Oud-Alblas

Plaats
Dorp
Molenwaard
Alblasserwaard
Zuid-Holland

oud-alblas_collage.jpg

Oud-Alblas, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Oud-Alblas, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

oud alblas brug 1962 [640x480].jpg

Oud-Alblas brug 1962

Oud-Alblas brug 1962

Oud-Alblas-001.jpg

Hervormde kerk Oud-Alblas.

Hervormde kerk Oud-Alblas.

Oud-Alblas..jpg

Oud-Alblas mooi gelegen in de Alblasserwaard.

Oud-Alblas mooi gelegen in de Alblasserwaard.

Oud-Alblas. (2).jpg

Water, de Oud-Alblas.

Water, de Oud-Alblas.

Oud-Alblas._0.jpg

De drie molens van Oud-Alblas.

De drie molens van Oud-Alblas.

Oud-Alblas.JPG

Mooie oude boerderijen gezien vanaf de Pelmolenweg in Oud-Alblas.

Mooie oude boerderijen gezien vanaf de Pelmolenweg in Oud-Alblas.

ZH gemeente Oud-Alblas in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Oud-Alblas in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Oud-Alblas in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Oud-Alblas

Terug naar boven

Status

- Oud-Alblas is een dorp in de provincie Zuid-Holland, in de streek Alblasserwaard, gemeente Molenwaard. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1985. In 1986 over naar gemeente Graafstroom, in 2013 over naar gemeente Molenwaard.

- Wapen van de voormalige gemeente Oud-Alblas.

- Onder het dorp Oud-Alblas valt ook de buurtschap Kooiwijk.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1200 Alblas, 1219 kopie 16e eeuw Alblaes, 1328 Oude-Alblaes.

Naamsverklaring
Oude waternaam met onduidelijke betekenis.(1)

Terug naar boven

Ligging

Oud-Alblas ligt N van Papendrecht, ZO van Alblasserdam, aan de rivier de Alblas.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Oud-Alblas, die slechts het dorp beslaat, 106 huizen met 885 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 800 huizen met ca. 2.200 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Oud-Alblas is één van de oudste dorpen en wellicht zelfs het oudste dorp in de westelijke Alblasserwaard. Lange tijd is zelfs gedacht dat het dorp uit de Romeinse tijd stamt, omdat op een oude kaart (de Peutingerkaart) een plaats Tablis of Tablae wordt aangegeven. Inmiddels is gebleken dat dit niet op dit dorp slaat. In 1064 wordt (Oud) Alblas genoemd in een brief van Keizer Hendrik IV. Maar vondsten van Karolingisch aardewerk duiden er op dat hier al eerder bewoning is geweest, en wel vanaf rond 700. Ook zeker is dat het riviertje de Alblas, waaraan zowel het dorp als de gehele Alblasserwaard hun naam danken, in vroeger jaren een vrij belangrijke stroom is geweest. Het dorp is rond het jaar 1000 ontstaan aan het riviertje de Alblas, een oude veenstroom in het toen nog moerassige veengebied. In de daarop volgende eeuwen heeft het dorp zich langs de oever van de Alblas ontwikkeld tot een langgerekt dijklintdorp.

In een akte uit 1643 dragen de Staten van Holland de ambachtsheerlijkheid van Oud-Alblas als 'onversterfelijk erfleen' over aan Adriaen van der Mijle, heer van De Mijl, Dubbeldam, Backum, Alblas, Bleskensgraaf en Sint-Anthoniepolder en gouverneur van Willemstad, Niervaart en de nabijgelegen forten.

Pas in de tweede helft van de vorige eeuw (rond de jaren zestig en zeventig) vinden de eerste dorpsuitbreidingen plaats ten zuiden van het oude lint. In deze periode is ook de dorpsbuurt Oud-Alblas West gerealiseerd. De bebouwing en de inrichting van de openbare ruimte zijn karakteristiek voor de na-oorlogse bouwperiode. Kenmerkend zijn bijvoorbeeld de groene overhoeken en het ontbreken van trottoirs in deze buurt. Ook de detaillering van de gevels, met bijzondere metselwerkdetails boven de ramen en deuren van de woningen, zijn enkele opvallende stijlkenmerken van deze buurt.

