Alblasserdam

Plaats
Dorp en gemeente
Alblasserdam
Alblasserwaard Drechtsteden
Zuid-Holland

gemeente_alblasserdam_anno_ca._1870_kaart_j._kuijper_kopie.jpg

Gemeente Alblasserdam anno ca. 1870, kaart J. Kuijper (collectie www.atlasenkaart.nl)

Gemeente Alblasserdam anno ca. 1870, kaart J. Kuijper (collectie www.atlasenkaart.nl)

alblasserdam_collage.jpg

Alblasserdam, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Alblasserdam, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Alblasserdam (3).JPG

Als je met de veerboot vanuit Slikkerveer of Hendrik-Ido-Ambacht aankomt in Alblasserdam, word je met dit bord welkom geheten. Alleen staat het bord eigenlijk verkeerd om. Nu heet het de vertrekkers welkom...

Als je met de veerboot vanuit Slikkerveer of Hendrik-Ido-Ambacht aankomt in Alblasserdam, word je met dit bord welkom geheten. Alleen staat het bord eigenlijk verkeerd om. Nu heet het de vertrekkers welkom...

_MG_6026.JPG

Oud en nieuw op de kade van Alblasserdam

Oud en nieuw op de kade van Alblasserdam

Alblasserdam.JPG

Bij de toren van de voormalige Hervormde kerk in Alblasserdam

Bij de toren van de voormalige Hervormde kerk in Alblasserdam

Alblasserdam en zo.jpg

Sta je op de Dam, dan zie je naar het westen de Haven, naar het oosten de Alblas, wat een contrast!

Sta je op de Dam, dan zie je naar het westen de Haven, naar het oosten de Alblas, wat een contrast!

_MG_6017.JPG

In Alblasserdam is de natuur onder handbereik

In Alblasserdam is de natuur onder handbereik

_MG_6054.JPG

Alblasserdam, aan deze rivier, de Alblas, heeft het dorp zijn naam te danken. En de streek waar dorp en rivier in liggen, de Alblasserwaard, heeft er natuurlijk ook haar naam aan te danken.

Alblasserdam, aan deze rivier, de Alblas, heeft het dorp zijn naam te danken. En de streek waar dorp en rivier in liggen, de Alblasserwaard, heeft er natuurlijk ook haar naam aan te danken.

Alblasserdam

Terug naar boven

Status

- Alblasserdam is een dorp en gemeente in de provincie Zuid-Holland, in de streek Alblasserwaard, in de regio Drechtsteden.

- Wapen van de gemeente Alblasserdam.

- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Alblasserdam.

- Onder het dorp Alblasserdam valt ook de buurtschap Kortland. In het W van het dorp ligt de wijk Kinderdijk, niet te verwarren met het N daarvan gelegen dorp Kinderdijk in de gemeente Molenlanden (t/m 2012 gemeente Nieuw-Lekkerland. In 2013 over naar gemeente Molenwaard, in 2019 over naar gemeente Molenlanden).

Terug naar boven

Naam

Alternatieve naam
Het dorp wordt lokaal ook wel Damdorp genoemd.

Oudere vermeldingen
1320 dam: "van den Vulen-damme tote Alblaser-damme", 1324 Alblaser-damme, 1328 Alblaserdamme, 1395-1396 Alblaserdam, 1514 Alblasserdam.

Naamsverklaring
Betekent dam 'waterkering dwars door een waterloop' van de Alblas, een oude waternaam (1064 vervalst 12e eeuw kopie de fine fluminis Alblas) met onduidelijke etymologie. Men heeft voor het eerste deel gedacht aan het Keltische alb- 'wit', onder verwijzing naar de plaatsnamen van het type Alphen. Voor het tweede deel vergelijkt men de Belgische plaatsnaam Merksplas: 1148 Marcblas, Marxblas, met in het eerste deel de riviernaam Mark, het water waaraan Merksplas ligt.(1)

Terug naar boven

Ligging

Het dorp en de gemeente Alblasserdam liggen in het uiterste W van de Alblasserwaard en NW van het dorp Papendrecht, Z van de dorpen Nieuw-Lekkerland en Kinderdijk, O van het dorp Ridderkerk en N van het dorp Hendrik-Ido-Ambacht. In het W grenzen dorp en gemeente aan de rivier de Noord.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Alblasserdam, die slechts het dorp omvat, 260 huizen met 2.199 inwoners. Tegenwoordig hebben de gemeente en het dorp circa 8.000 huizen met circa 19.000 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Geschiedenis in het kort
In 1447 wordt het dorp een eigen parochie. Voorheen is het een parochie samen met Oud-Alblas. Door de ligging in waterrijk gebied is de Alblasserwaard en daarmee Alblasserdam in het verleden geregeld overstroomd (tussen 1350 en 1821 32 keer). Na de laatste watersnood (1953) zijn de dijken en sluizen zodanig verbeterd dat het water in principe geen bedreiging meer vormt. In het verleden werd het waterpeil rond het dorp op peil gehouden door de beroemde 19 molens van buurdorp Kinderdijk. Inmiddels is die functie door gemalen overgenomen. Door de gunstige ligging aan de rivier de Noord, een van drukstbevaren rivieren van West-Europa, was en is het dorp nog altijd een aantrekkelijke vestigingsplaats voor industrie, waaronder scheepswerven en aanverwante industrie.

