Oijen

Plaats
Dorp
Oss
Noordoost-Brabant
Noord-Brabant

oijen_collage.jpg

Oijen, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Oijen, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Oijen.JPG

Blik op de Bernardweg in Oijen

Blik op de Bernardweg in Oijen

Oijen (2).JPG

Op de Maasdijk in Oijen

Op de Maasdijk in Oijen

Oijen (3).JPG

Kerkje uit 1810 aan de voet van de dijk in Oijen

Kerkje uit 1810 aan de voet van de dijk in Oijen

Oijen (4).JPG

Kasteel Oijen uit 1600; daarna vele malen gewijzigd

Kasteel Oijen uit 1600; daarna vele malen gewijzigd

Oijen

Terug naar boven

Status

- Oijen is een dorp in de provincie Noord-Brabant, in de regio Noordoost-Brabant, gemeente Oss. T/m 1938 gemeente Oijen en Teeffelen. In 1939 over naar gemeente Lith, in 2011 over naar gemeente Oss. Tot 1814 viel het dorp onder Gelderland, streek Land van Maas en Waal. In dat jaar is de Maas ter plekke als provinciegrens gekozen, sindsdien is het dorp Brabants.

- Onder het dorp Oijen vallen ook de buurtschappen Benedeneind, Boveneind en Driehuizen.

Terug naar boven

Naam

In het Brabants
Ooie, Ojje.

Oudere vermeldingen
1077-1087 kopie 12e eeuw Oia, 1139 Oya, 1205 Oygen, 1300 Oyen, 15e eeuw Oyen, soms Oeyen.

Naamsverklaring
Betekent het Oudnederlandse oia = ooi 'land aan een waterloop', hier een oude stroomrug aan de Maas.(1)

Terug naar boven

Ligging

Het dorp Oijen grenst in het W aan Lithoijen, de rivier de Maas, de provincie Gelderland en Alphen, in het N ook aan de Maas, Gelderland en Alphen, in het NO aan Maasbommel, in het O aan Macharen en in het Z aan Oss en Teeffelen, en ligt NO van Lith en W van Megen.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat het dorp Oijen 116 huizen met 715 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 470 huizen met ca. 1.150 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Archeologische vondsten wijzen op bewoning sinds de Romeinse tijd.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Oijen heeft 5 rijksmonumenten.

- Van het vroegere kasteel van Oijen resteren tegenwoordig alleen nog de - evengoed nog imposante - bijgebouwen. Het kasteel met omgeving wordt beheerd door Natuurmonumenten. Sinds 2014 wordt het complex geëxploiteerd door de fam. Van Schijndel, die het complex heeft verbouwd en geschikt gemaakt voor overnachtingen, vergaderingen, trouwerijen e.d.

- Beschrijving orgel Sint-Servatiuskerk.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Carnaval. - CS De Bokkenrijders.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- In 2015 is een 3 km lange nevengeul langs de Maas aangelegd in de Hemelrijkse Waard tussen Oijen en Lithoijen. Doel is dat dit een verlagend effect heeft op de waterstand bij hoogwater in de Maas. In een gebied van 225 ha is ca. 1 miljoen m3 klei afgegraven. De oevers van de nevengeul zijn flauw aflopend gemaakt, zodat er ondiep water ontstaat. Dat is gunstig voor planten, vissen, insecten en ander waterleven. Waterplanten en kleine organismen filteren een teveel aan fosfaat en stikstof uit het water. Zo draagt de nevengeul ook bij aan het schoonhouden van het rivierwater.

Terug naar boven

Links

- MFA: - De ruimtelijke kwaliteiten van Oijen werden beheerst door de slachterij en het gemis aan een dorpsplein. De Dumeco-villa stond nog niet zo lang geleden rondom ingebouwd met bedrijfspanden van slachterij Dumeco midden in het dorp tegenover de kerk. Doordat de slachterij gesloten en inmiddels verdwenen is uit het dorp, kon er een plein komen en kon het dorp een nieuwe kern, een nieuw hart krijgen. De in 2015 gerealiseerde energieneutrale multifunctionele accommodatie MFA Hart van Oijen is bedoeld als een gebouw dat, centraal gelegen aan een nieuw plein, midden in het dorp, als ontmoetingsgelegenheid fungeert voor alle inwoners en dat de saamhorigheid in het dorp versterkt. Het komt de levensvatbaarheid van het dorp ten goede en voorkomt mede dat het dorp vanwege gebrekkige voorzieningen leegloopt.

