Westland

Gemeente en streek
Westland
Delfland
Zuid-Holland

Westland bord HF [640x480].jpg

De gemeente Westland heet je welkom met een mooi bord met gemeentewapen

De gemeente Westland heet je welkom met een mooi bord met gemeentewapen

westland_kaart.jpg

De streek Westland loopt van Kijkduin en Loosduinen in het N, tot Hoek van Holland in het ZW, Maassluis in het ZO, en Den Hoorn en Schipluiden in het O. (© Google)

De streek Westland loopt van Kijkduin en Loosduinen in het N, tot Hoek van Holland in het ZW, Maassluis in het ZO, en Den Hoorn en Schipluiden in het O. (© Google)

Westland

Terug naar boven

Status

- Westland is een streek en gemeente in de provincie Zuid-Holland, en maakt onderdeel uit van de grotere streek Delfland.

- De huidige streek met deze naam omvat de gemeenten Midden-Delfland en Westland en het dorp Hoek van Holland. Voorheen viel ook de tegenwoordig tot de stad en gemeente Den Haag behorende vroegere gemeente Loosduinen er onder. Ook Maassluis viel vanouds onder deze streek, omdat het historisch gezien een dochternederzetting is van Maasland en pas in 1614 zelfstandig is geworden. Maar bestuurlijk heeft die gemeente meer banden met de andere verstedelijkte kernen richting Rotterdam (Vlaardingen, Schiedam).

- De gemeente Westland is in 2004 ontstaan uit samenvoeging van de gemeenten De Lier, 's-Gravenzande, Monster, Naaldwijk en Wateringen. De optie om ook de O hiervan gelegen gemeenten Maasland en Schipluiden bij deze nieuwe gemeente te betrekken, vond geen doorgang. Deze gemeenten zijn in hetzelfde jaar samengegaan in de nieuwe gemeente Midden-Delfland.

- De gemeente Westland omvat de dorpen (met tussen haakjes de afgeronde inwonertallen) De Lier (12.000), 's-Gravenzande (20.000), Heenweg (650), Honselersdijk (8.000), Kwintsheul (4.000), Maasdijk (4.000), Monster (14.000), Naaldwijk (18.000), Poeldijk (6.000), Ter Heijde (620) en Wateringen (14.000). Verder omvat de gemeente nog de buurtschappen Baakwoning, Blaker, Burgersdijk (grotendeels), De Driesprong, Lierhand (grotendeels), Mariëndijk, Nieuwe Tuinen, Oostbuurt, Rolpaal en Westerlee. In totaal zijn dit 11 dorpen en 10 buurtschappen.

- Sinds december 2018 is Bouke Arends de burgemeester van de gemeente Westland.

- Wapen van de gemeente Westland.

- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Westland.

Terug naar boven

Naam

Naamsverklaring
De naam is afgeleid van de westelijke ambachten van het Hoogheemraadschap van Delfland. Deze westelijke ambachten omvatten naast het huidige glastuinbouwgebied ook Rijswijk, Voorburg en Vlaardingerambacht.

Terug naar boven

Ligging

Het Westland ligt Z van Den Haag, W van Delft.

Terug naar boven

Statistische gegevens

De gemeente Westland heeft ca. 40.000 huizen met ca. 100.000 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van deze streek, kun je terecht bij de volgende instanties en literatuur:

- Genootschap Oud Westland stimuleert het onderzoek naar de geschiedenis van deze regio en de verspreiding van de aldus opgedane kennis. Daartoe organiseert zij onder meer jaarlijks 4 lezingen met diapresentaties of films over historische onderwerpen. In het voorjaar is er een dagtocht naar een naburig gebied. Verder geeft het Genootschap jaarlijks een jaarboek uit met artikelen die een groot aantal onderwerpen bestrijken over de rijke lokale geschiedenis, waaronder tuinbouwonderwerpen. Als lid van het Genootschap, voor een minimale jaarlijkse bijdrage van € 22,50, krijg je jaarlijks het Historisch Jaarboek en word je uitgenodigd voor de lezingen en excursies.

- Over het Westland gesproken is een site met artikelen over de geschiedenis van deze streek, onderhouden door Aad van Holstein.

