De Pollen

Plaats
Dorp
Twenterand
Twente
Overijssel

De Pollen bord [640x480].jpg

De Pollen is een heus dorp met alles d'r op en d'r an (waaronder een 'bebouwde kom'), maar ligt voor de postadressen 'in' Vriezenveen.

De Pollen is een heus dorp met alles d'r op en d'r an (waaronder een 'bebouwde kom'), maar ligt voor de postadressen 'in' Vriezenveen.

De Pollen Pollenkerk [640x480].jpg

Buurtschap De Pollen werd een dorp door de bouw van de Pollenkerk in 1932.

Buurtschap De Pollen werd een dorp door de bouw van de Pollenkerk in 1932.

De Pollen

Terug naar boven

Status

- De Pollen is een dorp in de provincie Overijssel, in de streek Twente, gemeente Twenterand. T/m 2000 gemeente Vriezenveen.

- Het dorp De Pollen heeft in 1978 geen eigen postcode en plaatsnaam gekregen in het postcodeboek, voor de postadressen ligt het dorp daarom sindsdien 'in' Vriezenveen. Het dorp heeft in 2009 wel de mogelijkheid gekregen in deze zin een formele 'woonplaats' te worden, maar heeft daar (in tegenstelling tot het nabijgelegen en gelijksoortige dorp Geerdijk) niet voor gekozen.

- De Pollen heeft wel officiële blauwe plaatsnaamborden (komborden) en is in die zin praktisch gezien wel een 'woonplaats' met een eigen 'bebouwde kom'.

- Het dorp organiseert veel activiteiten en deelt veel voorzieningen samen met de naastgelegen buurtschap West-Geesteren (die formeel onder het dorp Geesteren, gemeente Tubbergen valt). Daarom is er ook 1 vereniging Plaatselijk Belang De Pollen / West-Geesteren (zie bij Links). Topografisch bijzonder aspect hiervan is dus dat beide kernen onder een andere gemeente vallen, maar dat West-Geesteren kennelijk meer verwantschap heeft met De Pollen dan met Geesteren, waar het formeel onder valt.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
Ca. 1870 De Polle.

Naamsverklaring
- Meervoud van pol 'kleine verhoging, eilandje'(1).

- Bij de eerste nederzetting in De Pollen moeten we ons het gebied voorstellen als een moerassige veenstreek. Dwars door dit veengebied liep als vaarweg de Schipsloot en verder een voetpad de Hoevenweg dat honderden jaren geleden was gebaand door de monniken van het klooster Sibculo. Hier en daar in dit uitgestrekte veengebied lagen zandhoogten of zoals ze in de volksmond heetten 'pollen'. Volgens de overlevering heeft ons dorp hieraan zijn naam te danken. (bron: Plaatselijk Belang)

Terug naar boven

Ligging

De Pollen ligt direct NO van Vriezenveen, NW van Geesteren, ZO van Westerhaar-Vriezenveensewijk, rond de Oude Hoevenweg. De grens met de gemeente Tubbergen loopt ter plekke verticaal direct O van het dorp. Direct O van het dorp ligt de buurtschap West-Geesteren, die in de praktijk veel banden heeft met De Pollen. Ze worden vaak samen in één adem genoemd, je zou het dan ook als een tweelingdorp kunnen beschouwen.

Terug naar boven

Statistische gegevens

De Pollen omvat ca. 250 huizen met ca. 650 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Aan de Paterswal, Oude en Nieuwe Hoevenweg en Kwartelsdijk ontstaat rond 1800 de nederzetting De Pollen (overigens komt de plaatsnaam zowel in (2) als in (3) nog niet voor). De Paterswal is oorspronkelijk een voetpad en is aangelegd door de monniken van het Cisterciënzerklooster Sibculo (ontstaan in 1406), dwars door de grote woeste Almeloërvenen. De Schipsloot is er dan nog niet. Deze is pas veel later gegraven. Het pad door de venen is destijds de verbindingsweg tussen het Klooster Galilaea Maior in Sibculo en het klooster Albergen. Deze weg ging niet via Almelo, maar over Geesteren. Vanaf het klooster Sibculo volgden de broeders de Paterswal in zuidelijke richting tot ongeveer waar nu de weg door De Pollen loopt. Zij volgden deze weg - in die tijd een slecht begaanbaar pad dwars door het veen - tot waar nu de Pollenschool staat. Daar staken ze de Bavesbeek over en vervolgden hun weg langs het tegenwoordige fietspad naar West-Geesteren en vervolgens naar het klooster in Albergen.