Voor de dorpelingen is er een huiskamer gemaakt, die het samengaan van de verschillende gebruikers als hart van Oijen symboliseert, centraal gelegen in het dorp achter de oude villa. De verschillende functies en ruimten zijn hieromheen gegroepeerd. De school is zo opgezet dat deze eventueel later kan worden omgezet naar woningen. Om een latere knip mogelijk te maken, is de entree rondom een trappenhuis dubbel uitgevoerd. De school en de verenigingsruimten zijn zo optimaal mogelijk gezamenlijk gebruikt. Diverse ruimten worden van elkaar gebruikt. Verenigingen kunnen schoollokalen en/of de aula gebruiken in de avonduren. Ook kan de school de gymzaal en eventueel andere ruimten gebruiken in het MFA. De lokalen zijn voorzien van bijplusruimten die ook zelfstandig als studieruimten zijn in te zetten. De passage op de verdieping is zo ruim opgezet dat ook deze tevens als studieruimte kan worden ingezet. Basisschool De Kleine Weide huist samen met de peuterspeelzaal en de verenigingen op zo’n manier dat het zo optimaal mogelijk gaat werken als één gezamenlijk gebouw. De opvang van peuters op dezelfde locatie geeft een gevarieerd gebruik, meer leven in de brouwerij, maar ook zijn het de leerlingen voor de volgende jaren in de basisschool.

Wat vooral opgevallen is tijdens het ontwerpen is de vergaande gemeenschapszin en saamhorigheid in het dorp. De bereidheid om samen te werken is bijzonder samengekomen in het nieuwe 'Hart voor Oijen'. Door clustering van de voorheen verspreid gelegen functies ontstaat er een samenhangend geheel wat meer recht doet aan een dergelijk plein. In het MFA is een huiskamer voor het dorp, vele functies voor verenigingen, een basisschool en peuterspeelzaal samengegaan. Dit samengaan in een Educatief Cluster is een goede stap. Er kan gebruik worden gemaakt van gezamenlijke voorzieningen en van gezamenlijke ruimten. Wie kan delen kan ook vermenigvuldigen. Door het opofferen van hun eigen stek zorgen alle partijen dat het hart gaat kloppen in gebruik en in financiële zin. Op deze manier is het totale gebouw compacter geworden. Het wordt zo meer dan slechts de som der delen. Ruimte voor verenigingen en dergelijke geven een band met de inwoners van het dorp en geven een 'eigen gevoel'. Op deze manier ontstaat een uitnodigende school voor de leerlingen, maar ook voor de ouders en de buurtbewoners. Door de ingreep in het dorp wordt het dorp zelf beter levensvatbaar. (bron: André van de Ven Architecten)

- Onderwijs: - Scholenkoepel Primair SKO heeft de ambitie om in elke kern binnen haar werkgebied een Integraal Kind Centrum (IKC) te realiseren. In een Integraal Kind Centrum komt alles samen. Ze creëren daarmee een voorziening voor kinderen van 0-12 jaar waar zij gedurende de dag komen om te leren, te spelen, zich te ontwikkelen, te ontspannen en te ontmoeten. Er is sprake van één team dat een dagprogramma binnen één en dezelfde pedagogische visie verzorgt, waar, naar keuze, deels of geheel gebruik van kan worden gemaakt. Zoveel mogelijk op één locatie en vanuit één loket bieden ze een totaalpakket op het gebied van educatie, opvang en ontwikkeling. Ze willen dat onderwijs, peuteropvang, kinderopvang en buitenschoolse activiteiten en sociaal-culturele ontwikkeling naadloos zijn afgestemd op onderwijs.

