Wachtum

Plaats
Dorp
Coevorden
Drenthe

wachtum_carbid_academie.png

Het kleine dorp Wachtum heeft een rijk verenigingsleven, waaronder een heuse Carbid Academie!

Het kleine dorp Wachtum heeft een rijk verenigingsleven, waaronder een heuse Carbid Academie!

wachtum_carbidschieten_kopie.jpg

Wachtum, de Carbid Academie leidt de jeugd op om met oudjaar hard maar wel verantwoord carbid te schieten, met een carbidschietkanon dus zoals op de foto.

Wachtum, de Carbid Academie leidt de jeugd op om met oudjaar hard maar wel verantwoord carbid te schieten, met een carbidschietkanon dus zoals op de foto.

wachtum_feest_2014_markeschool_wagen_kopie.jpg

Wachtum, een van de wagens tijdens de optocht van het dorpsfeest 2014 roept op om de ooievaar aan het werk te houden om zo de kleine dorpsschool open te kunnen houden.

Wachtum, een van de wagens tijdens de optocht van het dorpsfeest 2014 roept op om de ooievaar aan het werk te houden om zo de kleine dorpsschool open te kunnen houden.

wachtum molen uit 1863 [640x480].jpg

Wachtum Molen uit 1863

Wachtum Molen uit 1863

wachtum_boerolympics-2015.jpg

Eén van de jaarlijkse evenementen in Wachtum zijn de Boerolympics.

Eén van de jaarlijkse evenementen in Wachtum zijn de Boerolympics.

Wachtum

Terug naar boven

Status

- Wachtum is een dorp in de provincie Drenthe, gemeente Coevorden. T/m 1997 gemeente Dalen.

- Onder het dorp Wachtum valt ook een deel van de buurtschap Grevenberg.

Terug naar boven

Naam

Uitspraak
Wachtem.

Oudere vermeldingen
1381-1383 Wachtman, 1399 Wachtmenn, 1399 en 1550 Wachtmen, 19e eeuw naast Wachtum ook Wachtem.

Naamsverklaring
Herkomst en betekenis onduidelijk. De een geeft aan zelfs niet te kunnen gissen naar de betekenis van Wacht-, een ander vraagt zich af of dit op een wachtpost duidt; de plaats is gelegen aan de oude heerweg Coevorden-Groningen. Vergelijk echter Bathmen.(1)

Bijnamen
Oude schimpnamen voor de inwoners: Boeren, Poepen (Duits werkvolk) en Jeuden (slimme kooplieden in allerhande waar).

Terug naar boven

Ligging

- Wachtum ligt N van Coevorden en Dalen. De dorpskern grenst in het N aan de A37. Het buitengebied van het dorp ligt ook nog N daarvan en grenst in het N aan de Verlengde Hoogeveense Vaart.

- Het dorp bestaat uit 3 gedeelten met ieder een eigen buurtvereniging: Westereind, Middendorp en Oostereind.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Wachtum 38 huizen met 338 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 110 huizen met ca. 280 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedernis

Historische geografie
Het middeleeuwse Wachtum is zowel es- als streekdorp: in Westereind en Olde Hoek zijn de boerderijen schijnbaar ordeloos gerangschikt, in Oostereind staan ze op één rij langs de weg. Ondanks verdichting en uitbreiding van de bebouwing is de structuur van omstreeks 1850 nog goed bewaard gebleven. Middendorp is eerst na 1850 ontstaan.

Boermarke
Het begrip Boermarke gaat in feite terug tot de tijd van de Germanen die zich op vaste plaatsen gingen vestigen. Het door een stam in bezit genomen gebied, dat door alle leden van de stam gemeenschappelijk werd gebruikt, is eigenlijk de oervorm van de Boermarke of Marke. Marke betekent oorspronkelijk 'grens'. In de 13e eeuw krijgen de Marken een duidelijke vorm. Er worden grenzen vastgesteld en regels opgesteld voor het gebruik van gemeenschappelijke gronden. Na de inlijving van ons land bij Frankrijk in 1810 worden vele taken van de Boermarke overgenomen door de provincie, gemeenten en waterschappen. Als (privaatrechtelijke) rechtspersonen nemen Boermarken nog altijd deel aan het maatschappelijk verkeer. Ook met eigendommen zoals brinken, ijsbanen, wegen, bosjes zijn ze nog steeds een belangrijk onderdeel in de gemeenschap. De Vereniging Drentse Boermarken telt nog 87 actieve en zelfstandige Boermarken, waaronder de Boermarke Wachtum.

