Langstraat

Status en ligging
- De Langstraat is een streek in het NW van de provincie Noord-Brabant.
- De Langstraat ligt tussen Geertruidenberg en 's-Hertogenbosch, langs de huidige A59, en omvat van west naar oost o.a. de kernen Raamsdonksveer, Raamsdonk, Dongen, 's Gravenmoer, Waspik, Sprang-Capelle, De Moer, Kaatsheuvel, Loon op Zand, Besoijen, Waalwijk, Baardwijk, Drunen, Elshout, Nieuwkuijk, Haarsteeg en Vlijmen.
- Waalwijk wordt als de hoofdplaats van de Langstraat beschouwd.

Geschiedenis
Ontginning
De Langstraat was oorspronkelijk een dijk door een moerassig landschap tussen de Maas en de hoger gelegen Brabantse zandgronden. Deze dijk is in 1422 aangelegd door de graaf van Holland, tot wiens gezag dit gebied sinds het einde van de 13e eeuw behoorde. Ontginningen in dit gebied begonnen al in de 14e eeuw. Langs de dijk kwamen boeren wonen die het land ontgonnen in lange stroken die loodrecht op de dijk stonden, het zogenaamde slagenlandschap. Toponiemen als Zuidhollandse dijk verwijzen nog naar deze situatie. In 1533 is de weg over deze dijk bij Waalwijk en Besoyen reeds met keien verhard.

Centrum van leer- en schoenenindustrie
De Langstraat is eeuwenlang het belangrijkste leercentrum van Nederland geweest. Dat komt vooral doordat het gunstig is gelegen aan de rand van een bos, met voldoende water in de buurt, waardoor het heel geschikt was voor leerlooien. De huiden moesten namelijk worden bewerkt in een loogbad waar gemalen eikeboomschors aan was toegevoegd (eeklooistof). Daarna werden er vooral schoenen en portemonnees van gemaakt, wat grotendeels handwerk was. Door concurrentie van andere landen is sinds de jaren zestig het aantal schoenfabrieken geleidelijk en voortdurend gedaald. De looierijen en bedrijven in de toelevering zoals fournituren, garen, zolen en machines zijn hierin meegetrokken. Schoenfabriek Greve in Waalwijk is de enige overgebleven ambachtelijke schoenfabriek in de Langstraat. Ze is bekend om de handgemaakte maatschoenen en serieproductie. Tegenwoordig ligt de nadruk op de schoenenhandel. Waalwijk kent na de omschakeling van fabricage naar handel de grootste concentratie van schoenhandelsbedrijven in Europa.

Halvezolenlijn
De spoorlijn Lage Zwaluwe - 's-Hertogenbosch (aangelegd 1886-1890) heette officieel Langstraatspoorlijn, maar heet(te) in de volksmond de halve-zolen lijn, vanwege de vele schoenfabrieken aan het tracé. Schoenverkopers gingen met het halve-zolenlijntje naar 's-Hertogenbosch, en van daaruit verder het land in. In de bagage had men dan de schoenmodellen, die men aan de man probeerde te brengen. In deze lijn lag de 600 meter lange Moerputtenbrug, die sinds oktober 2006 dienst doet als voetgangersbrug door een  natuurgebied. Andere delen van de spoorlijn zijn in de vroege jaren tachtig van de 20e eeuw afgebroken en vervangen door een fietspad. De lange bruggen waren nodig om de Beerse Overlaat niet te hinderen als deze in werking was gesteld, wat tot 1942 nog voorkwam. (bron: Wikipedia)

Jaarlijkse evenementen
- Ter herinnering aan de rijke geschiedenis van de Langstraat wordt ook elk jaar in het 2e weekend van september De 80 van de Langstraat, in de volksmond 'De Tachtig' genoemd, gelopen. Deze wandeltocht is een zogenaamde Kennedymars, met een lengte van 80 km. De tocht dient binnen 20 uur, wandelend of marcherend, te worden afgelegd. Hardlopen is niet toegestaan, snelwandelen mag wel.

Literatuur
- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Langstraat (online te bestellen).