Noordwijkerhout

Plaats
Dorp
Noordwijk
Bollenstreek
Zuid-Holland

ZH gemeente Noordwijkerhout in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

Gemeente Noordwijkerhout in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Gemeente Noordwijkerhout in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Noordwijkerhout

Terug naar boven

Status

- Noordwijkerhout is een dorp in de provincie Zuid-Holland, in de regio Bollenstreek, gemeente Noordwijk. Het was een zelfstandige gemeente t/m 2018.

- De gemeente Noordwijkerhout omvatte naast de gelijknamige hoofdplaats verder nog het dorp De Zilk en de buurtschappen Halfweg (deels), Piet Gijzenbrug (grotendeels) en Ruigenhoek (grotendeels).

- Wapen van de voormalige gemeente Noordwijkerhout.

- Onder het dorp Noordwijkerhout vallen ook de buurtschappen Halfweg (deels), Piet Gijzenbrug (grotendeels) en Ruigenhoek (deels).

Terug naar boven

Ligging

De gemeente Noordwijkerhout lag in de nabijheid van de Noordzee en lag verder NO van de dorpen Noordwijk aan Zee, Noordwijk-Binnen, Katwijk aan Zee en Katwijk aan den Rijn, NNO van de dorpen Rijnsburg en Valkenburg, N van het dorp Voorhout, NW van het dorp Sassenheim, W van het dorp Lisse, ZW van de dorpen Hillegom, Bennebroek en Vogelenzang, ZZW van de dorpen Aerdenhout en Bentveld en Z van het dorp Zandvoort.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat de gemeente Noordwijkerhout 120 huizen met 958 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 101/832 (= huizen/inwoners), dorp De Zilk 17/124 en buurtschap De Hooge Boekhorst 2/2. Bij de opheffing van de gemeente in 2019 had de gemeente ca. 6.500 huizen met ca. 16.000 inwoners; het gelijknamige dorp heeft ca. 5.500 huizen met ca. 14.000 inwoners.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- "De toenmalige gemeente Noordwijkerhout heeft op 15 december 2016 de Centrumvisie 2016-2025 vastgesteld. In deze visie is een analyse van het kernwinkelgebied gemaakt. Deze analyse had o.a. als resultaat dat verbeteringen het kernwinkelgebied weer attractief en waardevol zouden (kunnen) maken voor inwoners, ondernemers en toeristen. Om dit doel te bereiken zijn in de centrumvisie projecten (middelen) benoemd, waarvan het autoluw zijn van de straten in het kernwinkelgebied, na de geldende laad- en lostijden, er een is. Voordat (eventueel) tot het daadwerkelijk (in welke vorm dan ook) autoluw maken van het centrum wordt gekozen, is van 18 juni tot en met 18 december 2018 een proef gehouden: op maandag tot en met zaterdag van 12.00 uur tot 18.00 uur is het gebied niet toegankelijk geweest voor autoverkeer. Ook ‘laden & lossen’ was in deze uren niet toegestaan. In de periode van de proef zijn verkeerstellingen (vóór en tijdens de proef) en een belevingsonderzoek (0- en 1-meting) gehouden om effecten en invloeden in kaart te brengen. Ook is een parkeeronderzoek uitgevoerd en zijn ondernemers bevraagd over hun ervaringen met en visie op de proef. Op 2 juli 2019 is tijdens een Ronde Tafel Gesprek de raad geïnformeerd over de resultaten van het onderzoek. Tevens zijn tijdens een inloopavond in 2019 de resultaten gepresenteerd en hebben belangstellenden reacties kunnen geven en vragen kunnen stellen.

