Udenhout

Plaats
Dorp
Tilburg
Hart van Brabant
Noord-Brabant

udenhout kasteel strijdhoeve [640x480].jpg

Udenhout, oude ansichtkaart van Kasteel De Strijdhoef, aldus het opschrift toen kennelijk nog Strijdhoeve geheten.

Udenhout, oude ansichtkaart van Kasteel De Strijdhoef, aldus het opschrift toen kennelijk nog Strijdhoeve geheten.

NB gemeente Udenhout in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Udenhout in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Udenhout in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Udenhout

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Udenhout (online te bestellen).

Terug naar boven

Status

- Udenhout is een dorp in de provincie Noord-Brabant, in de regio Hart van Brabant, gemeente Tilburg. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1996. Het dorp Biezenmortel is in 2007 middels een grenscorrectie niet overgegaan naar de gemeente Tilburg maar naar de gemeente Haaren.

- Wapen van de voormalige gemeente Udenhout.

- Onder het dorp Udenhout vallen ook de buurtschappen Berkhoek, 't Hoekske (deels), Loonsehoek, Molenstraat (deels) en Schoorstraat.

Terug naar boven

Naam

In het Brabants
Unent.

Naamsverklaring
Op de site Udenhout Centraal lazen wij een leuke doch niet wetenschappelijk onderbouwde verklaring opgetekend door Udenhouter Raymond Luijbregts: "Het mooiste aan het dorp is misschien wel de naam. Niet zozeer de naam zelf, als wel de fantasierijke verhalen over de herkomst ervan. Het leukste verhaal heb ik lang voor waar aangenomen. In de middeleeuwen bestond het dorp uit een kerkje met wat boerderijen daaromheen, zoals wel meer dorpen in de Meierij. Het bos de Brand was een ideale plaats om te jagen en hout te verzamelen. Kwam de man, na een dag lang zwoegend sprokkelen thuis van deze activiteiten, dan kon het zomaar zijn dat vrouwlief vroeg: "Waor komde gij vandaon?" De man antwoordde dan: "Uut het hout". Uit het hout dus, oftewel uit het bos. Uut het hout zou in de loop der jaren verbasterd zijn tot Udenhout.

Of het waar is? Waarschijnlijk niet. De meest logische verklaring is de verbastering van Ödehout, of Eudenhout, wat zoiets betekende als 'natuurlijk, ongerept bos'. Saai dus. Zolang ook dat niet honderd procent bewezen is, houd ik lekker vast aan de eerste verklaring." Een van de standaardwerken op dit gebied (1) stelt: "vermoedelijk hout 'opgaand bos' bij Uden". (hoewel Uden er toch niet echt 'om de hoek' ligt, red.)

Carnavalsnaam
Tijdens carnaval heet het dorp Haozenpot.

Terug naar boven

Ligging

Het dorp Udenhout grenst in het W aan Tilburg en Loon op Zand, in het N aan het Nationale Park De Loonse en Drunense Duinen en Drunen, in het O aan Biezenmortel, in het ZO aan Oisterwijk en in het Z aan Berkel-Enschot, en ligt ZO van Kaatsheuvel en Waalwijk, ZW van Vlijmen, Vught en 's-Hertogenbosch en W van Haaren.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvatten de gemeente en het dorp Udenhout 306 huizen met 2.084 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 3.100 huizen met ca. 7.800 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van dit dorp, kun je terecht bij:

- Heemcentrum 't Schoor (Udenhout en Biezenmortel).

- Heemkundekring De Kleine Meijerij (die o.a. Udenhout als haar werkgebied heeft).

- Verhalen over de geschiedenis van Udenhout op de site van het Brabants Historisch Informatie Centrum (BHIC).

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Udenhout heeft 37 rijksmonumenten.

- Beschrijving orgel Sint-Lambertuskerk.

- Het rijksmonumentale Klooster St. Petrus (Slimstraat 21) is al sinds 1906 de thuisbasis van de Congregatie van de Fraters van Onze Lieve Vrouw, Moeder van Barmhartigheid, kortweg Fraters CMM. Zij waren tot 1986 betrokken bij de basisschool die achter het fraterhuis ligt. Daarna zijn in het huis allerlei mensen met problemen opgevangen zoals ex-drugsverslaafden, mensen met relatieproblemen, mensen die zich even moesten bezinnen op hun verdere leven. Sinds 1999 legt de opvang van de Vuurhaard, zoals de leefgemeenschap heet, zich toe op de opvang van vluchtelingen.

