Bentveld

Plaats
Dorp
Zandvoort Bloemendaal
Kennemerland
Noord-Holland

bentveld_cbs_kadaster_buurt_aerdenhout_west_kopie.jpg

Midden door het dorp Bentveld loopt verticaal de grens tussen de gem. Zandvoort in het W en Bloemendaal in het O. Omdat Bloemendaal destijds voor haar deel van Bentveld geen eigen plaatsnaam heeft aangevraagd is dat in de statistieken nu 'Aerdenhout-West'

Midden door het dorp Bentveld loopt verticaal de grens tussen de gem. Zandvoort in het W en Bloemendaal in het O. Omdat Bloemendaal destijds voor haar deel van Bentveld geen eigen plaatsnaam heeft aangevraagd is dat in de statistieken nu 'Aerdenhout-West'

bentveld arbeiders gemeenschap der woodbrookers 1975 [640x480].jpg

Bentveld Arbeiders Gemeenschap der Woodbrookers 1975

Bentveld Arbeiders Gemeenschap der Woodbrookers 1975

bentveld_boedapester_tram_1953_mr._enschedeweg.jpg

Van 1899 tot 1957 had Bentveld een halte aan de tramlijn (Amsterdam) - Haarlem - Zandvoort. Dit was de eerste elektrische tramlijn in Nederland. Hier de 'Boedapest' bij de Mr. Enschedweg in 1953 in Bentveld.

Van 1899 tot 1957 had Bentveld een halte aan de tramlijn (Amsterdam) - Haarlem - Zandvoort. Dit was de eerste elektrische tramlijn in Nederland. Hier de 'Boedapest' bij de Mr. Enschedweg in 1953 in Bentveld.

bentveld_e.o._google_maps_kopie.jpg

Bij statistieken moet je er altijd op letten of je wel de goede gegevensset hebt. Tik je bijv. Bentveld in in Google Maps (rode lijnen) of in het postcodesysteem, dan krijg je maar de helft van het dorp Bentveld, want de andere helft heet Aerdenhout-West.

Bij statistieken moet je er altijd op letten of je wel de goede gegevensset hebt. Tik je bijv. Bentveld in in Google Maps (rode lijnen) of in het postcodesysteem, dan krijg je maar de helft van het dorp Bentveld, want de andere helft heet Aerdenhout-West.

Bentveld

Terug naar boven

Status

- Bentveld is een dorp in de provincie Noord-Holland, in de streek Kennemerland, in deels gemeente Zandvoort, deels gemeente Bloemendaal.

- De gemeentegrens loopt in het midden van het dorp N-Z door het dorp heen. Het W deel dat onder de gemeente Zandvoort valt, heeft een eigen postcode (2116) en plaatsnaam in het postcodeboek en in de gemeentelijke basisadministratie BAG. Die inwoners wonen dus ook voor de postadressen in Bentveld.

Voor het O deel, dat onder de gemeente Bloemendaal valt, heeft die gemeente destijds kennelijk geen eigen postcode en plaatsnaam aangevraagd. Die inwoners wonen daarom voor de postadressen ´in´ het Bloemendaalse buurdorp Aerdenhout. Consequentie daarvan is dat allerlei statistieken, die zich vaak op postcodegebieden baseren, voor de plaats Bentveld doorgaans alleen het W deel hierin betrekken, omdat het O deel immers in de (postale) plaats Aerdenhout begrepen zit (en daarbinnen als CBS-buurt Aerdenhout-West wordt benoemd).

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
918-948 kopie 11e eeuw Benetfelda (?), 1639 Bentvelt.

Naamsverklaring
Samenstelling van bent ´bentgras´ en veld. De identificering van de oudste vorm met dit dorp is twijfelachtig.(1)

Naamgeving
Het Aerdenhoutse deel van het dorp wordt ook wel Aerdenhout-Bentveld genoemd, om het binnen de gemeente Bloemendaal te onderscheiden van de kern Aerdenhout (waar het formeel dus wel onder valt, maar geografisch en maatschappelijk is het natuurlijk een aparte kern), en het daarnaast wellicht ook te onderscheiden van het Zandvoortse deel van het dorp.

Terug naar boven

Ligging

Bentveld ligt O van Zandvoort, W van Aerdenhout, aan de N201 (Haarlem-Zandvoort).

Terug naar boven

Statistische gegevens

In de Volkstelling van 1840(2) wordt Bentveld noch onder de gemeente Zandvoort, noch onder de gemeente Bloemendaal apart vermeld. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 450 huizen met ca. 1.000 inwoners onder de gemeente Zandvoort. In de gemeente Bloemendaal wordt de kern Aerdenhout verdeeld in de CBS-buurten Noord, Centrum, Zuid en West. De statistische buurt Aerdenhout-West dekt volgens de bijbehorende plattegrond (zie afbeelding) het grondgebied van het gemeente Bloemendaal-se deel van Bentveld. Dat deel heeft ca. 400 huizen met ca. 850 inwoners. In totaal heeft het dorp dus ca. 850 huizen met ca. 1.850 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Het dorp is ontstaan uit het landgoed Groot Bentveld. Het dorp heeft zich ontwikkeld vanaf de 17e eeuw. De bebouwing in het Bloemendaalse deel is ontstaan sinds begin 20e eeuw, dankzij de verkoop van een deel van het landgoed, die deze ontwikkeling mogelijk maakte (zie voor verdere beschrijving hiervan bij het Naaldenveld, hieronder onder het kopje Natuur en recreatie).

