Onderdijk

Plaats
Dorp
Medemblik
West-Friesland
Noord-Holland

Onderdijk plaatsnaambord (Kopie).jpg

Onderdijk, de plaatsnaamborden suggereerden tot voor kort dat dit een wijk van Wervershoof zou zijn. Terwijl Onderdijk toch echt een apart van Wervershoof gelegen dorp is. In februari 2014 heeft Onderdijk eigen komborden gekregen. Zie hieronder.

Onderdijk, de plaatsnaamborden suggereerden tot voor kort dat dit een wijk van Wervershoof zou zijn. Terwijl Onderdijk toch echt een apart van Wervershoof gelegen dorp is. In februari 2014 heeft Onderdijk eigen komborden gekregen. Zie hieronder.

Onderdijk richtingbord (Kopie).jpg

Onderdijk staat op richtingborden in de buurt wél goed aangegeven: in wit op blauw (als zijnde een aparte kern) in plaats van zwart op wit (wat voor o.a. wijken en bedrijventerreinen wordt gebruikt).

Onderdijk staat op richtingborden in de buurt wél goed aangegeven: in wit op blauw (als zijnde een aparte kern) in plaats van zwart op wit (wat voor o.a. wijken en bedrijventerreinen wordt gebruikt).

Onderdijk-MSD-20140310-304015.jpg

Het dorp Onderdijk heeft sinds februari 2014 eigen officiële blauwe plaatsnaamborden (komborden)

Het dorp Onderdijk heeft sinds februari 2014 eigen officiële blauwe plaatsnaamborden (komborden)

Onderdijk-MSD-20140310-304009.jpg

Onderdijk, bij het plaatsen van de nieuwe komborden is men vergeten ook de eindekom-borden te vervangen, waardoor je dus Onderdijk binnenkomt en aan het eind Wervershoof uitrijdt...

Onderdijk, bij het plaatsen van de nieuwe komborden is men vergeten ook de eindekom-borden te vervangen, waardoor je dus Onderdijk binnenkomt en aan het eind Wervershoof uitrijdt...

Onderdijk-MSD-20120416-256868.jpg

Onderdijk met o.a. de RK Gerardus Majellakerk uit 1929.

Onderdijk met o.a. de RK Gerardus Majellakerk uit 1929.

Onderdijk-MSD-20120416-256871.jpg

Onderdijk, gemeente Medemblik, Noord Holland

Onderdijk, gemeente Medemblik, Noord Holland

Onderdijk-MSD-20120416-256875.jpg

Onderdijk, de hervormde Toeristenkerk (sinds 2004 buiten gebruik)

Onderdijk, de hervormde Toeristenkerk (sinds 2004 buiten gebruik)

Onderdijk

Terug naar boven

Status

- Onderdijk is een dorp in de provincie Noord-Holland, in de streek West-Friesland, gemeente Medemblik. T/m 2010 gemeente Wervershoof.

- T/m 1811 behoort Onderdijk tot de banne Hoog en Laag Zwaagdijk. Deze banne valt tot 1795 formeel onder Medemblik en is van 1795 t/m 1811 zelfstandig. Tot de gemeente Hoog en Laag Zwaagdijk behoren Hoogendijk (nu Onderdijk), Lagendijk (nu Simon Koopmanstraat in Wervershoof), Zwaagdijk Oost en een deel van Hauwert (Notweg). Van 1812 t/m 1867 behoort Onderdijk tot de gemeente Zwaag. In 1868 gaat de plaats naar de gemeente Wervershoof. In 2011 gaat het dorp samen met de rest van de gemeente Wervershoof op in de gemeente Medemblik.

- De toenmalige gemeente Wervershoof is kennelijk vergeten om bij de totstandkoming van het huidige postcodesysteem in 1978, het dorp Onderdijk bij de PTT aan te melden als woonplaats (met bijbehorende door de PTT toe te kennen eigen postcode). Het dorp ligt daardoor sindsdien voor de postadressen - en daarmee ook voor de in 2009 in werking getreden gemeentelijke basisregistraties BAG - zogenaamd 'in' Wervershoof. Vermoedelijk daardoor is menigeen ook ten onrechte in de veronderstelling gaan verkeren dat het dorp een wijk van Wervershoof zou zijn (mede omdat het tot voor kort ook witte plaatsnaamborden had onder blauwe borden Wervershoof).