- Gevelstenen in Udenhout.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Carnaval. - Stichting Karnaval Udenhout (SKU) organiseert verschillende activiteiten rondom carnaval, zoals de Optocht en de Ouderenmiddag. Daarnaast is SKU actief bij de ondersteuning van verschillende (carnavals)activiteiten. - CV de Zaandhaozen.

- Udenhout Onder Zeil (weekend eind maart).

- Udenhout Golft (eind mei of begin juni, in 2018 voor de 10e keer) is zo te zien een dag waarop een aantal Udenhouters op een baan in de regio gaan spelen voor het Udenhouts Golfkampioenschap.

- Bij de Avondvierdaagse (juni) kun je kiezen uit de afstanden 5 en 10 km.

- Aan de Kindervakantieweek in Udenhout doen jaarlijks ruim 350 kinderen en 125 vrijwilligers mee.

- Kermis (gedurende 4 dagen eind augustus).

- De Unentse Mèrt (op een zondag in september, in 2018 voor de 36e keer) is een gezellige jaarmarkt met een folkoristisch tintje.

- Elk 3e weekend van september vindt Survivalrun Udenhout plaats. Een survivalrun is een hardloopwedstrijd met pittige klimhindernissen. Het parcours is uitgezet in het buitengebied van Udenhout. Zowel licentielopers (lid SBN) als recreanten kunnen deelnemen aan de wedstrijd, maar houd er rekening mee dat je goed getraind moet zijn en enige klimtechniek moet hebben om de wedstrijd te kunnen volbrengen. Een survivalrun is géén mudrun!

- Sinds 2015 is er de Dorpsquiz Udenhout (begin oktober). De bedoeling is dat zoveel mogelijk teams van 10 personen gaan strijden om de felbegeerde trofee. Naast de gezelligheid, die op deze avond voorop staat, beoogt de organisatie een evenement neer te zetten waaraan iedereen deel kan nemen. Jong of ouder, jongen of meisje, buurman of buurvrouw, neef of nicht, clubgenoot of klasgenoot… Een team moet zo breed mogelijk ‘geschoold’ zijn. De vragen die in de quiz gesteld worden, zijn namelijk in verschillende categorieën ingedeeld. Iemand die veel van de Udenhoutse geschiedenis weet, is per definitie nog niet goed in het maken van een puzzel, handig met de computer of in het uitvoeren van een doe opdracht. Aan de teams dus de taak een team samen te stellen waarmee men verwacht de meeste kans te maken.

- Sinds 2008 brengt Sinterklaas jaarlijks een bezoek aan Kasteel De Strijdhoef in Udenhout. Een leuke middag voor jong en ouder met allerlei activiteiten.

- Winterparadijs Udenhout (half december tot begin januari) is een kunstijsbaan met allerlei festiviteiten er omheen. In winter 2015/2016 en 2016-2017 is het niet doorgegaan omdat men de mensen en/of middelen niet rond kreeg, maar voor de winter 2017-2018 is het wél gelukt!

Terug naar boven

Beeld

- Diaserie wandeling in De Brand in Udenhout door Loes Westgeest.

- Fotoreportage van Udenhout door Kees Wittenbols uit Breda. Zie onderaan de pagina ook deel 2.

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Udenhout.

- Nieuws: - Nieuws uit Udenhout op Facebook. - Nog een promotionele nieuwspagina m.b.t. Udenhout op Facebook.

- Belangenvereniging: - Dorpsraad Udenhout.

- Gemeenschapshuizen e.d.: - Ontmoetingscentrum 't Plein heeft een grote zaal, geschikt voor theater, vergaderingen, feesten, bedrijfsborrels en nog veel meer. Vrienden van 't Plein. - Stichting De Peppel heeft als doel het beheren van de volgende openbare gebouwen: De Peppel en het Kruisgebouw aan de Zeshoevenstraat; de Toneeltoren aan het Kloosterpad; het Raadhuis aan de Slimstraat, middels het onderdak bieden aan maatschappelijke instanties en functies in het dorp. Toen de gemeente Udenhout in 1997 ophield te bestaan en als wijk 9 van de gemeente Tilburg werd opgenomen, zijn de genoemde voorheen gemeentelijke gebouwen onder het beheer van Stichting De Peppel gekomen. Dit om behoud en exploitatie van de gebouwen te garanderen. De Peppel en het Kruisgebouw worden gebruikt voor het geven van cursussen en trainingen. Ook worden de gebouwen door diverse verenigingen gebruikt als repetitieruimte. Het Raadhuis wordt o.a. gebruikt door Dorpsraad Udenhout.

- Onderwijs: - Basisschool Achthoeven. - Jenaplanschool De Mussenacker. - Basisschool De Wichelroede.

