Sirjansland

Plaats
Dorp
Schouwen-Duiveland
Schouwen-Duiveland
Zeeland

sirjansland dorpsgezicht ca 1900 [640x480].jpg

Sirjansland dorpsgezicht ca. 1900

Sirjansland dorpsgezicht ca. 1900

DK_20110522_4645_Sirjansland_straatbeeld.jpg

Sirjansland, dorpsgezicht 2011

Sirjansland, dorpsgezicht 2011

DK_20110522_4886_Boerderij_omgeving_Sirjansland.jpg

Sirjansland, boerderij in de omgeving

Sirjansland, boerderij in de omgeving

Sirjansland

Terug naar boven

Status

- Sirjansland is een dorp in de provincie Zeeland, op het schiereiland en in de gemeente Schouwen-Duiveland. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1815. In 1816 over naar gemeente Oosterland, in 1961 over naar gemeente Duiveland, in 1997 over naar gemeente Schouwen-Duiveland.

Terug naar boven

Naam

In het Zeeuws
Sturjalland of kortweg Sir.

Oudere vermeldingen
Heer Janspolder, ‘s Heer Janspolder, Heer Jansland, ‘s Heerjansland, 1752 Sr. Jansland, 1840 Sir Jansland, 1847 's Heer-Jansland, 1883 St. Jansland.

Naamsverklaring
Samenstelling van land 'polderland' en Heer 'ambachtsheer' Jan, naar Jan van Beaumont, heer van Bloois, die de hem door zijn vader geschonken gronden in 1305 bedijkte. Een ambachtsheer bezat als eigenaar de lagere rechtsmacht in een heerlijkheid of ambacht.(1)

Terug naar boven

Ligging

Sirjansland ligt NW van Bruinisse, N van Oosterland, NO van Nieuwerkerk en grenst in het N aan het Grevelingenmeer.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Sirjansland 48 huizen met 295 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 140 huizen met ca. 350 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Sirjansland was vóór 1288 een geheel met Dreischor en werd toen ook wel Nieuw- of Klein- Dreischor genoemd. De stormvloed op Sint Aagtendag in 1287 (de Sint Aagtenvloed) scheurde het dorp los van Dreischor, waardoor het latere Dijkwater ontstond. Tot 1305 bleef het gebied onder water staan, waarna het door Graaf Wi1lem III aan diens broer Jan van Beaumont, Graaf  van Blois, ter bedijking werd gegeven. Het dorp was van het begin af aan niet groot en dat is het nog steeds niet. Sirjansland is een agrarisch dorp met enkele campings die ‘s zomers voor wat drukte zorgen.

Kerkelijk
Na de bedijking van het gebied is eerst een kleine kapel gesticht. Omstreeks 1500 moet hier een stenen kerk zijn gebouwd. Als gevolg van de Watersnoodramp van 1953 raakt de kerk in slechte staat. De Rijksdienst voor de Monumentenzorg is er voorstander van de kerk geheel te herstellen. Het Nationaal Rampenfonds is echter alleen bereid de bouw van een geheel nieuwe kerk te financieren. Na langdurig overleg wordt tot het laatste besloten. Zelfs de oude kansel mag niet naar de nieuwe kerk worden overgebracht en wordt verkocht aan de Hervormde gemeente van Capelle aan den IJssel. De oude kerk blijft tot 31 augustus 1958 in gebruik en wordt in oktober van dat jaar afgebroken.

Overige gevolgen Watersnood 1953
Door de Watersnoodramp is ook de molen van Sirjansland verwoest. De drie haventjes Beldert, Stevensluis en De Staart zijn na de watersnood vervallen. Na de watersnood is het Dijkwater afgesloten en natuurgebied geworden.

Stevensluis
Dit was een buurtschap met een sluis en een haventje. Tot 1857 watert polder De Vierbannen van Duiveland hier uit. In natte jaren stond vaak een groot deel van het land blank. Een in 1878 gebouwd stoomgemaal maakt voorgoed een eind aan de wateroverlast. Van 1934 tot 1957 is hier een dieselgemaal in gebruik. Vanuit de haven Stevensluis werden vooral landbouwproducten verscheept. Wekelijks was er een beurtvaartdienst op Rotterdam. Voor de beurtdienst werd tot 1914 een zeilschip gebruikt, daarna deed een motorboot dienst. Na de afdamming van het Dijkwater is het haventje in 1959 gedempt. Als woongemeenschap omvatte de buurtschap ca. 10 huizen.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- De basisschool is in 1996 gefuseerd met de openbare basisschool van Nieuwerkerk tot OBS Duiveland. De leerlingenaantallen bleven echter gestaag dalen. In 2016 werd voorzien dat in het nieuwe schooljaar nog maar 18 leerlingen zouden overblijven, met in sommige 'jaargangen' maar 1 leerling. Dat was voor OBS Duiveland de reden om, in goed overleg met de ouders, de school te sluiten. Voor het pand wordt nog een herbestemming gezocht. En de school in Nieuwerkerk heet sindsdien OBS Duiveland Nieuwerkerk.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Sirjansland heeft 2 rijksmonumenten: de voormalige hervormde pastorie uit 1874 en een boerderijwoning aan de Dillingsweg 12.

- Hervormde (PKN) kerk (Kerklaan 2) van de Hervormde Gemeente (de Hersteld Hervormde Gemeente Sirjansland kerkt in Nieuwerkerk).

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Natuurreservaat Dijkwater is een oeroud stukje Duiveland. Het ligt W van Sirjansland en is zowel in natuurlijk als historisch opzicht een gebied apart. Vroegere vaargeulen, oude dijkjes, grasland en bos maken samen de dienst uit in dit ruim 130 hectare grote reservaat. De vaargeul van het Dijkwater liep vroeger naar de landbouwhaventjes van De Beldert en Sirjansland. De vaargeul verzandde regelmatig, tot ergernis van de gebruikers. In 1953 is het Dijkwater ingepolderd. De ingedijkte geul is nu een belangrijk broed- en overwinteringgebied voor vogels. In de oeverlanden komen zeer zeldzame plantensoorten voor. De bermen in dit gebied worden op ecologische wijze beheerd.

Het water is zout doordat er plaatselijk zeewater opwelt. Er zijn diepe putten, maar ook ondiepe oevers. Langs het water vind je rietkragen, bosjes en ruig grasland. Elke plek trekt weer andere vogelsoorten. Op een deel van het weiland graast vee. Andere stukken worden 1x keer per jaar gemaaid om de bodem te ‘verschralen’, waardoor er bijzondere planten kunnen groeien. In het gebied is de 4,5 km lange Stevensluiswandeling uitgezet.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Sirjansland (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Nieuws: - Dorpskrant De Sirene (2x per jaar) is via de link online te lezen.

- Belangenvereniging: - In vervolg op de totstandkoming van de gemeente Schouwen-Duiveland in 1997, is er sinds eind 1998 de Dorpsraad Sirjansland. De dorpsraad adviseert het college van B & W en de gemeenteraad gevraagd en ongevraagd over zaken die de directe woon- en leefomgeving van de in haar gebied woonachtige burgers raken, zoals huisvesting, welzijnsvoorzieningen, veiligheidsbeleid, onderwijsvoorzieningen, verkeersaangelegenheden, natuur en milieu en nog vele andere zaken.

Reactie toevoegen