Waarder

Plaats
Dorp
Bodegraven-Reeuwijk
Groene Hart
Zuid-Holland

waarder_collage.jpg

Waarder, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Waarder, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

waarder groeten uit 1930 [640x480].jpg

Waarder Groeten uit 1930

Waarder Groeten uit 1930

waarder_ansicht_1910_spelling_warder.jpg

Op deze ansichtkaart uit ca. 1910 staat Waarder gespeld als Warder, maar dat is een drukfout óf de uitgever gokte maar wat, want de plaats is (in die tijd) nooit zo gespeld geweest.

Op deze ansichtkaart uit ca. 1910 staat Waarder gespeld als Warder, maar dat is een drukfout óf de uitgever gokte maar wat, want de plaats is (in die tijd) nooit zo gespeld geweest.

Waarder.JPG

Waarder is bereikt.

Waarder is bereikt.

Waarder (2).JPG

Achter de kerk van Waarder.

Achter de kerk van Waarder.

Waarder (5).JPG

Waarder gezien vanuit Westeinde.

Waarder gezien vanuit Westeinde.

Waarder (3).JPG

Westeinde bij Waarder.

Westeinde bij Waarder.

ZH gemeente Waarder in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Waarder in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Waarder in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Waarder

Terug naar boven

Status

- Waarder is een dorp in de provincie Zuid-Holland, in de streek Groene Hart, gemeente Bodegraven-Reeuwijk. Het was een zelfstandige gemeente t/m 31-1-1964. Per 1-2-1964 over naar gemeente Driebruggen, in 1989 over naar gemeente Reeuwijk, in 2011 over naar gemeente Bodegraven-Reeuwijk.

- Wapen van de voormalige gemeente Waarder.

- Onder het dorp Waarder vallen ook de buurtschappen Oosteinde en Westeinde (grotendeels).

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
Op een ansichtkaart uit ca. 1910 staat de spelling Warder (zie afbeelding), maar dat is óf een drukfout óf een uitgever die maar wat gokte, want zo is de plaats (in die tijd) nooit gespeld geweest.

Terug naar boven

Ligging

Het dorp Waarder ligt Z van de A12 en het dorp Nieuwerbrug (aan den Rijn), ZW van de stad Woerden, W van het dorp Linschoten, NW van het dorp Papekop en de stad Oudewater, NO van de dorpen Driebruggen en Sluipwijk en de Reeuwijkse Plassen en OZO van het dorp Bodegraven.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat de gemeente Waarder 83 huizen met 521 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 20/128 (= huizen/inwoners), polder Oosteinder-Polder 16/92, polder Westeinder-Polder, buurtschappen Nieuwerbrug en Driebruggen samen 17/100 (beide 'deels'), en buurtschappen Nieuw-Westeinde 15/105 en Korte Waarder 15/96. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 670 huizen met ca. 1.675 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Het dorp is ontstaan rondom een verhoging in het veenontginningsgebied langs het veenriviertje de Oude Wetering en omvat o.a. de polders Oosteinderpolder, Westeinderpolder, Korte Waarder en Kerverland. Het dorp is een voormalige ambachtsheerlijkheid, waar vroeger een commanderij van de Johannieterorde gestaan, de Hof van Waarder, die geheel is verdwenen. De plaatsnaam wordt in 1008 voor het eerst in de archieven vermeld. Het dorp heeft daarom in 2008 het 900-jarig bestaan gevierd.

Lange tijd is het dorp Waarder voornamelijk een lange lintbebouwing aan voornamelijk het Westeinde en het Oosteinde, met een zeer bescheiden kerntje bij de Hervormde kerk. Pas vanaf de jaren zeventig onstaat een dorpskern, eerst door een nieuwbouwwijk aan de Kosterdijk en vervolgens door een nieuwbouwwijk aan de Molendijk, beide met straatnamen genoemd naar leden van het Koninklijk Huis. De laatste grotere uitbreiding heeft sinds de jaren negentig plaatsgevonden aan de weg Hof van Waarder, gelegen tussen het middeleeuwse Kerkelaantje en de Kosterdijk.

In 2008 heeft het dorp het 900-jarig bestaan gevierd.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Waarder heeft 6 rijksmonumenten, zijnde de Hervormde kerk, de boerderij uit 1853 op De Groendijck 39, de boerderij uit 3e kwart 19e eeuw op Westeinde 13, de boerderij uit begin 19e eeuw op nr. 21, Hoeve Welgelegen uit 1862 op nr. 31, en het boerenhuis uit 1e helft 19e eeuw op nr. 43.

- Waarder heeft 5 gemeentelijke monumenten, zijnde de boerderij op Oosteinde 14, de aula en begraafplaats op Molendijk 32, het Verenigingsgebouw op Dorp 17, het woonhuis op nr. 21, en de Gereformeerde kerk op nr. 24.

- Op een nog bestaande verhoging (waarvoor zie het hoofdstuk Geschiedenis) is rond 1540 de huidige Hervormde (tegenwoordig PKN) kerk (Dorp 15) gebouwd. De westgevel dateert volgens een gevelsteen uit 1774.