Het is echter wel degelijk nog altijd een apart van Wervershoof gelegen dorp (wat op bijv. Google Maps ook goed te zien is) en zou daarom onzes inziens eigenlijk alsnog een eigen postcode met postale plaatsnaam moeten krijgen, waardoor de inwoners ook voor de post in Onderdijk komen te wonen en bezoekers, klanten, leveranciers en hulpdiensten niet meer verkeerd rijden, want in het buurdorp Wervershoof gaan zoeken. Maar helaas is het een dure grap om dat later alsnog te realiseren, dus vooralsnog is dit niet aan de orde. Dat lot deelt het dorp overigens met nog ca. 200 dorpen in ons land. Zie ons hoofdstuk Postcodeboek.

- Qua bebording stonden vanuit Medemblik blauwe plaatsnaamborden (komborden) genaamd Wervershoof, met witte borden Onderdijk eronder, en vanuit Wervershoof alleen witte borden Onderdijk, wat beide suggereerde dat deze plaats slechts een wijk in de bebouwde kom van het dorp Wervershoof zou zijn. Wat volgens ons geografisch gezien dus niet zo is, omdat dit dorp niet in maar naast de kern Wervershoof ligt. Op de richtingborden in de buurt wordt de plaatsnaam in wit op blauw aangegeven, wat (onzes inziens dus terecht) wél een aparte kern suggereert. Zie de afbeeldingen. Dat de inwoners niet blij zijn dat hun dorp slechts als wijk werd beschouwd, blijkt o.a. uit dit artikel in het Noordhollands Dagblad d.d. 19 juli 2012.

De gemeente wilde aanvankelijk geen blauwe plaatsnaamborden plaatsen, omdat zij stelde dat dat alleen mogelijk zou zijn bij 'zelfstandige woonplaatsen' (wij vermoeden dat zij daarmee bedoelt; woonplaatsen die als woonplaats zijn erkend voor het postcodeboek en daarmee de BAG). Dat is echter niet correct. Het is wel aan te bevelen, maar hóeft (vooral uit kostenoverwegingen) niet per se 1 op 1 te zijn. Wij kennen honderden plaatsen in ons land met blauwe komborden die geen formele woonplaats zijn in de zin van postcodeboek en BAG. Het één hoeft het ander dus niet uit te sluiten. Inmiddels is de gemeente daar kennelijk ook van overtuigd en heeft Onderdijk op 18 februari 2014 alsnog zijn komborden (terug)gekregen. Overigens (vooralsnog?) alleen als je het dorp in komt. De einde-kom-borden zijn namelijk vergeten te vervangen: als je het dorp verlaat, ga je, bordmatig gezien, nog steeds de kom van Wervershoof uit...

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1866 Onderdijk.

Naamsverklaring
Genoemd naar de ligging (in de 19e eeuw) aan de gelijknamige dijk, een naam die zal samenhangen met de waterbouwkundige term onderdijk 'berm (of bekleding) tegen het onderste gedeelte van het buitentalud van de dijk'.(1)

Bijnaam
Het dorp heeft als bijnaam Keut of Keut aan Zee. De inwoners worden daarom ook wel, met name door de inwoners van het naburige Wervershoof, Keuters genoemd. De betekenis hiervan is niet meer met zekerheid vast te stellen. Men denkt dat het met kuit van vis heeft te maken. Onderdijkers spreken op hun beurt over 'Gommers' als inwoners van Wervershoof. Dat zou dan met de hom van vis te maken hebben.

Terug naar boven

Ligging

Onderdijk ligt ZO van Medemblik, NW van Wervershoof.

Terug naar boven

Statistische gegevens

Onderdijk heeft ca. 600 huizen met ca. 1.600 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Onderdijk is ontstaan als kleine kern onderaan de dijk en is vanouds een tuinbouwdorp, waarvan de meeste inwoners met een schuit hun akker in de vaarpolder moesten bereiken. Men verbouwde wortels, uien, kool en bloembollen. De dijk liep vanaf de huidige Simon Koopmanstraat in Wervershoof (die vanouds Bulledijk heette) richting Medemblik.