Van 1899 tot 1957 had Bentveld een halte aan de tramlijn (Amsterdam) - Haarlem - Zandvoort van de Eerste Nederlandsche Electrische Tram-Maatschappij (ENET). Dit was inderdaad de eerste elektrische tramlijn in Nederland (voorheen waren stoomtrams nog gebruikelijk).

- Pagina over gebeurtenissen in en rond Bentveld in 1945 tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Van 1931 tot 1995 was er in het dorp de Arbeiders Gemeenschap der Woodbrookers.

- Beschrijving van het centrumloze grensgeval Bentveld door journalist Wim Wegman.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Bestemmingsplan Bentveld (d.w.z. het Zandvoortse deel).

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Bentveld heeft 4 gemeentelijke monumenten in de gemeente Zandvoort, zijnde het Complex Gemeentelijk Waterleidingbedrijf Zandvoort uit 1915 met o.a. pompstation en woning (Zandvoortselaan 250-252), landhuis 't Heem uit 1920-1925 (huisnr. 269), woonhuis Duinveste uit 1919 (nr. 309) en het dubbele woonhuis uit 1910 op nr. 357-359.

- De RK H. Antonius van Padua-kerk aan de Sparrenlaan wordt overal vermeld als gelegen te Aerdenhout, maar hij staat in werkelijkheid in Bentveld. Dat komt door de postcodematige laksheid zoals vermeld onder Status. - Stichting Vrienden van de Antoniuskerk heeft als doel om de Antoniuskerk en pastorie, haar cultuurhistorische waarde en haar buurtfunctie te behouden voor toekomstige generaties. Naar aanleiding van een verzoek van mej. Veldhuis in 1920 om een kapel ter ere van Maria van Altijddurende Bijstand in Aerdenhout te mogen bouwen, besloot bisschop Callier tot de bouw van een kerk met een aparte Mariakapel, die permanent toegankelijk zou zijn. Tot in de jaren zeventig was dat ook zo. Later is de kapel gesloten en het ijzeren hek verwijderd wegens vandalisme. In eerste aanzet werd besloten tot een noodkerk aan de Sparrenlaan. De gronden hiertoe zijn door het kerkbestuur van de Agathaparochie aangekocht. In de bouwaanvraag staat: "Laat het vooral duidelijk zijn dat de kerk is ene noodkerk en de pastorie een blijvend gebouw."

Kerk en pastorie zijn ontworpen door Pierre J.J.M. Cuypers en zijn zoon Jos Th.J. Cuypers (Jos Cuypers is o.a. ook de architect van de RK Bavo kathedraal in Haarlem) in 1921. De plechtige ingebruikneming (vanwege het noodkarakter is de kerk nooit ingewijd) vond plaats op 22 december 1922. Tot 1950 hebben er plannen bestaan om een definitieve kerk te bouwen. Door de splitsing van de parochie in twee afzonderlijke (Antonius en Paulus) is aan deze plannen definitief een einde gekomen in 1963 met de bouw van de Pauluskerk aan de Helmlaan. In 2007 is de kerk gerenoveerd en aangepast aan de moderne eisen m.b.t. veiligheid. Aan de hand van een oude tekening van bouwmeester Cuypers en vergelijkende kleurstalen uit de regio (in het bijzonder van gebouwen van Cuypers en kantoorgenoot Stuyt) heeft het exterieur van de kerk en bijbehorende pastorie de originele kleuren herkregen. In 2009 heeft de gemeente Bloemendaal de kerk en het interieur toegevoegd aan de gemeentelijke monumentenlijst. - De kerk valt onder de BOAZ-parochies.

- Landhuis Groot Bentveld (Zuidlaan) dreigt begin jaren zeventig in te storten door langdurige verwaarlozing en achterstallig onderhoud. Er wordt een Stichting tot Behoud en Instandhouding van het landgoed en landhuis opgericht, die o.a. het boekje 'Wie redt het duizendjarige Groot Bentveld?' uitgeeft. In de jaren negentig verrijst een nieuwe lichting villa’s achter het hek dat de voormalige oprijlaan markeert (aan de Taxuslaan). Het landgoed krijgt hiermee weer een financiële injectie. Na een grote en langdurige reddingsactie is het landhuis hersteld.

- Het huidige landhuis Klein Bentveld dateert uit 1924. De voorganger wordt in 1634 al vermeld.

- Gevelstenen in Bentveld.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Het 14 ha grote Naaldenveld is een bosrijk binnenduin-gebied Z van het dorp. Het Naaldenveld maakte lang onderdeel uit van Landgoed Groot Bentveld. In het gebied bevindt zich ook Scoutingterrein het Naaldenveld, waar door Scouting-leden kan worden gekampeerd.

Terug naar boven

Beeld

- Oude foto's van Bentveld.

- Cartouche met gezicht op het buitengoed Bentveld, 17e eeuw.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Bentveld (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Sport: - Tennisvereniging T.U.L.P. (= Tennis Uit Louter Plezier).

Reacties

(2)

Het oostelijk deel van Bentveld in de gemeente Bloemendaal komt vrijwel zeker overeen met buurt 0201 Aerdenhout-West van de gemeente Bloemendaal. Deze buurt had per 1 januari 2015 afgerond 845 inwoners. Zie hiervoor CBS statline, kerncijfers wijken en buurten 2015

Dank voor de tip Bartus! (soms vergeet ik daar nader mijn licht op te steken over dit soort kwesties, zoals nu dus). Het ligt inderdaad voor de hand dat ze het bewust zo hebben afgebakend om het Bloemendaalse/Aerdenhoutse deel van Bentveld zo toch nog apart te kunnen herkennen en tellen voor de div. statistieken. Ik heb het erbij gezet en ook kaartjes ter visuele verduidelijking.

Reactie toevoegen