De resultaten van de onderzoeken leiden tot de constatering dat er voldoende draagvlak is voor een autoluw kernwinkelgebied in het centrum van Noordwijkerhout op de zaterdagen van 12.00-18.00 uur. Met het besluit wordt de invoering van het autoluwe gebied per 1 februari 2020 geëffectueerd, conform het besluit van 15 december 2016. Wat gaan we daarvoor doen? (oplossingsrichtingen / maatregelen). Met het instellen van een autoluw gebied moeten de volgende zaken worden geregeld/uitgevoerd: verkeersbesluit nemen tot het instellen van een inrijverbod voor gemotoriseerd verkeer naar de Dorpsstraat op zaterdagen van 12.00-18.00 uur en tijdens de openingstijden van de weekmarkt, het openstellen van het Marktplein voor verkeer in twee richtingen, het instellen van een parkeerverbod op de kruising Koninginneweg - Havenstraat; permanent afsluiten van de doorgang Havenstraat – Landbouwplein; plaatsen van extra fietsenstallingen; aanpassen toegangen Dorpsstraat en Marktplein inclusief verwijzingen naar parkeerlocaties; inventariseren van de haalbaarheid van een parkeerverwijssysteem à la PRIS in Noordwijk. Met een dergelijk systeem worden naar een parkeerplaats zoekende automobilisten over een route naar de grote parkeerlocaties geleid (de Brink, parkeergarages Victoriberg en Coremolen en Landbouwplein); tevens krijgen ze informatie over het aantal nog vrij beschikbaar aantal parkeerplaatsen." (bron: gemeente Noordwijk) In november 2019 heeft de gemeenteraad dit raadsvoorstel goedgekeurd.

- Ruimtelijk Perspectief tot 2030 Noordwijkerhout, Lisse en Hillegom.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Noordwijkerhout heeft 12 rijksmonumenten.

- Noordwijkerhout heeft 45 gemeentelijke monumenten.

- Het Hervormde (PKN) Witte Kerkje (Dorpsstraat 7) is rond 1300 gebouwd, oorspronkelijk in romaanse stijl. De parochiekerk was toegewijd aan de Heilige Apostelen Petrus en Paulus. In 1508 is een gotisch koor aangebouwd en is de toren met een verdieping verhoogd. Tijdens het Beleg van Leiden is het kerkje door de geuzen in brand gestoken om te voorkomen dat deze in Spaanse handen zou vallen. Tot 1620 was deze ruïne beeldbepalend voor het dorp. In dat jaar is alleen het door de brand vernielde schip hersteld. De ruïne is pas in de 19e eeuw opgeruimd. In 1987 is de kerk uitgebreid met travee en koor. Het orgel stamt uit 1841 en is gemaakt door Lohman.

- Hogeveensemolen.

- Mariakapel.

- Gevelstenen in Noordwijkerhout.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Recreatiegebied Oosterduinse Meer (in de volksmond het Comomeer genoemd) is in 2017 in beheer overgedragen van de Provincie aan de gemeente Noordwijkerhout. Het gaat om 14 hectare grond aan de westoever, bestaande uit zwemstrand, grasweide en bos, wandel- en fietspaden en parkeerplaats.

- Het Zuid-Hollands Landschap heeft de afgelopen jaren hard gewerkt om op Landgoed Nieuw Leeuwenhorst de allure van weleer terug te brengen. In 2017 is e.e.a. gereed gekomen. De koepelberg en spiegelvijver zijn weer zichtbaar gemaakt in het landschap en de zichtas op landhuis Dyckenburgh is hersteld.

- In de zomer van 2018 kwamen ruim 40 bestuurders, vertegenwoordigers van belangenverenigingen, agrariërs en ambtenaren bij elkaar voor de bollenpolder van de toekomst. De inzet was een zogeheten Regio Deal om de Hogeveensepolder in Noordwijkerhout te ontwikkelen voor de toekomst. Inmiddels zitten de initiatiefnemers van de aanvraag voor een Regio Deal, de Economic Board Duin- en Bollenstreek, Greenport Ontwikkelingsmaatschappij, de Koninklijke Algemeene Vereeniging voor Bloembollencultuur (KAVB), Hoogheemraadschap van Rijnland, de provincie Zuid-Holland en de Agrarische Natuur- en Landschapsvereniging Geestgrond met elkaar aan tafel om samen te werken aan de Bollenpolder van de Toekomst. Een brede coalitie van publieke en private partijen investeert de komende jaren in ieder geval 22,5 miljoen euro in het toekomstbestendig maken van het bollenlandschap. Zij maken onder meer werk van herverkavelen, onderzoek naar vermeerdering en bloei, voldoende en kwalitatief goed water, een rijke biodiversiteit en meer recreatieve routes.

