Noord-Brabant

Onderdelen

Bezienswaardigheid

lokatie

samenvatting:

Status en ligging
- Noord-Brabant is een provincie in het zuiden van ons land. De hoofdplaats is 's-Hertogenbosch.
- Noord-Brabant grenst in het W aan Zeeland en Zuid-Holland, in het N aan Zuid-Holland en Gelderland, in het O aan Limburg en in het Z aan België.
- Noord-Brabant is niet eenduidig in streken / regio's in te delen. Dat komt omdat oude streekbenamingen geleidelijk buiten gebruik raken of van omvang wijzigen, en nieuwe streeknamen en regionale samenwerkingsverbanden in opkomst zijn, die deels met elkaar en met de oude streeknamen kunnen overlappen.
- Zo kiest de Provincie Noord-Brabant tegenwoordig pragmatisch op grond van geografie en politieke en economische samenwerking voor een indeling in de regio's Noordoost (waarbinnen zij de subregio's Langstraat, Meierij, As50 en Land van Cuijk onderkent), Zuidoost, Midden en West. Kaart provinciale indeling Noord-Brabant in West, Midden, Noord-Oost en Zuid-Oost (onderaan de pagina).
- Andere, oudere regio's en subregio's zijn bijvoorbeeld Baronie en Markiezaat in het ZW, Land van Heusden en Altena in het NW, Kempen in het Z, Peelland in het ZO en Maasland in het NO.
- Verder zijn er nog regionale samenwerkingsverbanden zoals Samenwerkingsverband Regio Eindhoven (SRE) en Regio Noordoost-Brabant.
- En dan is er in het kader van plattelandsontwikkeling nog sprake van 12 streeknetwerken.
- In de loop der jaren heeft een groot aantal gemeentelijke herindelingen plaatsgevonden. Uit welke gemeenten de huidige gemeenten zijn voortgekomen, vindt u bij de desbetreffende gemeenten. Met name in 1997 heeft een grote provinciebrede herindeling plaatsgevonden. Anno 2012 zijn er nog 67 gemeenten in Noord-Brabant.
- Eind 2010 zijn nieuwe welkomstborden geplaatst aan de grenzen waar u de provincie binnenkomt. De borden hebben een andere, frissere 'look and feel' gekregen.

Geschiedenis
Als u zich nader wilt verdiepen in aspecten van de geschiedenis van (plaatsen en streken in) Noord-Brabant, kunt u terecht bij de volgende instanties en sites:
- Brabants Historisch Informatie Centrum.
- Thuis in Brabant.
- Brabants Heem is de overkoepelende organisatie voor de ca. 120 heemkundekringen in Noord-Brabant.
- Erfgoed Brabant is een samenwerkingsverband van instellingen die zich inzetten voor het behoud en het creatief benutten van het cultuurhistorisch erfgoed in de provincie Noord-Brabant.
- De Henk Beijers Archiefcollectie omdat een enorme collectie bronnenmateriaal en publicaties over de plaatsen in het oosten van Noord-Brabant, als resultaat van 40 jaar speurwerk door amateurhistoricus Henk Beijers.
- Historische Vereniging Brabant.