- In het Westlands Museum te Honselersdijk wordt alles bewaard wat met de rijke historie van deze streek te maken heeft. Het Westland is wijd en zijd bekend om haar tuinbouw, vandaar dat het grootste deel van de collectie bestaat uit voorwerpen die met de tuinbouwhistorie te maken hebben. Maar ook het ontstaan van der streek, hoe het gebied zijn vorm gekregen heeft en de bewoningsgeschiedenis van prehistorie tot heden worden behandeld. Er zijn archeologische vondsten te zien uit de Prehistorie, de Romeinse tijd en de middeleeuwen. Samen met oude landkaarten, gravures, prenten en foto's van het landschap en dorpsgezichten kan men in het museum zien hoe de streek in de loop der tijd veranderd is. Zo komen o.a. aan de orde het ontstaan van het Hoogheemraadschap Delfland en de aanleg van dijken, het stichten van kloosters en kerken, de bouw van kastelen, de reformatie en de buitenplaatsen.

In de 17e eeuw ontstaan in het Westland naar verhouding veel buitenplaatsen die alle omgeven werden door grote, zeer fraaie siertuinen. Als de buitenplaatsen in de Franse tijd, zo omstreeks 1800, in verval raken worden de meeste gebouwen afgebroken en de landgoederen verkocht als tuingronden. De complexen worden dan meestal gesplitst in kleine tuinbouwbedrijven van zo'n 2 tot 3 hectare. Door deze ontwikkeling wordt in de eerste helft van de 19e eeuw de tuinbouw de belangrijkste economische factor van de streek.

Het Westlands Museum is in 2015 drastisch verbouwd en gemoderniseerd. De exposities zijn nu interactiever, de bezoeker – jong en ouder – wordt meer bij het geheel betrokken en kan zelf allerlei activiteiten ondernemen. De bezoeker kan zo de historische tuinbouw veel meer zèlf beleven en gaat als het ware terug in de tijd. Het museum laat ook zien hoe de tuinbouwsector zich dankzij innovatie heeft weten te ontwikkelen tot een speler van wereldformaat. Gezien het grote belang van deze sector wil het Westlands Museum zich met het thema ´glastuinbouw´ voortaan nationaal manifesteren.

- Op de Westlandkaart ontdek je de ontwikkeling van het Westland door de eeuwen heen. In de navigatiebalk kun je zoeken op adres, je kunt de transparantie veranderen (naar Google Maps gaan), een thema kiezen of het jaar veranderen. Zo zie je hoe deze streek zich heeft ontwikkeld van een vrijwel leeg landschap, zo’n 500 jaar geleden, tot de 'glazen stad' van nu.

- Op de site van Cobie en Leendert Koppenol vind je heel veel pagina's met artikelen en afbeeldingen van het Westland.

- De regio staat bekend als een met kassen bebouwd gebied in de zuidwesthoek van Holland. Als greenport levert de regio een belangrijke bijdrage aan de Nederlandse economie, maar wat heeft 'de glazen stad' in cultuurhistorisch opzicht te bieden? De Atlas van het Westland - 10.000 jaar ruimtelijke ontwikkeling toont hoe het landschap, de inrichting en het gebruik daarvan, in de loop van de tijd veranderde en welke sporen uit het verleden nog te herkennen zijn. De atlas is het eerste overzichtswerk dat de ruimtelijke ontwikkeling van deze streek vanuit een langetermijnperspectief behandelt. Met behulp van zowel historisch beeldmateriaal als vele nieuw getekende kaartenreeksen laten Marcel IJsselstijn en Yvonne van Mil zien dat deze regio een zeer dynamische en veelzijdige geschiedenis heeft gekend die veel meer sporen heeft nagelaten dan vanuit het stereotiepe beeld van 'de glazen stad' gedacht wordt.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Westland Uitvoeringsprogramma 2019.

