Doorwerth

Plaats
Dorp
Renkum
Veluwe
Gelderland

doorwerth kasteel oudste acacia van NL geplant in 1579 ca 1910 [640x480].jpg

Doorwerth Kasteel oudste acacia van NL geplant in 1579 ca 1910

Doorwerth Kasteel oudste acacia van NL geplant in 1579 ca 1910

GL gemeente Doorwerth in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Doorwerth in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Doorwerth in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Doorwerth

(De cursieve alinea's zijn van onze lokale sponsoren)

Terug naar boven

Eten en drinken

- Reserveer hier online je restaurant in omgeving Doorwerth.

- Bestel hier online je maaltijd en laat hem thuisbezorgen in omgeving Doorwerth.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Doorwerth (online te bestellen).

Terug naar boven

Status

- Doorwerth is een dorp in de provincie Gelderland, in de streek Veluwe, gemeente Renkum. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1811. In 1812 over naar gemeente Oosterbeek, in 1818 weer afgesplitst tot een zelfstandige gemeente (het andere deel van de gemeente Oosterbeek werd de nieuwe gemeente Renkum), per 1-5-1923 opgegaan in de gemeente Renkum (waarmee dus het grondgebied van de gemeente Oosterbeek van voor 1818 werd hersteld, zij het onder de gemeetenaam Renkum).

Tussen 1818 en 1923 waren de Renkumse en Oosterbeekse delen van de gemeente Renkum slechts middels een smalle corridor N van Doorwerth met elkaar verbonden. Op de oude gemeenteplattegronden van Renkum en Oosterbeek (zie aldaar) is dat goed te zien.

- Wapen van de voormalige gemeente Doorwerth.

- Onder het dorp Doorwerth valt formeel ook de buurtschap Kievitsdel.

Terug naar boven

Naam

Uitspraak
Doort.

Oudere vermeldingen
Doorenwert, Doirenwerdt, Dorenwaard, 1280 Dorenweerd, 1318 den Dorenweert, 1432 ten Doerenwerde, 1433 then Dornwert, 1500 Doorweerth. Van 1935 tot 1946 droeg het plaatselijke postkantoor (o.a. in de poststempels) de benaming Park Doorwerth.

Naamsverklaring
Samengesteld uit weerd 'land aan water, waard, riviereiland' en doorn 'doornstruik'. De oude vorm Thornvurd die in het verleden aan dit dorp is toegerekend, is geïdentificeerd als behorend bij het dorpje Toornwerd gem. Loppersum.(1)

Spelling
Toen in 1818 de gemeente werd heropgericht, en daarmee de officiële naam werd vastgelegd, was graaf William Bentinck heer van Doorwerth. Hij was in Engeland opgegroeid, wat mogelijk de reden was voor de ‘h’ achter de naam.

Terug naar boven

Ligging

Doorwerth ligt O van Renkum en Heelsum, Z van Wolfheze, W van Oosterbeek, midden in de bossen, en grenst in het N aan de N225 en in het Z aan de Nederrijn.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Doorwerth 32 huizen met 366 inwoners, verdeeld in de gelijknamige kern 17/246 (= huizen/inwoners) en Heelsum 15/120, die in dat jaar beide nog als buurtschap worden vermeld. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 2.100 huizen met ca. 4.900 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Kasteel Doorwerth wordt voor het eerst vermeld in 1260 maar is al ouder, omdat het in dat jaar door de heer van Vianen wordt belegerd en in brand gestoken. De nederzetting Doorwerth, in den beginne alleen rond de Fonteinallee gelegen, is er aanvankelijk alleen voor personeel en pachters van het kasteel. De Fonteinallee, gelegen op de grens van de Veluwe in het N en het rivierengebied in het Z, is lange tijd een belangrijke route tussen Oosterbeek en Wageningen. De huidige dorpskern met de bijbehorende doorgaande weg, de Van der Molenallee, zijn pas ontstaan na 1923. De oude bebouwing van Doorwerth is in WOII tijdens de Slag om Arnhem grotendeels verloren gegaan.

- Nadere informatie over de geschiedenis van Doorwerth op de site van de gemeente Renkum.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Anno 2016 zijn er plannen voor een herinrichting van het centrum van Doorwerth. Onder de link vind je alle relevante documenten en plannen die hierop betrekking hebben.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Doorwerth heeft 6 rijksmonumenten.

- Doorwerth heeft 7 gemeentelijke monumenten.

- De Onze Lieve Vrouw van Lourdes-kerk (Van der Molenplein 1) en de bijbehorende parochie zijn opgericht in 1934. Onder de link vind je een uitvoerige beschrijving in tekst en beeld van de geschiedenis van de kerk, en een beschrijving van de bijzonderheden, zoals de glas-in-loodramen. In 2010 is deze parochie opgegaan in de Zalige Titus Brandsma (fusie)parochie. De geloofsgemeenschap Onze Lieve Vrouw van Lourdes omvat het gebied van de dorpen Doorwerth, Heveadorp en Wolfheze.

