Dodewaard

Plaats
Dorp
Neder-Betuwe
Betuwe
Gelderland

dodewaard openbare school [640x480].jpg

Dodewaard Openbare school

Dodewaard Openbare school

GL gemeente Dodewaard in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Dodewaard in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Dodewaard in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Dodewaard

Terug naar boven

Status

- Dodewaard is een dorp in de provincie Gelderland, in de streek Betuwe, gemeente Neder-Betuwe. Het was een zelfstandige gemeente t/m 2001.

- De gemeente Dodewaard is per 1-7-1955 middels grenscorrectie vergroot met een klein stukje van de dan opgeheven gemeente Hemmen (het betreft 19 ha met 25 inwoners).

- Wapen van de voormalige gemeente Dodewaard.

- Onder het dorp Dodewaard vallen ook de buurtschap Wely en het voormalige dorpje (en huidige buurtschap) Hien.

Terug naar boven

Naam

In het dialect
Doojeweerd.

Oudere vermeldingen
Eind 11e eeuw Dodeuuero, 1177 falsum Dudenwert, 1181 falsum Dondenwerhe, 1190 Dudenwerthe, 1600 Doodewaardt.

Naamsverklaring
Samenstelling van de persoonsnaam Dudo, Dodo en het Oudnederlandse werth 'eiland, land aan water'.(1)

Terug naar boven

Ligging

Dodewaard ligt ZO van Kesteren en Opheusden, en grenst in het N aan de A15 en in het Z aan de Waal.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Dodewaard 217 huizen met 1.434 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 106/714 (= huizen/inwoners), het dorp Hien 98/637 en de buurtschap Gesperden 13/83. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 1.900 huizen met ca. 4.400 inwoners.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Het dorp was van 1969 tot 1997 landelijk bekend vanwege de hier gevestigde Kerncentrale Dodewaard. In laatstgenoemd jaar is de centrale gesloten, vanwege het in die tijd voor kernenergie ongunstige klimaat, het inmiddels - door de voortgeschreden technieken - relatief gering geworden vermogen, en omdat de centrale, die gemeenschappelijk eigendom was, niet meer in te passen was in de inmiddels geliberaliseerde energiemarkt. Een deel van het complex is reeds afgebroken. Volledige ontmanteling vindt pas plaats vanaf 2045, opdat tot die tijd de radioacvtiviteit van de isotopen nog substantieel kan afnemen. Tot die tijd wordt de centrale bewaakt door een beveiligingsbedrijf.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Dodewaard heeft 10 rijksmonumenten.

- De kerk ligt heel nederig aan de voet van de dijk, die in de loop der eeuwen zo ver is opgehoogd, dat oude ingangen bijna onder de grond zijn verdwenen. Het onderste deel van de toren is heel oud, uit ca. 1100. Het tufstenen schip heeft dwarspanden waarvan de zuidelijke in verband met een dijkverbreding moest worden ingekort. Tegelijk hiermee is de noordelijke verlengd. Het oude koor is in de 19e eeuw afgebroken en vervangen door een consistoriekamer.

- Het monumentale gemeentehuis van de voormalige gemeente Dodewaard is in 2013 gerestaureerd en verbouwd. Er is nu een zorginstantie in gevestigd.

- Gevelstenen in Dodewaard.

Terug naar boven

Evenementen

- 1x in de 5 jaar (op jaren die op een 0 en 5 eindigen) organiseert de lokale Oranjevereniging de Bogenbouwfeesten, waarbij de inwoners verspreid over het dorp ca. 16 feestbogen oprichten. Iedere keer aan de hand van een bepaald thema. De eerste ereboog in Dodewaard is opgericht in 1898, ter gelegenheid van een kennismakingsbezoek van koningin-regentes Emma en haar dochter Wilhelmina aan de Betuwe. Het festival loopt van Koningsdag tot en met 5 mei. Op Koningsdag bekroont een jury de mooiste boog. In verband met deze traditie is Dodewaard in 2010 benoemd tot Bogendorp, wat sindsdien ook middels bordjes bij de toegangen tot het dorp wordt aangegeven.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Dodewaard (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Dodewaard.

- Dorpshuis: - Hoe het na 2017 verder gaat met Ons Dorpshuis in Dodewaard is nog onzeker. Het bestaande pand is veel te groot voor de paar instanties die er nog gebruik van maken (de bibliotheek, muziekvereniging Kunst Na Arbeid en het Hervormd Kerkkoor) en de energielasten zijn hoog. De gemeente stelt in juli 2017 voor Ons Dorpshuis onder te brengen bij sportcomplex De Eng. Op de Facebookpagina 'Vrienden van Ons Dorpshuis Dodewaard' kun je de actuele ontwikkelingen volgen.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Dodewaard alg..

Reactie toevoegen