- De gemeente profileert zich tegenwoordig internationaal als Westland Hortibusiness, als onderdeel van Greenport West-Holland (sinds oktober 2017. Het is de opvolger van Greenport Westland-Oostland, die een kleiner gebied omvatte*). Greenport is de term voor een groot tuinbouwcluster, waarin producten worden geproduceerd en verhandeld. Behalve productie en handel is er sprake van een hele keten van activiteiten met kassenbouw, techniek, transport, onderwijs en onderzoek en bijvoorbeeld veredeling. De gemeente is de grootste glastuinbouwgemeente van Nederland. Westlandse ondernemers leveren topproducten over de hele wereld. Het gaat dan niet alleen om bekende exportproducten: de groenten en bloemen en planten, maar ook om kennis van techniek, logistiek, klimaat en duurzame energie die wereldwijd wordt verspreid.
* Die Greenport omvatte de gemeenten Westland, Midden-Delfland, Pijnacker-Nootdorp, Lansingerland, Zuidplas, Waddinxveen en Barendrecht.

Burgemeester Bouke Arends zei hier in zijn nieuwjaarstoespraak 2019 het volgende over: "Volgens minister Carola Schouten van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit is Westland 'De kiemkamer van de Nederlandse economie, met uiterst efficiënte logistiek en onmisbaar voor de internationale exportpositie, met veel kennis bij ondernemers en gespecialiseerd en goed personeel'. Die lovende woorden gaf ze nog in december 2018 mee, en ze heeft het, al zeg ik het zelf, goed gezien. Maar als we een van haar voorgangers en huidige voorzitter van de Coalitie Herstructurering Ontwikkeling Tuinbouw (Coalitie HOT) Cees Veerman moeten geloven, dan is het twee voor twaalf in de glastuinbouw. Eind 2018 uitte hij zorgen over het tempo van modernisering in onze greenport. De doelstelling van de coalitie om vijftig hectare glas per jaar te herstructureren wordt bij lange na niet gehaald, gaf hij aan. De telers hebben weinig animo voor deze doelen. Best reden om de noodklok te luiden dus. Maar, tegelijkertijd gaf Veerman aan dat een groot deel van die ondernemers 55 jaar of ouder is. En zei hij, die tuinders hebben geen opvolgers.

Dan moet ik toch zeggen: is het glas nu halfleeg, of halfvol? Natuurlijk, de statistieken zijn duidelijk, doelen worden niet gehaald. Maar er komen wel degelijk kansen aan. Ruimte voor overnames, schaalvergroting. Ik wil er maar mee zeggen: we kunnen de vraagstukken en dilemma’s ook positief benaderen, en dan is het glas halfvol. En die benadering spreekt mij persoonlijk het meest aan. Wij als gemeentebestuur zullen goed moeten kijken naar waar die mogelijkheden zich voordoen, waar voor de doelen van HOT reële kansen liggen en daarop anticiperen. Tegelijkertijd moeten we ons realiseren dat ruimte in Westland schaars is, en we balans zullen moeten vinden tussen de economische belangen, en de ruimte voor bijvoorbeeld woningen, parkeren, groen en recreatie. Maar goed, dat mag je ook vragen van bestuurders. Doordacht belangen wegen, keuzes maken, en daarvoor durven te staan."

- In 2014 is de Structuurvisie Westland 2025 - met een doorkijk naar 2040 - vastgesteld.

- Nieuwbouwprojecten De Westlandse Zoom.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- De site Westlandse Molens biedt een overzicht van de nog bestaande én verdwenen molens in het Westland, Midden-Delfland, Maassluis, Delft, Rijswijk, Loosduinen, Hoek van Holland en omstreken.

- De in 2014 opgerichte Stichting Monumentaal Westland ondersteunt de organisatie van Open Monumentendag in de gemeente, alsmede andere activiteiten die met de promotie van monumenten te maken hebben, zoals rondleidingen, fiets- en vaarroutes en het uitgeven van publicaties. Ook op de website van de stichting is veel informatie over Westlandse monumenten te vinden.

Terug naar boven

Evenementen

- Bij De Westlandse Ride / De 24 Uur van het Westland (wielrennen, weekend in juni, de volgende editie is de 4e editie, in 2020) rijden de renners in teamverband rondes van 30 km door de kernen van de streek: Naaldwijk, 's-Gravenzande, Monster, Poeldijk, Honselersdijk en De Lier. Met op zondag tevens Vrije ToerTochten van naar keuze 25, 50 of 100 km. Voor wielrenners en recreatieve fietsers. De opbrengst komt ten goede aan de kankerbestrijding.