- De Hervormde (PKN) Ontmoetingskerk (Bentincklaan 7) is gebouwd in 1969 en valt onder de Protestantse Gemeente Doorwerth-Heveadorp.

- De voormalige Gereformeerde kerk (W.A. Scholtenlaan 25) uit 1934 is in 1998 aan de eredienst onttrokken, en tegenwoordig in gebruik als atelier.

- Kasteel Doorwerth is te bezichtigen.

- Museum Veluwezoom is gevestigd in kasteel Doorwerth.

- De watertoren (Spechtlaan 19) uit 1937 was tot 2008 in bezit van Vitens, en is sinds 2009 door de nieuwe eigenaren verbouwd en herbestemd tot woning.

- Gevelstenen in Doorwerth.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Doorwerth Bruist (op een zaterdag in juli) is een evenement waar lokale ondernemers zich presenteren middels een braderie, kunstmarkt, activiteiten en proeverijen voor jong en oud. - Doorwerth Bruist op Facebook.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Rondwandeling Trage Tocht Kasteel Doorwerth (14 km) start op de parkeerplaats bij het kasteel, maar je kunt ook bij de bushalte beginnen van lijn 86 die vanaf station Arnhem rijdt. Kasteelcafé De Zalmen is een mooie plek om eerst nog even wat te drinken. Deze wandeling gaat in een grote cirkel door het groen rondom Doorwerth. Je loopt eerst op en langs de soms steile randen van de stuwwal met beneden de uiterwaarden van de Rijn. De uitzichtpunten op landgoed Duno over de Rijn en de Betuwe zijn fantastisch. Vanaf de Westerbouwing vervolgt de route over brede bomenlanen van de landgoederen Laag en Hoog Oorsprong. Even later kom je in de bossen rond Wolfheze en loop je een heel eind langs de droge en soms natte beddingen van de Wolfhezerbeek. Beroemd is het pad langs de Wodanseiken, die door veel schilders zijn vereeuwigd. Je wandelt langs de Wolfhezerheide, waar de koeien lopen te grazen, en volgt het beekdalletje aan de rand. Dan steek je de hei dwars over en wandel je weer een flink stuk door het bos. Aan het eind duik je steil naar beneden weer terug naar het kasteel.

- Nog meer wandelroutes in en rond Doorwerth.

- Als je van fietsen in heuvelachtig gebied houdt, kun je je uitleven rond Doorwerth en buurdorp Oosterbeek. De Holleweg bijvoorbeeld start aan de fietsvriendelijke Fonteinallee, vlakbij het kasteel. De smalle weg tussen de hoge bomen laat je als wielrenner klein voelen. Gelukkig wordt je in al je kleinheid niet omvergereden door auto's, want die komen hier zelden of nooit.

- Onder de Fonteinallee bij Kasteel Doorwerth is in 2010 een ecopassage voor amfibieën aangelegd. Jaarlijks vonden vele padden, kikkers en salamander de dood op deze weg. De ecopassage moet de dieren beschermen tegen het verkeer. De ecopassage bestaat uit meerdere onderdelen. In totaal zijn 8 tunnels onder de weg aangelegd. Een wand van 650 meter aan beide kanten van de weg leidt de dieren naar deze tunnels. De Fonteinallee ligt tussen het bosgebied op de Veluwe en de uiterwaarden van de Nederrijn. De amfibieën overwinteren in de bossen. Ze trekken tussen februari en april massaal naar de uiterwaarden om te paren en steken daarbij de Fonteinallee over. Met name tijdens deze trek vielen veel slachtoffers. Stichting Geldersch Landschap en Staatsbosbeheer zetten de dieren daarom voorheen handmatig over, wat erg arbeidsintensief en tijdrovend was.

- In 2013 zijn de Doorwerthse Waarden heringericht. Zo is er meer ruimte gekomen voor waterberging, wat bij hoogwater overstroming in gebouwd gebied elders in de omgeving voorkomt. Maar het komt ook natuur en recreatie ten goede. Zo is er nu een struinpad over de zomerkade, waarmee de rivieroever toegankelijk is gemaakt.

Terug naar boven

Beeld

- Oude foto's en ansichtkaarten van Doorwerth op Facebook.

Terug naar boven

Links

- Dorpsplatform Doorwerth.

- Stichting Doorwerth (Be)leeft zet zich in voor de levendigheid in het dorp. Door het jaar heen organiseert de stichting diverse activiteiten. Verder beheert zij een Boekenpunt dat op woensdag en zaterdag geopend is. - Doorwerth (Be)leeft op Facebook.

- Onderwijs en kinderopvang: - Dalton Basisschool De Dorendal. - Kinderdagverblijf Piccolo (voor kinderen van 0-4 jaar) is centraal gelegen in Doorwerth, op 100 meter van het Doorwerthse bos, waar regelmatig met de kinderen een wandeling wordt gemaakt. Het gebouw heeft een eigen afgesloten buitenspeelplek met zandbak, loopauto's en fietsen en een speelhut. Wanneer je ook kinderen in de basisschool leeftijd hebt, kunnen deze terecht op de naastgelegen Buitenschoolse Opvang (BSO) Piccolo.

Reactie toevoegen