Tweede Wereldoorlog
De brug over de Noord is, als onderdeel van het Rijkswegenplan 1927, gereedgekomen in 1939. Ook het nieuwe stuk van de A15, tussen Sliedrecht en Hendrik-Ido-Ambacht, komt in dat jaar gereed, wat een snelle verbinding bewerkstelligt tussen Rotterdam en Nijmegen. De brug verbindt Alblasserdam met Hendrik-Ido-Ambacht. Aan deze brug in de N915 (Grote Beer) bevindt zich een plaquette getiteld: "De vergeten brug / om nooit te vergeten / 10 mei 1940 - 10 mei 1945". Hiermee wordt bedoeld dat op de Nederlandse en Duitse stafkaarten deze brug nog niet stond aangegeven, waardoor de Duitsers bij hun aanval op deze plek nog een veerverbinding hadden verwacht. Het dorp wordt op 11 mei 1940 gebombardeerd, wat resulteert in 28 doden en grote verwoestingen; circa 180 panden zijn totaal vernield, waaronder de gebouwen van scheepswerf De Noord en het gemeentehuis op de Dam. Zie verder het uitvoerige artikel over de gebeurtenissen op 10 en 11 mei te Alblasserdam, door Hennie van der Zouw.

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van deze gemeente en dit dorp, kun je terecht bij de volgende site en instantie:

- De in 1981 opgerichte Historische Vereniging West-Alblasserwaard heeft als werkgebied de gemeenten Alblasserdam en Papendrecht en de voormalige gemeente Nieuw-Lekkerland. Elk kwartaal verspreidt het bestuur een mededelingenblad onder de leden. Hierin staan buiten het nieuws van het bestuur, artikelen die door leden zijn aangeleverd en redactionele artikelen over historische feiten en gebeurtenissen. Het Historisch Informatiecentrum van de vereniging is gevestigd op Cortgene 3 te Alblasserdam. Het centrum is iedere zaterdag van 9.00-12.00 uur geopend voor bezoekers. Er is een archief en een bibliotheek. Vrijwilligers kunnen je desgewenst ondersteuning bieden.

- Hennie van der Zouw heeft circa 40 columns geschreven over onderwerpen uit de geschiedenis van Alblasserdam. Je vindt ze onderaan de gelinkte pagina.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Alblasserdam heeft 23 rijksmonumenten.

- Alblasserdam heeft 21 gemeentelijke monumenten.

- Grote Kerk (PKN, voorheen Hervormd) uit 1899 in neogotische stijl (Cortgene 8).

- 15e-eeuwse toren van de voormalige Hervormde kerk (Kerkstraat tegenover 144).

- Ontmoetingskerk (PKN).

- Ichtuskerk (PKN) (Scheldeplein 2).

- Elthetokerk (PKN).

- De kerk van de Christelijke Gereformeerde Kerk (Waalsmondelaan 16) was vóór 1967 een katholieke kerk.

- Gereformeerde Kerk vrijgemaakt De Levensbron.

- Kerkgebouw van Evangelische Gemeente 't Scheepke (Rijnstraat 434).

- De Immanuëlgemeente komt bijeen in de Havenkerk.

- Huis te Kinderdijk (Oost Kinderdijk 191).

- Molens: - De Kortlandse Molen en de Souburgse Molen staan in de buurtschap Kortland en worden daarom aldaar beschreven. - Molen de Blokweerse Wip (Blokweersekade 7).

- Gevelstenen in Alblasserdam.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- De opbrengst van de Actiemarkt Alblasserdam (eind mei) is bestemd voor de instandhouding van het kerkgebouw van de Gereformeerde Gemeente.

- Avondvierdaagse (juni).

- Op de woensdag in de week van 25 juli is er de Sint Jacobus Paardenmarkt, met onder andere wielerwedstrijd Paardenmarktronde en een hippisch festijn.

- Jaarlijks is er in de laatste week van de zomervakantie de kindervakantieweek SNS Jeugdland, waarin de basisschool een scala aan zeer diverse activiteiten onderneemt. Het is al vele jaren een reuzepopulair gebeuren. Aan Jeugdland 2017 deden maar liefst 1.951 kinderen mee. Onder de link vind je een mooie reportage ervan in tekst en beeld van Alblasserdamsnieuws.nl. Voorzitter Cynthia Prins stelt daar: "Dit evenement is echt een voorbeeld van een fijne samenwerking met verenigingen, stichtingen, bedrijven, vrijwilligers en gemeente Alblasserdam en daar mogen wij met zijn allen best dankbaar voor en trots op zijn. Wij hopen voor volgend jaar wel op meer vrijwilligers om Jeugdland in deze vorm door te kunnen laten gaan. Met een dagdeel hulp van 2,5 uur is de organisatie al erg blij." Sommige activiteiten moesten in 2017 namelijk worden afgelast wegens een tekort aan vrijwilligers, en het zou zonde zijn als het evenement hierdoor zou moeten inkrimpen, omdat de animo nog altijd groot is. Ook editie 2018 trok weer een recordaantal bezoekers.