Buurdorp Alblasserdam is zijn 'carrière' begonnen als buurtschap van Oud-Alblas. Tegenwoordig is de 'dochter' 10x zo groot als de 'moeder'...

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van dit dorp, kun je terecht bij Historische vereniging Binnenwaard. Op deze site vind je o.a. een pagina over de geschiedenis van Oud-Alblas.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- De Dorpsagenda Oud-Alblas 2015-2018 is een overzicht met aandachtspunten waar de komende jaren, door gemeente en inwoners, aan gewerkt kan worden ter behoud en verbetering van de leefbaarheid in het dorp.

- De gemeente Molenwaard en Tablis Wonen zijn in 2012 gestart met de ruimtelijke visievorming voor de dorpsbuurt Oud-Alblas West. Aanleiding hiervoor is de herhuisvesting van dorpshuis Trefpunt in 2017 op een nieuwe locatie aan de rand van het dorp. De vrijkomende locatie van het dorpshuis kan ruimte bieden aan woningbouw, nadat het gebouw op de huidige locatie is afgebroken. Dat kan de eerste stap zijn om in de daarop volgende jaren bloksgewijs het woningbezit van Tablis Wonen in het W deel van het dorp te vernieuwen door herbouw of renovatie. De uitgangspunten hiervoor zijn vastgelegd in het Eindrapport Oud-Alblas West d.d november 2013.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Oud-Alblas heeft 24 rijksmonumenten.

- Gemeentelijke monumenten in Oud-Alblas.

- 19e-eeuwse Hervormde kerk van de Hervormde Gemeente, met bakstenen toren uit de 14e eeuw.

- Molens: - Peilmolen. - Molen De Hoop. - Kooiwijkse Molen in buurtschap Kooiwijk.

- Oorlogsmonument uit 1946 op de begraafplaats, ter nagedachtenis aan de burgerslachtoffers van de Tweede Wereldoorlog.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- In Oud-Alblas doen ze niet alleen aan Koningsdag, ze maken er daar gelijk een hele Koningswéék van.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Het Toeristisch Overstappunt (TOP) in het dorp is een ideaal punt om je wandel- of fietstocht te beginnen, als je met de auto bent. Er is nl. parkeergelegenheid voor de auto en je vindt er informatie over de diverse routes.

- De bewegwijzerde Molenroute (fietsroute) loopt door Oud-Alblas.

- Bewegwijzerde wandelroute Oud-Alblaspad.

- Wandelen kun je ook in het nabijgelegen Alblasserbos.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Oud-Alblas (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Dorpshuis: - Dorpshuis Trefpunt vervult een sociale functie voor de inwoners van Oud-Alblas en omgeving. Het functioneert als gemeenschapscentrum door verenigingsactiviteiten, vergaderen, cursussen, kinderopvang, peuterspeelzaal, jeugdcentrum en gymnastiek. Onderzoeken en een enquête onder de inwoners eind 2014 hebben laten zien dat niet aan alles evenveel behoefte is. Daarom is besloten om een nieuw compact, multifunctioneel en flexibel dorpshuis te realiseren. Een dorpshuis dat huisvesting biedt aan het verenigingsleven en sportverenigingen waar de plaatselijke verenigingen en inwoners terecht kunnen. Deze nieuwe multifunctionele accommodatie (MFA) De Beemd wordt in 2017 gerealiseerd aan de Beemdweg.

- Onderwijs: - De Groen van Prinstererschool telt ca. 190 leerlingen verdeeld over 8 groepen. Het onderwijs is zo ingericht dat elk kind optimale zorg en aandacht krijgt. Ieder kind is immers uniek en verdient goed onderwijs.

- Sport: - IJsclub Oud-Alblas. - Gymnastiekvereniging DSS (Door Sport Sterk).

- Welzijn: - Klankbordgroep Oud-Alblas is een 'luisterend oor' bestaande uit een aantal vrijwilligers / inwoners van verschillende leeftijden die zich inzetten voor het welzijn in het dorp. De leden volgen en adviseren over uiteenlopende zaken en bespreken alle mogelijke opties om de leefbaarheid in het dorp te behouden en te verbeteren. De klankbordgroep is een tussenpersoon tussen de inwoners en de gemeente.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Oud-Alblas, met foto's van de grafzerken. - Doop-, Trouw- en begraafakten Oud-Alblas 1659-1811.

Reactie toevoegen