Sint Antoniusbank

Status
- Sint Antoniusbank is een buurtschap in de provincie Limburg, in de streek Heuvelland, gemeente Eijsden-Margraten. T/m 4-8-1828 gemeente Heer en Keer. Per 5-8-1828 over naar gemeente Cadier en Keer, in 1982 over naar gemeente Margraten, in 2011 over naar gemeente Eijsden-Margraten.
- De buurtschap Sint Antoniusbank valt voor de postadressen onder het dorp Bemelen, maar gezien de historische banden hoort ze tot het werkgebied van de Historische Kring Cadier en Keer.

Naam
In het Limburgs
Sint Antoniusbank. Wordt lokaal ook 't Gehuuch genoemd.
Oudere vermeldingen
Sint Anthonybank, Sint Anthoniusbank, 1840 Sint Antoniusbank.

Ligging
De buurtschap Sint Antoniusbank ligt W van Margraten, Z van Bemelen, rond de weg Sint Antoniusbank.

Statistische gegevens
- In 1840 had Sint Antoniusbank 8 huizen met 73 inwoners.
- Tegenwoordig heeft Sint Antoniusbank ca. 40 huizen met ca. 100 inwoners.

Geschiedenis
Sint Antoniusbank werd tijdens het leenstelsel een heerlijkheid, waarschijnlijk onder het commandeurschap van Anthonius van Maastricht. In 1828 is het met Keer afgescheiden van de toenmalige gemeente Heer en met Cadier verenigd in de nieuwe gemeente Cadier en Keer.

Bijzonder is dat Sint Antoniusbank officieel nooit bij de gemeente Bemelen heeft gehoord, terwijl het zowel geografisch als kerkelijk wel onder Bemelen hoorde, en de inwoners zich ook gevoelsmatig het meest met Bemelen verbonden voelden. Na de herindeling van 1982, waarbij zowel de gemeente Bemelen als Cadier en Keer opgingen in de gemeente Margraten, is deze situatie in feite geformaliseerd. Tegenwoordig valt Sint Antoniusbank voor de postadressen onder Bemelen.

Bezienswaardigheden
Sint Antoniusbank heeft 2 rijksmonumenten, beide fraaie voorbeelden van het gesloten Limburgse boerderijtype:
- De monumentale Hoeve Sint Antoniusbank (Sint Antoniusbank 27) dateert oorspronkelijk uit de 17e eeuw, de huidige vorm is 19e-eeuws. De binnenplaats is te bezichtigen.

- Hoeve Beusdaelshof (Sint Antoniusbank 10) is genoemd naar de bezitters uit 1750. Dit was het geslacht Colin de Beusdael. Op een kaart uit 1658 van de Sint Antoniusbank, wordt Beusdaelshof aangeduid als Velsenhoff (ook Hoeff van den Veels). Het complex heeft ook Scheyffartshuis geheten, genoemd naar het geslacht Scheyffart van den Vels van Bemelen, dat reeds in 1414 wordt genoemd. In 1859 wordt een belangrijk deel van de hoeve geslecht door burgemeester Thomas Leessens. die de gronden verder onder de boeren verpachtte. In het weiland aan de westzijde van de huidige (in 2000 gerenoveerde) boerderij kunt u nog de restanten zien liggen van een vierkante toren. Ook zijn er nog sporen van een oude draaiput, die onderin rond is en uit mergel bestaat. (3183)

Sint Antoniusbank 42, het voormalig Europahuis (op de grens van Bemelen en Sint Antoniusbank) heeft allerlei functies gehad, van klooster tot volkshogeschool. Thans is het een appartementencomplex.

Jaarlijkse evenementen
- Paardrijvereniging Vrij en Blij organiseert op een zondag in augustus een oriëntatierit en koetsentocht. Nadere informatie bij Sandra Timmers, tel. 043-4073747 of Diana van Dijk, tel. 043-4072486.