- Havenfestival Alblasserdam (3e week van september).

- Sinterklaas.

- Door de boezems en watergangen rond Alblasserdam is het als het vriest een ideale omgeving om te schaatsen. 's Winters worden er als het ijs goed genoeg is dan ook geregeld Molentochten georganiseerd waaraan duizenden schaatsers deelnemen. Verder zal de Alblasserdamse IJsclub 's winters ongetwijfeld ook nog andere zaken organiseren betreffende het schaatsen.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Recreatiegebied Lammetjeswiel.

- Sportcentrum Blokweer met onder andere overdekt zwembad.

- Cultureel Centrum Landvast is gevestigd in een modern gebouw gelegen aan de jachthaven in het centrum van Alblasserdam. In een gastvrije ambiance biedt het burgers, bedrijfsleven en verenigingen een accommodatie voor uiteenlopende activiteiten. Van feesten en vergaderen tot dansen, sporten en musiceren. Ook beschikt Landvast over twee modern en comfortabel ingerichte bioscoopzalen met een zeer gevarieerd filmprogramma.

- Wereldwinkel Alblasserdam verkoopt originele cadeaus en (h)eerlijke levensmiddelen uit andere culturen. De producten zijn gemaakt met respect voor mens en milieu. Omdat de producenten - zoals zilversmeden, pottenbakkers en koffieboeren - er een rechtvaardige prijs voor krijgen, kunnen ze een menswaardig bestaan opbouwen. Met jouw aankoop help je hen daarbij. De Wereldwinkel werkt met circa 30 vrijwilligers die de Fair Trade-gedachte een warm hart toedragen.

- "De lokale SGP heeft in februari 2018 Het Alblasserdam Kwartet gepresenteerd. Een kwartet afkomstig van een politieke partij, dat is een bijzondere combinatie, maar we leggen graag uit hoe dit tot stand is gekomen. Bij de start van de verkiezingscampagne heeft de SGP een fotowedstrijd georganiseerd. De winnaars ontvingen een prijs en de ingezonden foto's zouden gebruikt worden in een spel. Dit heeft geleid tot het kwartet: voor en door Alblasserdamse inwoners. Prachtige plaatjes hebben wij ontvangen, en ontvangen wij nog steeds. Belangrijkste doelstellingen van het kwartet zijn: aandacht vragen voor het karakteristieke van Alblasserdam; kennis verrijken van ons mooie dorp door weetjes toe te voegen; gezelligheid voor jong en ouder door samen dit kwartetspel te spelen."

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Alblasserdam (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Gemeente: - Officiële site van de gemeente Alblasserdam.

- Nieuws: - Nieuwssite Alblasserdamsnieuws.nl.

- MFC: - Multifunctioneel Centrum (MFC) Het Maasplein biedt onderdak aan Dalton Basisschool 't Nokkenwiel, een kinderdagverblijf met buitenschoolse opvang en een aantal welzijnsorganisaties. Op de locatie zijn ook 21 zorgwoningen voor Yulius, 27 seniorenappartementen en 28 koop-eengezinswoningen gebouwd. Daarnaast is het bestaande gebouw De Wielen aangepast. Op de begane grond van dit gebouw is onder andere een dagopvang en kortdurende opname van Waardeburgh, een opvang voor kinderen van Syndion en een inloopruimte van Yulius.

- Onderwijs en kinderopvang: - Kindcentrum De Twijn (een fusie van de kindcentra De Boeg en De Loopplank) biedt kinderopvang (dagopvang, een peuterspeelgroep en buitenschoolse opvang) en onderwijs voor kinderen van 0 tot en met 12 jaar. - Basisschool Het Kompas.

- Jeugd: - Scouting Alblasserdam is opgericht in 1936.

- Muziek: - Muziekvereniging Excelsior.

- Muziekvereniging Soli Deo Gloria.

- Jong gemengd koor Chaverim.

- Gospelkoor His Voice.

- Psalmzangkoor Tehilla.

- Sport: - Voetbalvereniging v.v. Alblasserdam.

- Overige verenigingen: - Aquarium- en Vijververeniging De Paradijsvis heeft ruim 150 leden, voornamelijk afkomstig uit het dorp en uit de buurdorpen Nieuw-Lekkerland en Papendrecht. De vereniging richt zich op alle categorieën van de liefhebberij: van zoetwater tot zeewater, van terrarium tot vijver.

- Zorg: - Zorgboerderij Tro Tardi.

Reacties

(1)

Wat een leuk artikel over Alblasserdam. Mochten er nog mensen zijn die dit lezen en denken: Ik wil ook wonen in Alblasserdam, maar wil er dan wel werk hebben, kunnen misschien eens kijken op vacatures Alblasserdam waar een mooi overzicht met vacatures in Alblasserdam te vinden is.

Reactie toevoegen