- Stel je eens voor, je fietst of wandelt over kleine weggetjes waar je aan de achterkant van een kas, die vol staat met kleurrijke chrysanten, naar binnen fietst en door de voorkant weer naar buiten. Vervolgens steek je de weg over en fietst bij de overbuurman weer naar binnen, hier staan zoveel verschillende cactussen, niet beseffend dat er zoveel verschillende soorten cactussen zijn stap je van je fiets en vraagt de teler het hemd van zijn lijf. Verbaasd over het feit dat cactussen dagelijks water nodig hebben fiets je weer verder naar de volgende kas. Daar staat weer een nieuwe verrassing op je te wachten. Dát is Dwars door de Kas (op een zaterdag in juni). Fietsroutes van 20 tot 35 km nemen je mee door het prachtige Westland, waarbij je kennismaakt met het prachtige landschap, smalle (tuinders)laantjes, vele natuurschoonheden, grote maar ook kleine glastuinbouw bedrijven, en een heerlijk sfeertje.

- "Bij het afvoeren van regenwater maakt het Hoogheemraadschap van Delfland gebruik van polder- en boezemgemalen. Deze hebben wij in verschillende soorten en maten en ze kunnen allemaal - zo’n 180 stuks! - worden aangestuurd vanuit één punt. Vroeger werden voor het droogleggen en drooghouden van laaggelegen polders molens gebruikt. Gelukkig zijn er daarvan ook in ons gebied nog een flink aantal bewaard gebleven. Op de Westlandse Molendag (op een zaterdag eind juni) zijn in ons gebied zes poldermolens te bezoeken: in Maassluis, Maasland, Hoek van Holland, Schipluiden, Rijswijk en De Lier. Dé kans om de molens van binnen te bekijken en van alles aan de molenaars te vragen." (bron: Hoogheemraadschap van Delfland)

- Bij het Varend Corso Westland (weekend begin augustus) kun je je vergapen aan 60 fraaie, met bloemen, planten groenten en fruit versierde boten. De kleurrijke boten varen elke dag een andere route door de kernen van deze streek, maar ook door de gemeenten Vlaardingen, Rijswijk, Delft en Den Haag.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Naast het fietsnetwerk, skatenetwerk en vaarnetwerk is er sinds 2015 ook een 900 kilometer lang wandelnetwerk langs de kassen, weilanden en bossen in de gemeenten Westland en Midden Delfland. Via knooppuntenpaaltjes kan gelopen worden langs de mooiste plekjes in de steden, langs het strand en het open groene landschap van Delfland. Het wandelroutenetwerk werkt volgens een 'knooppuntensysteem'. Al lopend, of via een digitale routeplanner of een app, kan iedereen makkelijk zijn eigen ideale route langs de knooppunten samenstellen. De 440 routepalen en 110 informatiepanelen wijzen de wandelaar de weg langs de mooiste plekjes in de regio. Daarnaast is er ook een website waarop de wandelroutes gepland kunnen worden.

- Actualiteiten m.b.t. de natuur in het Westland op Facebook.

- In oktober 2017 is het project Poelzone* feestelijk opgeleverd. Bij de opening waren de vertegenwoordigers van provincie, gemeente, Hoogheemraadschap van Delfland en LTO Glaskracht Westland het eens dat de publiek-private samenwerking een mooi en groen gebied heeft opgeleverd waarin natuur, recreatie en glastuinbouw zijn samengebracht.
* De Poelzone ligt tussen de kernen Naaldwijk, Monster en 's-Gravenzande. Het gebied strekt zich uit van het gemaal Vlotwatering in het Noorden tot aan de Naaldwijkseweg in het zuiden. De kern van de Poelzone wordt gevormd door de watergangen Het Nieuwe Water, Nieuwe Vaart, Poelwatering, Monstersche Vaart en Vlotwatering.