School
Het is zeker dat er in ieder geval in 1741 al een school bestaat in Wachtum. In 1975 wordt het voortbestaan van de Markeschool bedreigd, omdat er nog maar 26 kinderen naar de school gaan, terwijl er in 1965 nog 40 en in 1936 zelfs nog 83 leerlingen zijn. Er wordt een advertentie in de dagbladen geplaatst, waarin een kinderrijk gezin wordt gevraagd zich in het dorp te vestigen. Een stormloop van gegadigden is het gevolg. Het gezin Velzel uit Aadorp (bij Almelo) met 9 kinderen wordt gekozen en is zo voorlopig weer de redding voor de school. Tegenwoordig heeft de Markeschool nog altijd ca. 35 leerlingen.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Molen De Hoop is in 1813 gebouwd als poldermolen voor het bemalen van een polder bij Veendam. In 1894 is de molen naar Wachtum verplaatst en ging toen dienst doen voor het malen van diervoer. In 2000 is de molen voor het laatst gerestaureerd. Sinds 2010 in bezit van de gemeente Coevorden. In 2012 komt door sloop van diverse bijgebouwen de molen weer vrij te staan. Met de molen wordt regelmatig graan voor veevoeder gemalen. In 2015 heeft de molen remkleppen gekregen. Remkleppen worden aan het eind van de wieken van de windmolen aangebracht als veiligheidsvoorziening. Bij een aantrekkende (sterker wordende) wind gaan de kleppen open, waardoor de wieken worden afgeremd. Dit is te vergelijken met de kleppen van een vliegtuig bij het landen. Als een molen zonder rempkleppen te snel gaat draaien zijn de wieken moeilijk te stoppen er is er, wegens verhitting van de as van de molen, grote kans op brandgevaar.

- Wachtum heeft 2 rijksmonumenten. Naast de hiervoor genoemde molen is dat de boerderij uit de 2e helft van de 19e eeuw op Noordenveldseweg nr. 3.

- Verzetsmonument bij de Oosterhesselerbrug.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Paasvuur.

- Schuurfeest (2e zaterdag van juni). Eind jaren negentig begon het Schuurfeest als een ledenwerfactie voor het Drents Agrarisch Jongeren Kontakt (DAJK), als een feestje in een schuur even buiten het dorp, inmiddels uitgegroeid tot een tentevenement van formaat waar jong en oud op af komt.

- Rommelmarkt (op een zaterdag in juni).

- Boerolympics (op een zondag in september).

- De Snerttocht (op een zondag begin november) start bij molen De Hoop. De routes hebben een lengte van 5, 10 of 15 kilometer (wandelen). Ook liefhebbers van nordic walking kunnen zich opgeven. Na de wandeling staat een bord eigen gemaakte snert met roggebrood klaar. Deelname kost ca. €7,00 (inclusief snert). De opbrengst gaat naar activiteiten in en om de molen. Nadere inlichtingen en aanmelden op tel. 0524-551267.

- Carbidschieten (oudjaarsdag). De Carbidacademie Wachtum (CAW) is in 2011 in het leven geroepen door een fanatieke groep carbidschieters. Het doel van de CAW is om de jeugd kennis te laten maken met carbid, zodat deze traditie overgedragen wordt aan de jeugd.  Het motto van de CAW is dan ook: "Harder knapp’n kuj leer’n!"