Recente ontwikkelingen
- De komende jaren krijgen gemeenten diverse taken overgeheveld die voorheen door het Rijk of door de provincies werden uitgevoerd. Denk daarbij bijvoorbeeld aan de Jeugdzorg en WMO/AWBZ die in 2015 van de provincie naar de gemeenten worden overgedragen. Om hierop goed voorbereid te zijn en de toekomstbestendigheid van gemeenten in Brabant te versterken, is eind 2011 het project Krachtig Bestuur in Brabant van start gegaan, een gezamenlijk initiatief van de Vereniging van Brabantse Gemeenten (VBG) en de Provincie. Gedeputeerde Staten van Brabant hebben voor het project een adviescommissie en klankbordgroep ingesteld. Het project heeft per regio een rapport opgeleverd met aanbevelingen voor de bestuurlijke inrichting van de regio's in de nabije toekomst: Rapport 'Veerkrachtig bestuur in West-Brabant'. Rapport 'Veerkrachtig bestuur in Midden-Brabant'. Rapport 'Veerkrachtig bestuur in Noordoost-Brabant'. Rapport 'Veerkrachtig bestuur in Zuidoost-Brabant'.
- De conclusies van de hiervoor genoemde 4 rapporten zijn verwoord in het in juni 2013 verschenen rapport Veerkrachtig Bestuur in Brabant. Een advies voor de versterking van regionale samenwerkingskracht in Noord-Brabant.
- Op de site Plattelandsontwikkeling Noord-Brabant kunt u lezen over de honderden projecten die zijn en worden uitgevoerd in het kader van de herinrichting, reconstructie of 'revitalisering' van het platteland in Noord-Brabant. De Provincie gaat daarbij te werk volgens de principes 1) versterken van de samenhang, 2) participatie en betrokkenheid, 3) overheid stuurt op proces en 4) ruimte voor initiatieven. Toekomstvisie platteland Noord-Brabant (okt. 2011).
- Tussen Boer en Buur is een site m.b.t. de opkomst, huidige stand van zaken en toekomst van de intensieve veehouderij in Noord-Brabant met o.a. interviews en een 2 uur durend debat over dit thema wat u op deze site kunt terugkijken.

Bezienswaardigheden
- In 2010 is de site Klein Religieus Erfgoed gestart, die kapellen en kruisen e.d. in de regio het Groene Woud inventariseert (dit is het gebied tussen 's-Hertogenbosch, Tilburg en Eindhoven).
- Site met foto's van alle kapellen, kastelen (in opbouw), klokkenstoelen en molens in Noord-Brabant.
- Foto's van alleenstaande kerktorens in Noord-Brabant, met toelichting sinds wanneer en waarom deze torens "eenzaam" zijn.
- Het Bisdom van 's-Hertogenbosch heeft in 2009 een project afgerond, waardoor u bij 250 kerken van dit bisdom (dat globaal Oost-Brabant beslaat plus enkele plaatsen in het nabijgelegen Gelderland) een zogeheten "virtuele 360 graden tour" kunt maken. U kunt op de hierna genoemde site een van de kerken selecteren en een filmpje starten dat het kerk-interieur 360 graden rond laat zien. Site 360 graden tour in 250 kerken van het Bisdom van 's-Hertogenbosch.
- Artikel over de neogotische kerken in Noord-Brabant.
- De Zuiderwaterlinie is een keten van vestingsteden, forten, schansen en inundatievlaktes, als 16e-eeuwse verdedigingslinie aangelegd tegen de aanvallen van de Spanjaarden.

Landschap, natuur en recreatie, milieu
- Gedetailleerde informatie over ontstaan en ontwikkeling van de regionale landschappen in de provincie Noord-Brabant, vindt u in de - via de link online te lezen - studie Ontgonnen Verleden. Historisch-geografische regiobeschrijvingen betreffende de provincie Noord-Brabant (177 pagina's, Ministerie van LNV, 2009).
- Voorstel grondstrategie t.b.v. realisatie Ecologische Hoofdstructuur Noord-Brabant (2013). Grondnota Ecologische Hoofdstructuur Noord-Brabant (2013).
- In 2013 zijn in Brabant de eerste zogeheten Natuurpoorten gerealiseerd. Het netwerk van Brabantse natuurpoorten groeit de komende jaren naar circa 30 in 2015. Natuurpoorten zijn herkenbare knooppunten in de natuur. Bezoekers vinden er altijd ruime parkeergelegenheid, een horecavoorziening, een informatiebord met fiets- en wandelroutes en informatie over de natuur en cultuurhistorie in de omgeving.
- Rapport 'Toestand van de Brabantse natuur' (2012).
- Rapport 'Toestand van het Brabantse milieu' (2012).
- Evaluatierapport reconstructie Brabantse zandgronden (2010).