In 2008 stond de Poelzone er minder florissant voor. De glastuinbouwbedrijven waren slecht verkaveld, slecht ontsloten en kansen op het gebied van onder meer duurzaamheid werden gemist. De afvoercapaciteit van de watergangen was onvoldoende en daarbij was de Westlandse kust afgesloten van de omgeving. De herontwikkeling van de Poelzone was met uiteenlopende belangen van partijen als diverse overheden, bedrijven en omwonenden een uitdagende opgave, waarbij veel partijen van elkaar afhankelijk waren voor het bereiken van succes. (bron: gemeente Westland, 10-10-2017)

"Het project Poelzone behelst de aanleg van 21 hectare natuur als recreatieve en ecologische verbinding dwars door de kassenbouw in het Westland. Zowel mens als natuur profiteert hiervan. In het plan van LOLA hebben wij een aantal natuurwerken ontworpen, die behalve interessant voor de mens, ook een ecologische bijdrage leveren. Een van die natuurwerken is de vistribune; een vlonder middenin een vispaaiplaats, die het contact met het water en het riet zo direct mogelijk maakt. Andere natuurwerken zijn een ecologische schoorsteen, een beestenboom en een ecologische verbindingsbrug." (aldus de firma Groosman Design en Engineering) Deze Vlotwateringbrug is niet alleen een verbinding van A naar B, maar is samen met vleesmuisdeskundigen zo ontworpen dat vleermuizen er een zomer- en winterverblijf kunnen hebben en kraamkamers kunnen inrichten.

- De gemeente Westland heeft van 2010 t/m 2012 de Zwethstrook aangelegd. In het gebied, dat ligt tussen de Lange Watering in Kwintsheul en de Harnaschknoop, is een waterrijk natuurgebied aangelegd van 24 hectare met fiets- en wandelpaden. De Zwethstrook is onderdeel van het project Zwethzone. Dit is een groene verbinding vanaf de Vliet in Rijswijk langs de rivier de Zweth tot aan recreatiegebied De Wollebrand bij Naaldwijk.

- Het Westland krijgt in 2019 55.000 m3 extra waterberging. Dit is nodig om de kans te verminderen dat bij hoosbuien delen van het gebied onder water lopen. Behalve extra waterberging biedt de investering kansen voor meervoudig ruimtegebruik, herstructurering van glas, recreatie en wonen aan het water.

- Goede doelen krijgen steun van menig bedrijf, maar Niven Kunz wilde graag iets anders doen. Voor het goede doel Stichting Leergeld Westland - die hieronder wordt beschreven in het hoofdstuk Links > Welzijn - heeft hij een ludieke actie opgezet: het Westland Monopoly! De 8 grootste plaatsen van de gemeente hebben een plek op het bord gekregen: Maasdijk, Poeldijk, Kwintsheul, De Lier, Monster, Wateringen, Naaldwijk en 's-Gravenzande. Een deel van de opbrengst van het Westlandse Monopoly gaat naar het goede doel: per verkocht spel komt € 7,50 ten goede aan de genoemde stichting.

Terug naar boven

Beeld

- Kerken in het Westland op oude ansichtkaarten uit het kerkarchief van de Hervormde Gemeente 's-Gravenzande.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over het Westland (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Gemeente: - Officiële site van de gemeente Westland. - Nieuws van de gemeente op Facebook. - Nieuws van de gemeente op Twitter.

- Algemeen: - tWestland.nl is een zeer informatieve site over deze streek, met plaatsbeschrijvingen, actualiteiten, activiteitenagenda en meer dan 1.000 Westlandse links.

- Media/nieuws: - De Westlandse Omroep Stichting (WOS) is de regionale omroep voor de gemeenten Westland, Maassluis, Midden-Delfland en het dorp Hoek van Holland. - De krant WestlandToen biedt historie, achtergronden en actueel nieuws, vooral voor de 50-plusser. De krant verschijnt elke laatste dinsdag van de maand en wordt verspreid in alle kernen van de gemeenten Westland, Midden-Delfland, Maassluis en in het dorp Hoek van Holland (oplage ca. 84.000 ex.).