Als de venen langs de Oude Hoevenweg meer en meer worden ontgonnen, ontstaat meer noordelijk een weg dwars door het veen. Deze weg wordt de Nieuwe Hoevenweg genoemd. De Kwartelsdijk dankt zijn naam aan Lambert Nijboer, bijgenaamd 'het Kwatteltien'. Deze Nijboer zijn vader woonde op het dorp en het is zeer waarschijnlijk dat Lambert, toen hij in 1822 trouwde, aan het tegenwoordige dijkje een huis bouwde.

De Schipsloot werd gebruikt voor het vervoer van turf uit De Engbertsdijksvenen en vormde  de verbinding over water met het overige Twente. Omstreeks de jaren twintig nam de scheepvaart op de Schipsloot meer en meer af en nam het vervoer met paard en wagen en later de vrachtwagen toe. Met het einde van de turfschipperij verdween ook het beroep van turfschipper. Vele turfschippers moesten dan ook in de jaren twintig een ander beroep kiezen.

Tijdens de ruilverkaveling in de jaren zestig van de 20e eeuw is bijna de gehele Schipsloot gedempt. Veel is er sindsdien veranderd. Nieuwe bewoners ook van van 'buitenaf' vestigden zich in De Pollen en woningbouw werd en wordt in de toekomst uitgebreid. Het dorp heeft een supermarkt, een basisschool en een kerk. Ook zijn er actieve buurtverenigingen en 'noaberschap' staat er nog altijd hoog in het vaandel. (bron: Plaatselijk Belang De Pollen / West-Geesteren)

Een oude bron (wij kunnen helaas vooralsnog niet meer achterhalen wélke) beschrijft deze plaats als volgt: "Daar verder komt men bij De Pollen, een buurtje van huisjes en hutjes op hoogten, ook wel pollen genaamd. Over heiden en venen ziet men heel ver naar de eenzame buurten Kloosterhaar en Bruinehaar."

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van dit dorp, kun je terecht bij de volgende sites:

- Geschiedenis van De Pollen op de site van Plaatselijk Belang.

- Geschiedenis van De Pollen in de Canon van Vriezenveen.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- In 2012 is het Dorpsplanplus De Pollen verschenen, waarin een aantal gewenste ontwikkelingen voor het dorp in de komende jaren wordt uitgewerkt.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Buurtschap De Pollen wordt een dorp met de bouw van de Pollenkerk (hervormd PKN, Oude Hoevenweg 40) in 1932. In 2000 is de kerk grondig gerenoveerd. Bijzonder in deze kerk is het unieke eenklaviers kabinetorgel, een rijksmonument (tevens het enige rijksmonument van De Pollen), in 1766 vervaardigd door de bekende orgelmaker J.H.H. Bätz te Utrecht. In 1932 is het gekocht van de Gereformeerde kerk te Harlingen. Het is het enige kabinetorgel dat van J.H.H. Bätz bewaard is gebleven. De Pollenkerk valt onder de Hervormde Gemeente Vriezenveen.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Carnavalsoptocht (sinds 2007).

- Zomerfeest De Pollen / West-Geesteren (laatste weekend van augustus), met op vrijdag- en zaterdagavond live artiesten, en zaterdag overdag de Weide Games.

Terug naar boven

Links

- Belangenvereniging: - Plaatselijk Belang De Pollen / West-Geesteren is reeds in 1948 opgericht. In de begintijd werd er gestreden voor voorzieningen zoals gas, water en licht. Zo was er in die tijd alleen een waterkraan bij 'de waterboer', waar men water kon halen.

- Onderwijs: - Waar de eekhoorns langs het raam van de klas huppelen en je in de verte de reeën ziet springen, daar staat in een natuurlijke groene omgeving, onder een schitterende kastanjeboom een prachtige school: Basisschool De Pölle, de kleine dorpsschool van het mooie dorp De Pollen.

Reactie toevoegen