De (Duin- en) Bollenstreek staat voor de opgave om het bollenlandschap toekomstbestendig te maken. Concurrerende claims leggen beslag op het schaarse land. Bollentelers willen het land gebruiken voor hun teelt, bewoners en toeristen willen het land gebruiken om te recreëren, en ook natuur en milieu hebben een belang bij de streek en inrichting daarvan. De opgave om het bollenlandschap toekomstbestendig te maken is dus complex. Regionale partijen op het vlak van ruimtelijke ontwikkeling, economie, cultuurhistorie, natuur en landschap gaan de opgave de komende jaren daarom gebiedsgericht en integraal aanpakken. Zo kunnen zij claims op het land in samenhang bespreken en afwegen om te komen tot de goede verbetermaatregelen. Deze aanpak start in een voorbeeldpolder voor 'bollenteelt in een landschap van de toekomst'. In overleg is hiervoor de Hogeveensepolder in Noordwijkerhout aangewezen, waarin ruim 10% van het regionale bollenareaal ligt.

Doel is een polder te realiseren met: 300 hectare geherstructureerd bollenlandschap: een toegenomen gemiddelde kaveloppervlakte van bollenbedrijven; een rijke biodiversiteit: meer legsels van bollenvogels die uitkomen en toegenomen oppervlakte natuurvriendelijke oevers en bloem- en kruidenrijke akkerranden; een goede milieukwaliteit: daling van fosfaat en gewasbeschermingsmiddelen in bodem en water; een duurzame energievoorziening: minimaal 50% van het dakoppervlakte is in 2022 bedekt met zonnepanelen; goede toegankelijkheid over land en water. Inzichten en ervaringen uit deze polder kunnen ook in andere gebieden binnen en buiten de (Duin- en) Bollenstreek worden ingezet en als voorbeeld dienen. (bron: Hoogheemraadschap van Rijnland, 4-12-2018)

Terug naar boven

Beeld

- Diaserie avond aan zee bij Noordwijkerhout door Loes Westgeest.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Noordwijkerhout (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Media / nieuws: - RTV Nens is de lokale omroep voor de gemeente Noordwijk, dus sinds 2019 inclusief het dorp Noordwijkerhout.

- Muziek: - Volkslied Noordwijkerhout. Columnist Binder van huis-aan-huiskrant de Noordwijker stelt in zijn column d.d. 22-8-2017 dat de tekst van het Noordwijkerhouts Volkslied "vol onzin' staat: 'Hoe schoon zijn de duinen, hoe schoon is ons strand', enz. Nu hoef je voor topografie geen voldoende te halen om te weten dat hier klinkklare leugens worden verkondigd. Zij hebben geen duinen, zij hebben geen strand." Wij, de redactie van Plaatsengids.nl, zouden hier toch wel enkele nuances bij willen maken. Bij het ontstaan van de huidige gemeenten, rond 1800, heeft men er om een of andere reden voor gekozen om het grondgebied van de gemeente Noordwijk niet alleen naar het W naar zee te laten lopen, wat op de kaart kijkend het meest logisch zou zijn, maar ook helemaal met een lange strook naar het N, oftewel de lange duin- en strandstrook helemaal W langs Noordwijkerhout, tot aan W van het dorp De Zilk aan toe, tot aan de grens met de provincie Noord-Holland (gemeente Zandvoort). Formeel vallen de duinen en het strand van W van De Zilk tot en met W van het dorp Noordwijk dus allemaal onder dat dorp.

In de praktijk lijkt het ons echter logisch dat, als je op een kaart van deze omgeving kijkt, men het bekende strandgebied Langevelderslag, waar je komt vanaf de kilometerslange Langevelderweg (met aansluitend de Langevelderlaan), die nota bene in de dorpskern van Noordwijkerhout begint, ook als behorend tot dat dorp beschouwt. En dat geldt natuurlijk voor de hele paar km lange duin- en strandzone W van dat dorp. Dus tja, er valt voor beide wat te zeggen... En in tegenstelling tot wat columnist Binder stelt, moet je dus wel degelijk kennis van de lokale topografie d.w.z. de voor 2019 gemeente- en sindsdien formele dorpsgrenzen hebben, om te kunnen weten welke gebieden onder welke dorpen vallen. Vrijwel niemand (uitgezonderd topografieliefhebbers zoals de redactie van Plaatsengids.nl) heeft gedetailleerde plattegronden met de dorpsgrenzen, dus lijkt het ons logisch dat mensen die een blik op de plattegrond van deze omgeving werpen, denken dat de duinen en het strand W van Noordwijkerhout redelijkerwijs ook tot dat dorp behoren...

- Zorg: - Zorgboerderij De Hafakker.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Noordwijkerhout.

Reactie toevoegen