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Van 2008 t/m 2011 is het Landschapsontwikkelingsproject Dalen - Wachtum uitgevoerd. Het project draagt bij aan het duurzaam herstellen en beheren van een waardevol esdorpenlandschap en aan versterking van de recreatie in het gebied. De werkzaamheden zijn gericht op het herstel van de onderlinge samenhang en herkenbaarheid van de verschillende landschappelijke elementen. Het resultaat van het project is een beter herkenbaar esdorpenlandschap, met herstelde landschapselementen en erfbeplanting.

De gemeente Coevorden heeft het initiatief genomen om in samenwerking met Landschapsbeheer Drenthe het Landschapsontwikkelingsplan op te zetten. Er is voor dit gebied gekozen omdat het belangrijke landschappelijke en cultuurhistorische waarden heeft die in hoofdlijnen nog zijn te herkennen, maar waar de onderlinge samenhang in veel delen weinig zichtbaar meer was. Het project is gerealiseerd door intensieve samenwerking tussen de grondeigenaren, de gemeente Coevorden, de Boermarke Wachtum, Landschapsbeheer Drenthe, Waterschap Velt en Vecht en het Recreatieschap.

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Wachtum.

- Nieuws: - Actualiteiten uit Wachtum op Facebook. - Actualiteiten uit het dorp op Twitter.

- Dorpshuis: - Dorpshuis De Kom bestaat sinds 1968 en is gevestigd in de voormalige dorpsschool uit 1905.

- Onderwijs: - De huidige dorpsschool, de Markeschool, is gevestigd in een in 1964 gebouwd pand, en is een kleine school met ca. 35 leerlingen.

- Muziek: - Muziekverenging Ons Genoegen is in 1928 opgericht.

- Zorg: - Martin en Sonja Dries van Zorgboerderij De Dissel hebben een kleinschalige biologische boerderij, waar zij een groep van maximaal 7 deelnemers met uiteenlopende zorg- en / of hulpvragen begeleiden. Ze bieden een veilige en stimulerende plek voor jongeren en volwassenen met psychosociale problemen. Dit kan eventueel gepaard gaan met een lichte verstandelijke beperking. Zij creëren betekenisvolle situaties waardoor mensen zich vrij snel geroepen voelen deel te nemen aan de diverse activiteiten. De Dissel staat voor verbinden vanuit een open, respectvolle sfeer. Door te verbinden verschaffen ze zich inzicht in de wensen en behoeften van deelnemers. Ze willen helpen de leefwereld van de deelnemers te vergroten en hen te laten ervaren hoe het is een volwaardige en zingevende rol te vervullen in de maatschappij.

Reacties

(2)

Is de naam vroeger ooit Wachtem geweest? Op een grafsteen staat nl dat ze uit Wachtem kwam en dus niet Wachtum. Op de 1870 kaart staat ook Wachtum. Ze was geboren in 1857 en overleden 1926. Of is het een gewone fout van de steenhouwer of ambtenaar. Ik zou het leuk vinden wat de verklaring is?
MVG
Rob de Kok

Wij hebben e.e.a. uitgezocht (en deze plaatspagina gelijk verder inhoudelijk uitgewerkt).
Aangezien 1) Wachtum blijkt te moeten worden uigesproken als Wachtem en 2) tot ver in de 19e eeuw veel plaatsnamen nog werden opgeschreven zoals men ze verstond (wat dus ook wisselende spellingen kan opleveren, met als ultiem voorbeeld Kockengen http://www.plaatsengids.nl/kockengen, met eind 18e eeuw binnen 5 jaar ca. 10 spellingen door 1 pastoor!), is onze conclusie dat de schrijfwijze Wachtem in de door u genoemde periode legitiem was en geen schrijffout. Over de naamsverklaring bestaat nog geen zekerheid. Zie verder hierboven onder kopje Naam. Voor nadere informatie over de - door de tijd heen en ook nu nog altijd - oneenduidigheid van de spelling van onze plaatsnamen in bredere zin, zie het artikel hierover van naamkundige Rob Rentenaar: http://www.dbnl.org/tekst/rent001groe01_01/rent001groe01_01_0020.php

Reactie toevoegen