Onderdijk breidde zich later ten oosten van de dijk uit omdat een tweede dijk (de wakerdijk) de functie van de eerste overnam, die daardoor de slaperdijk werd. Het land tussen de twee dijken werd Nes genoemd en gebruikt voor tuinbouw. Het dorp ligt ingeklemd tussen De Groote Vliet en het IJsselmeer. Een uitstulping in De Groote Vliet, het Hop, is een overblijfsel van de open verbinding tussen de rivier de Kromme Leek en de voormalige Zuiderzee op die plaats.

In de 20e eeuw groeit Onderdijk zodanig dat een stuk van de slaperdijk wordt afgegraven. Eind jaren zestig wordt het verkeer steeds drukker voor de weg op de dijk. Daarom wordt deze helemaal afgegraven. In de jaren zeventig neemt de tuinbouw in het dorp sterk af. De vaarpolders zijn verkaveld en zijn rijpolders geworden. (bron: gemeente Medemblik)

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van dit dorp, kun je terecht bij de volgende instanties en sites:

- Geschiedenis van Onderdijk op Wikipedia.

- Stichting Oud Onderdijk.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Sinds 2011 verrijst in het zuiden van Onderdijk de nieuwe wijk Schuitvaerder.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- De huidige RK Gerardus Majellakerk (Nes 134) dateert uit 1929 en verving een neogotische kerk uit 1874. - Overzicht van begravenen op de RK begraafplaats van Onderdijk.

- De hervormde kerk aan de Onderdijk 15 is begin jaren zestig gebouwd als toeristenkerk. In 2004 is de kerk buiten gebruik geraakt.

- Gemaal De Vier Noorder Koggen uit 1977 is de opvolger van het gemaal in de Wieringermeer, dat op zijn beurt de opvolger was van gemaal De Vier Noorder Koggen te Medemblik. De dieselmotoren van Gemaal De Vier Noorderkoggen te Onderdijk zijn in 2014 en 2015 vervangen door elektromotoren.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- De jaarlijkse Gemeenschapsveiling Onderdijk (maart) komt, zoals de naam al suggereert, ten goede aan de Onderdijker gemeenschap.

- Keuter Kermis (lang weekend in september).

- Keuter Prutrace (op een zaterdag in september). - Keuter Prutrace op Facebook.

- De ijsbaan in Onderdijk is een natuurlijke sloot (de Biersloot) die bij voldoende ijsdikte wordt onderhouden door IJsclub Ons Genoegen. Het verlichten van de baan gebeurt veelal door hulp van de aangenzende bewoners. De ijsclub zorgt er dan voor dat de baan er elke dag weer tip top bijligt. Naast de ijsbaan ligt een grote waterpartij genaamd de Groote Vliet. Vanaf deze plas is het mogelijk om richting Wervershoof of Medemblik te schaatsen. Bij schaatsweer zorgt de ijsclub ervoor dat ook deze plas en de aansluitende sloten worden onderhouden.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Speeltuin Neshof.

Terug naar boven

Beeld

- Fotoserie van Onderdijk van fotograaf Martin Stevens.

Terug naar boven

Links

- Nieuws: - Nieuws uit Onderdijk op Medemblik Actueel.

- Dorpshuis: - Dorpshuis De Onderdijk.

- Onderwijs: - Gerardus Majellaschool. - Peuterspeelzaal Pippeloentje.

- Muziek: - Rechtsonder op de site van de Stichting Oud Onderdijk kun je het Volkslied van het dorp beluisteren.

- Overige verenigingen: - Vereniging Koggeschuiten Onderdijk zet zich in voor het behoud van de historische motorschuit / polderschuit. De polderschuit wordt van oudsher in de regio West-Friesland gebruikt voor het vervoeren van producten. Vroeg veelal agrarische producten van de landbouwer / tuinder naar de veiling. Tegenwoordig voor het vervoeren van mensen voor vaarplezier door de polders.

Reactie toevoegen