- Welzijn: - "Kinderen verdienen een goede start. Met kansen om zich te ontplooien en zich sociaal te ontwikkelen. Lang niet alle kinderen krijgen die kansen. Hun ouders kunnen het lidmaatschap van een sportvereniging of een schoolreis niet betalen. Leergeld helpt en is er voor kinderen van 4-18 jaar die buitengesloten dreigen te raken omdat hun ouders (onverwacht) in financiële problemen zijn gekomen. Als we horen dat een kind niet mee kan doen, komen we in actie. Veel aanvragen komen via scholen, Vitis Welzijn of de gemeente. Korte lijnen zorgen ervoor dat Stichting Leergeld Westland snel en effectief kan helpen. We werken met intermediairs die bekend zijn in de regio. Dit zijn door ons opgeleide vrijwilligers die bij gezinnen thuis langsgaan om daar de (financiële) situatie te beoordelen. De intermediair ziet wat er echt nodig is.

Stichting Leergeld Westland wil zoveel mogelijk kinderen helpen met zo weinig mogelijk middelen. Daarom bouwen we lokale netwerken. Met behulp van het bedrijfsleven en serviceclubs kunnen we tegen geringe kosten belangrijke zaken voor kinderen regelen, zoals sportschoenen, een tweedehands fiets of een computer. Ook met lokale sportverenigingen zijn we in gesprek, om zoveel mogelijk kinderen te laten meedoen aan sport. Want door te sporten kan een kind zich ontwikkelen op fysiek, mentaal en sociaal vlak. Investeren in sporten betekent voor kinderen een grotere kans op een goede toekomst. Kinderen hebben ambities. Ambities die ze niet alleen binnen de muren van het schoolgebouw kunnen ontwikkelen. Ze hebben hulp nodig om zich te ontplooien. Hulp die niet iedere ouder kan bieden. Meedoen maakt dat kinderen trots ervaren. Trots dat ze ook meegaan met schoolreisje of een museumbezoek, of meedoen met een muziek- of een sportles. Trots omdat het kind heerlijk een potje kan voetballen met zijn schoolvriendjes, of samen met vriendinnetjes naar school kan fietsen. Het lijkt zo gewoon, maar de realiteit voor veel kinderen is anders."

- Veiligheid: - Politie Westland.

- Waterbeheer: - Begin jaren tachtig zijn er initiatieven ontstaan vanuit de ondernemers in het westelijk deel van de streek om de waterkwaliteit van het oppervlaktewater te verbeteren. Slootwater was toen nog een belangrijke bron voor gietwater van de tuinbouwgewassen. Vanwege de ligging vlakbij de kust en door lozing van zout drainagewater door de tuinbouwbedrijven was het slootwater relatief zout. Dit zorgde voor schade aan de gewassen en opbrengstvermindering. Het idee is opgepakt om het zoute drainagewater uit de onderbemalingsput in een leidingsysteem op boezemwater te lozen dat direct naar de zee word afgevoerd. Om het systeem te realiseren zijn tussen 1982 en 1984 zo’n 11 verschillende ‘polder’verenigingen van tuinders opgericht - die zich hebben verenigd in Stichting Verbetering Oppervlaktewater Westland (SVOW) - , elk met een privaat leidingsysteem met pompen. Totaal is er in deze periode bijna 400 ha aangesloten op deze afvoersystemen. Dit heeft de waterkwaliteit in de polders aanzienlijk verbeterd.

Sinds 1994 is gesproken over aansluiting van de glastuinbouw op de riolering, omdat lozing van ongezuiverde waterstromen op het oppervlaktewater niet meer toegestaan zijn. Het aanleggen van riolering in het buitengebied is, met name in het Westland, een omvangrijk en complex probleem. In delen van de regio ligt reeds een centraalafvoersysteem voor drainage- en ander tuinbouwafvalwater; de zogeheten CAD-systemen. Deze systemen waren aanvankelijk niet aangesloten op de riolering en loosden op oppervlaktewater. Voor de gemeenten heeft het veel voordelen om de CAD-systemen in te zetten voor de inzameling van afvalwater in het buitengebied. Hierdoor kunnen de gemeenten aan hun wettelijke verplichting voldoen zonder dat er (onmiddellijk) een nieuw rioleringssysteem behoeft te worden aangelegd en/of bestaande riolering moet worden aangepast. Aqua-Terra Nova heeft het traject om tot aansluiting van de CAD-systemen op de riolering begeleid.

- Genealogie: - Studiegroep Genealogie Westland.

Reactie toevoegen