- De Gereformeerde (tegenwoordig PKN) kerk (Dorp 24) dateert uit 1887. Het is een eenvoudige zaalkerk. In 2008 is in de kerk een gebrandschilderd raam geplaatst, afkomstig uit de te slopen RK H. Martelaren van Gorcum. Het is een Nicolaasraam uit 1887.

- Gevelstenen in Waarder.

Terug naar boven

Evenementen en activiteiten

- SDWA (Stichting Driebruggen Waarder Actief) is een stichting voor en door dorpgenoten. Door het jaar heen organiseren zij in beide genoemde dorpen diverse evenementen en activiteiten. En ze sluiten altijd af met een spetterend feest.

- Speeltuinvereniging Speelvreugd houdt zich voornamelijk bezig met het organiseren van activiteiten voor de basisschoolkinderen in het dorp, zoals de jaarlijkse Huttenbouw-week, de Lampionnenoptocht en de Sinterklaasviering.

- Creatief in de Polder is een particulier initiatief om met een groep mensen creatief bezig te zijn. Haken, breien, borduren, er zijn vele creatieve activiteiten mogelijk. Tijdens de DIY (Do It Yourself) avonden staat er één thema centraal van iets dat je zelf gaat leren maken. Ben je beginnend haker of breier? Schuif dan gezellig aan, want de meer gevorderde haaksters en breisters staan klaar om je te helpen.

- Oranjevereniging Waarder bevordert de saamhorigheid in het dorp door het organiseren van evenementen en activiteiten voor jong en ouder door het jaar heen.

- De Boerenerfmarkt / Boerenlandfair (op een zaterdag in april, in 2018 voor de 6e keer) trekt ca. 6.000 bezoekers. De opbrengst (in 2017 45.000 euro) is voor een goed doel.

- Ieder jaar organiseert de Rommelmarktcommissie van de Hervormde Gemeente een Rommelmarkt. De rommelmarkt wordt meestal in mei gehouden, dit is echter afhankelijk van vakanties, Pasen en Pinksteren. Een week voor de rommelmarkt worden er in Driebruggen en Waarder huis aan huis spullen opgehaald. De opbrengst (in 2017 ca. 28.000 euro) wordt verdeeld over 3 goede doelen, waarbij ieder jaar één doel afvalt en een nieuw doel gekozen wordt.

Terug naar boven

Beeld

- Oude foto's en ansichtkaarten van Waarder.

Terug naar boven

Links

- Belangenvereniging: - Dorpsteam Waarder.

- MFC: - Het Huis van Alles vind je in alle dorpskernen van de gemeente Bodegraven-Reeuwijk. Het is een locatie waar iedereen welkom is en waar inwoners – jong en ouder - vrijwilligers en professionals elkaar ontmoeten. Je kunt er deelnemen aan verschillende activiteiten of zomaar langsgaan voor een praatje, want het is er altijd gezellig. Je kunt hier ook terecht voor allerlei informatie, voor advies of ondersteuning. Je kunt er ook vrijwilligerswerk vragen of aanbieden. Het Huis van Alles in Waarder is een plek van iedereen en voor iedereen.

- Onderwijs en kinderopvang: - De Pr. Willem-Alexanderschool is een basisschool waar verbondenheid, ontwikkeling en samenwerking van en met ouders, leerkrachten en leerlingen heel gewoon is. - Kindercentrum Waarder biedt kinderdagopvang voor kinderen van 0-4 jaar, en Voor- en Naschoolse opvang en Vakantieopvang voor kinderen van 4-12 jaar.

- Jongeren: - Jongerenvereniging JOS. - Jongerenvereniging 'Bij de Bron' van de lokale Hervormde Gemeente.

- Sport: - Voetbalvereniging WDS (Waarder Driebruggen Samen) is opgericht in 1948. - De in 1972 opgerichte Tennisvereniging Slagwaardig is een kleine maar actieve vereniging. Er wordt gespeeld op drie verlichte French Court banen. Nagepraat wordt er in een uiterst knus clubhuis dat in eigen beheer wordt geëxploiteerd. - Autosportteam Waarder.

- Overige verenigingen: - World Servants Actiegroep Waarder - Driebruggen bouwt aan verandering. World Servants wil mensen enthousiast maken om iets voor een ander te betekenen. Jaarlijks werken zo'n 800 vrijwilligers mee in een ontwikkelingsproject van partnerorganisaties in ontwikkelingslanden. Ze bouwen in Afrika, Azië of Zuid-Amerika mee aan bijvoorbeeld een school of een kliniek. Daardoor verandert niet alleen het leven van de mensen daar, maar ook de jongeren zelf veranderen. Dat noemt World Servants bouwen aan verandering. Door het jaar heen organiseren de jongeren diverse activiteiten om hun uitzending naar een land te bekostigen. Zie daarvoor hun Facebookpagina.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Waarder.

Reactie toevoegen