In Oijen verzorgt Basisschool De Kleine Weide het onderwijs in de nieuwe MFA. Het Speelblokje draagt zorg voor de peuteropvang. De naschoolse opvang is in handen van Kidsintown. Dagopvang voor kinderen van 0 t/m 4 jaar zal nog wel buiten het gebouw plaats blijven vinden. In de komende jaren zullen ze samen verder werken aan een mooie integratie van onderwijs, peuterwerk en opvang.

- Jeugd en jongeren: - Jeugd- en Jongerenwerk Oijen.

- Muziek: - Show- en Marchingband DIOS is opgericht in 1968.

- Sport: - MOSA '14 is in 2014 ontstaan uit een fusie van v.v. Macharen en O.V.C. '63 uit Oijen. MOSA staat voor Macharense Oijense Sport Alliantie 2014 waar naast voetbal ook nog wordt gekorfbald. Alle wedstrijden worden gespeeld op sportpark de Rijsbos in Oijen.

- Zorg: - "Zorgboerderij en Paardenmelkerij Burgthoeve in Oijen biedt dagbesteding aan een diverse doelgroep. Er wordt rekening gehouden met de mogelijkheden van de deelnemers. De paardenmelkerij is hiervoor uitermate geschikt, omdat de melkerij vele verschillende en alledaagse activiteiten kan bieden. De deelnemers worden begeleid bij het uitvoeren van de aan hen toebedeelde taken. Wij streven naar een prettige werksfeer waar de hulpboeren de kans krijgen om zich te ontwikkelen in hun werk en persoonlijke vorming. De werkzaamheden die de hulpboeren doen zijn o.a. vegen, onderhoud gereedschap, zadels, melkverwerking, paard verzorgen, rijden, erf en tuin werkzaamheden. Sinds 2005 is het ook mogelijk om een combinatie van wonen en dagbesteding te verkrijgen op de Burgthoeve. Familie Van der Burgt voert samen met een team van begeleiders de zorg en begeleiding uit."

- Duurzaamheid: - In 2015 is in Oijen een energieleverend schoolgebouw gerealiseerd. In het energieconcept voor Basisschool De Kleine Weide zijn diverse technieken geïmplementeerd. Hierdoor is een significante reductie in zowel energieverbruik als CO2-emissie bereikt, evenals een gezond binnenklimaat. Hiervoor zijn in het energieconcept diverse technieken geïmplementeerd, waaronder: duurzame materialen; een houtpellet gestookte bioketel (150 kW); accoya kozijnen met drielaagsglas; 536 zonnepanelen; 10 m2 zonnecollectoren; lagetemperatuurverwarming (LTV); een goede schilisolatie; optimale ventilatietechniek met per ruimte een CO2-opnemer.

Energieneutrale Basisschool De Kleine Weide is onderdeel van het project ‘Hart van Oijen’. In het dorpscentrum is een multifunctioneel gebouw gerealiseerd, bestaande uit een basisschool, multifunctionele accommodatie en woningbouw. De kracht van dit project zit niet zozeer in één speciale techniek, maar juist in de koppeling van diverse bestaande technieken. De ambitie luidde om een energieleverende basisschool te realiseren met een klasse A binnenklimaat van het Programma van Eisen ­Frisse Scholen, waarbij het gebouw meer energie oplevert dan het verbruikt voor verwarming, koeling, ventilatie en verlichting.

Bij het ontwerp, bouw en de exploitatie van de energieneutrale basisschool waren vijf partijen betrokken. Samen beschikken de partijen over grote expertise op het gebied van bouwen en energietechniek. Ook is tijdens de ontwikkeling en bouw van het project nauw samengewerkt met TNO, TUE en de Installatie Advies Groep. Basisschool De Kleine Weide is een voorbeeldproject voor het Unieke Kansen Programma 'Naar Energiezuinige Scholen en Kantoren' (UKP NESK), een subsidieregeling, waarbij sinds 2010 subsidie is verstrekt aan projecten die zich onderscheiden door energiezuinigheid, duurzaamheid en organisatorische innovaties in de bouwkolom. De projecten moeten bovendien een voorbeeld en inspiratiebron zijn voor andere partijen in de markt. De school in Oijen staat zelfs bovenaan de Top15 energiezuinige scholen 2016!

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Oijen.

Reactie toevoegen