voor vrouwen. Niet iedereen mocht er wonen. Men moest afkomstig zijn uit 's-Prinsen-heerlijkheden, oftewel heerlijkheden van de prins en men moest behoren tot de Hervormde gemeente. Vanaf 1795 werden er ook mensen van andere gezindten toegelaten. In 1955 nam de gemeente het beheer over het hofje over. In 1961 is er gerestaureerd, waarbij het aantal woningen door samenvoeging is verkleind tot elf. In 2009 is het hofje gerestaureerd door Vereniging Hendrick de Keyser die sinds 2006 de eigenaar is. De 17e-eeuwse kapel van het hofje fungeert tegenwoordig als trouwzaal van de gemeente.

- De hervormde (PKN) Oude Kerk, die ook wel Grote Kerk wordt genoemd (Wilhelminaplein 5) heeft een deels 13e-eeuwse toren met een 15e-eeuws koor. De Oude Kerk kent een rijke historie. Het gebouw mag worden gerekend tot de belangrijkste middeleeuwse kerken van Zuid-Holland. Zijn bouwgeschiedenis en menig historisch detail doen de kenners watertanden. Ook de ligging binnen een kerkring is hoogst interessant en van grote historische betekenis voor het dorp. Als we naar de vorm kijken, herkennen we een kruiskerk, die voor een dorp als Naaldwijk van enorme proporties is, met een fraai eiken tongewelf, dat overal even hoog is. Het oudste gedeelte is de laatromaanse toren, die in het begin van de 13e eeuw is gebouwd. Opvallend zijn het fraaie laatgotische koorhek met koperen spijlen en speels traceerwerk. De kerk dankt zijn aanzienlijke afmetingen aan de rijkdom van de Heren van Naaldwijk. Toen de kerk in 1472 door brand werd verwoest, kon men dankzij de inzet en steun van de Heer van Naaldwijk snel tot herbouw overgaan.

- De rijksmonumentale 40,8 meter hoge watertoren (Grote Woerdlaan) uit 1930 is ontworpen door de bekende watertorenontwerper Hendrik Sangster. De toren heeft een expressionistische baksteenarchitectuur. - De watertoren is in 2012 verbouwd tot appartementencomplex. - Studie naar mogelijke herbestemmingen van de watertoren van Naaldwijk door studenten van de Hogeschool Rotterdam (2004). Zij achtten een combinatie van restaurant, hotel en klimwand het meest geschikt.

- De huidige RK Sint Adrianuskerk (Molenstraat 29) dateert uit 1929. De parochie van Sint Adrianus gaat terug tot zeker het begin van de 14e eeuw. De huidige kerk verving een eerdere Sint Adrianuskerk uit 1868 op een andere plaats, die op zijn beurt een voorganger had uit 1790. Ook de huidige NH kerk in Naaldwijk was voor de reformatie een Sint Adrianuskerk. - Sint Adrianuskerk op Reliwiki. - Parochie Sint Adrianus. - De parochie maakt deel uit van de Parochiefederatie Sint Franciscus 'tussen duin en tuin'.

- Beelden in Naaldwijk.

- Gevelstenen in Naaldwijk.

- Het voormalige station van de Westlandsche Stoomtramweg Maatschappij (WSM) is tegenwoordig in gebruik als Marokkaans gebedshuis.

- Het Oude Raadhuis (Herenstraat 6) dateert uit 1561.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Nieuwjaarsparty New Years Eve in de Balleringhal.

- Culinair Westland (1e weekend van september).

Terug naar boven

Beeld

- Fotoserie van Naaldwijk van fotograaf Martin Stevens.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Naaldwijk (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Duurzaamheid: - In 2011 zijn boringen verricht voor de aanleg van het kassenwarmtesysteem van nieuwbouwwijk Hoogeland. De boringen gaan tot 250 meter diep, waar bronnen de warmte en koude opslaan die de ruim 700 woningen en de Westlandse tomatenkassen van de Prominentgroep met elkaar gaan uitwisselen. De boringen zijn nodig voor de aanleg van de ondergrondse energieopslag in grondwaterbronnen centraal in de wijk. Hier wordt koude en warmte in de bodem opgeslagen. De Westlandse kassen van telersvereniging Prominent hebben in de zomer een overschot aan zonnewarmte. Deze restwarmte wordt afgegeven aan de grondwaterbronnen in de Naaldwijkse wijk Hoogeland. In de winter wordt het verwarmde grondwater opgepompt en gebruikt om via een leidingnet, warmtepompen en vloerverwarming, warmte te leveren aan de woningen en wijkvoorzieningen. Het gebruikte en afgekoelde grondwater wordt opgeslagen om in de zomer zowel de woningen als de kassen te koelen. De gemeente Westland, Vestia en Prominent investeren samen in duurzaamheid en zorgen voor een duidelijke vermindering van de CO2-uitstoot, waar ook de bewoners van profiteren door lagere energiekosten. Dankzij de duurzame energievoorziening, de milieubewuste manier van bouwen en het optimaal isoleren van de woningen, stoot Hoogeland straks 40% minder CO2 uit dan bij conventionele nieuwbouw.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Naaldwijk alg., - idem openbaar groen en - idem RK.

Reactie toevoegen