Cadier en Keer
lokatie
Status
- Cadier en Keer is een dorp in de provincie Limburg, in de streek Heuvelland, gemeente Eijsden-Margraten. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1981. In 1982 over naar gemeente Margraten, in 2011 over naar gemeente Eijsden-Margraten.
- Onder het dorp Cadier en Keer valt ook de buurtschap Berg. Vanouds viel ook de buurtschap Sint Antoniusbank onder de gemeente Cadier en Keer, maar tegenwoordig ligt dat voor de postadressen 'in' Bemelen. De buurtschap 't Rooth ligt voor de postadressen 'in' Margraten, maar ligt dichterbij Cadier en Keer. De Historische Kring Cadier en Keer rekent daarom, naast Cadier en Keer en Sint Antoniusbank, ook 't Rooth tot haar werkgebied.
- Wapen van de voormalige gemeente Cadier en Keer.
Naam
Lokale schrijfwijze en uitspraak
Keer
Oudere schrijfwijzen
1266 Cadirs, 1266 Cadiers, 1358 Cadir.
Naamsverklaring
De namen Cadier en Keer zijn oorspronkelijk de namen voor een en hetzelfde dorp. Cadier is de Waalse weergave van de dialectnaam Keer. Door de dorpsstraat liep de gemeentegrens. Keer (in het N) behoorde tot Heer, en Cadier (in het Z) behoorde met Honthem tot Heugem, in de heerlijkheid Daelhem. In 1828 zijn beide gedeelten samengevoegd.
Beide namen zijn ontstaan uit het Romaanse calidarium ‘een plaats voor warme baden’. Het ontbreken van de Romaanse palatalisatie van ca- zou op een migratienaam uit het NW van de Romania duiden, wat toch wel erg onwaarschijnlijk is, te meer omdat de Bundese buurtschap Kasen ook ca- behield. (1)
Ligging
Cadier en Keer ligt ZO van Maastricht, W van Margraten, aan de weg Maastricht-Vaals. Cadier en Keer is het eerste dorp dat u vanuit Maastricht tegenkomt.
Statistische gegevens
- In 1840 had de gemeente Cadier en Keer 109 huizen met 647 inwoners, verdeeld in dorp Cadier 40/215 (= huizen/inwoners), dorp Keer 58/335, buurtschap Sint Antoniusbank 8/73 en ‘verspreide woningen’ 3/24.
- Grenscorrectie: per 1 juli 1970 van de per die datum opgeheven gemeente Heer: 62 hectare met 388 inwoners (buurtschap Berg).
- Per 1 januari 1982 is de gemeente Cadier en Keer opgeheven en opgegaan in de gemeente Margraten met 850 hectare en 3.909 inwoners.
- Tegenwoordig heeft Cadier en Keer ca. 1.500 huizen met ca. 3.700 inwoners.
Geschiedenis
Cadier behoorde oorspronkelijk tot het graafschap Dahlhem (bij het thans Belgische Visé bij Luik). In 1662 werd het Staats en had de katholieke bevolking veel te lijden van de protestantse Hollanders. Hun kerk werd gesloten en de pastoor verbannen. De eigenaar van het nabij gelegen Blankenberg was ook Heer van Cadier. Keer behoorde samen met Heer tot het Kapittel van St. Servaas in Maastricht. Keer was ook kerkelijk bij Heer ingedeeld.
Bij Koninklijk Besluit van 5 augustus 1828 zijn de buurtschappen Keer en St. Anthoniusbank afgescheiden van de gemeente Heer en Keer, en verenigd met de gemeente Cadier in de nieuwe gemeente Cadier en Keer. Van 1830-1839 heeft Cadier en Keer deel uitgemaakt van België. In 1839 werd ook Cadier en Keer weer Nederlands, toen Limburg definitief de 11e Nederlandse provincie werd. Bij de annexatie van Heer door Maastricht in 1970 is een klein deel van de gemeente Heer aan de gemeente Cadier en Keer toegewezen.
De Limburgerstraat verwijst niet naar de provincie Limburg, maar naar Limbourg aan de Vesdre, in de Belgische Ardennen. In de Middeleeuwen leidde deze weg van Maastricht naar Limbourg.
Als u zich nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Cadier en Keer, kunt u terecht bij Stichting Historische Kring Cadier en Keer.
In Cadier en keer bevindt zich het instituut voor justitiële jeugdzorg Het Keerpunt.
Bezienswaardigheden
- Cadier en Keer heeft 20 rijksmonumenten.
- Kerk van de Heilige Kruisverheffing.
- Huize Blankenberg.
- Sint Blasiuskapel.
- Keerhoes.
- Overige monumentale panden en objecten in Cadier en Keer.
- Mariakapel op de kruising van 't Rooth en de doorgaande weg naar Cadier en Keer.
Musea
- Afrikacentrum / Museum voor Afrikaanse kunst / Wijnmuseum.
Evenementen
- Activiteitenagenda Cadier en Keer.
- Het planten van de mei-den is in 2000 in ere hersteld. Op de site van Jonkheid Mheer vindt u uitgebreide achtergrondinformatie over de traditie van het plaatsen van de mei-den.
- Kermis (2e zondag na Pinksteren).
- Rabo Volksfeest (weekend in augustus). Met Jaarmarkt en rommelmarkt, livemuziek en diverse attracties voor jong en oud.
Natuur en recreatie
- Vereniging tot Natuurbehoud Cadier en Keer.
- Mergelgroeven.
- De oorspronkelijke poelen van Cadier en Keer zijn verdwenen. Gelukkig zijn de afgelopen jaren weer nieuwe poelen aangelegd, waar met name amfibieën van profiteren.
Overnachten
- Vakantiehuizen in de omgeving van Cadier en Keer (online te boeken).
Links
- Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Cadier en Keer.
Nieuwe reactie inzenden