- Jeugd en jongeren: - Scouting Sint Lambertus bestaat al bijna 70 jaar. In die tijd zijn ze uitgegroeid tot een groep met meer dan 150 actieve leden. Verdeeld in de verschillende speltakken kunnen kinderen van 5 tot 17 jaar lid zijn en de leuke dingen van Scouting en de groep meemaken. Hierbij speelt het verleggen van je grenzen, opbouwen van zelfstandigheid en het leren samenwerken een grote rol. Iedere groep heeft ook regelmatig overnachtingen en ze gaan 1 keer per jaar in de zomer in binnen- of buitenland een week op kamp wat altijd mega gaaf is. - KPJ Udenhout heeft tegen de 100 leden en organiseert door het jaar heen allerlei activiteiten zoals zaalvoetbal, ledenfeest, barbecue, het aspirantenkamp en de nodige uitstapjes. Daarnaast organiseert de KPJ ook activiteiten voor een groter publiek, zoals Udenhout Onder Zeil (zie hierboven onder Jaarlijkse evenementen).

- Muziek: - Harmonie Moed Volharding Cecilia (MVC) is opgericht in 1842. - Orkest SHE’S komt voort uit de typische zuidelijke carnavalstraditie. Toch laat het zich zeker niet in een hokje plaatsen. Het is een gezellig, breed inzetbaar orkest met een energiek en groot geluid. Een diversiteit aan muziekstijlen als Pop, Latin, Ballad, Rock, Jazz en Bigband wisselen elkaar in hoog tempo af. SHE’S is buiten een kwalitatief, veelzijdig muzikaal orkest, niet alleen een lust voor het oor. Hoewel de toevoeging “Showband” in 2006 uit de naam verdween, blijft het oog ook zeker niet onbediend. SHE’S is een veelgevraagd orkest voor festivals en (straat)evenementen.

- Het Andantinokoor is in 1988 opgericht en heeft ca. 50 leden. Het repertoire, dat meestal 4-stemmig wordt vertolkt, is heel breed: van musical tot popmuziek, van ballads tot gospels. - Zanggroep Cantique heeft ca. 20 leden. Als amateurkoor werken we zo professioneel mogelijk aan bestaand en nieuw repertoire, met veel muzikaal plezier. De wekelijkse repetities zijn in de Peppel (Tuinstraat 69). op woensdagavond van 20.00 tot 22.00 uur. Je bent van harte welkom een keer te komen luisteren. - Zanggroep Perpleks uit Udenhout is opgericht in 1997 en heeft ruim 30 leden. Ze zingen musical- en popsongs. - Gemengd Koor De Liederenkring.

- Sport: - SvSSS (voetbal) (SSS staat voor 'Sport Staalt Spieren'). - Tennisvereniging.

- Overige verenigingen: - Gilde Sint Antonius - Sint Sebastiaan. - Gilde St. Joris. - Theatergroep Udenhout. - Vrouwenvereniging EVA is een vereniging die ten doel heeft een ontmoetings- en contactpunt te zijn van en voor vrouwen van deze tijd. EVA organiseert op allerlei terreinen activiteiten die vrouwen aanspreken: ontmoetingen, gezelligheid, creativiteit, belangenbehartiging, scholing en informatie over allerlei maatschappelijke en actuele thema’s en nog vele andere zaken.

- In 2007 krijgen enkele videofilmers in Udenhout het verzoek of zij hun medewerking willen verlenen aan een Udenhoutse productie. Het worden uiteindelijk meerdere verzoeken, waaruit het idee wordt geboren tot het opzetten van Stichting Videogroep Udenhout (SVU). Inmiddels kent SVU een flink aantal enthousiaste en gemotiveerde vrijwilligers die door de jaren heen, door in- en externe cursussen, zijn gegroeid in hun kennis en vaardigheden.  Deze vrijwilligers bezitten gezamenlijk alle disciplines die noodzakelijk zijn voor het professioneel vastleggen van gebeurtenissen.  Het schrijven van het script, het zoeken van de juiste locaties, het uitwerken van de benodigde faciliteiten, het cateren van alle medewerkers op locatie, het regisseren van de film, het opstellen en bepalen van de benodigde apparatuur, het inspreken van de benodigde teksten, het afmonteren van de film. Zelfs het verzorgen van de hoes lay-out en het dupliceren en assembleren van de Dvd’s behoren tot hun vaardigheden. Op het YouTube-kanaal van Stichting Videogroep Udenhout vind je inmiddels al meer dan 170 reportages die ze sinds hun oprichting door de jaren heen hebben gemaakt.

- Zorg: - Zorgboerderij 'Ons Erf'.

Reactie toevoegen