Markermeer-IJmeer

Water
FlevolandNoord-Holland

markermeer_marker_wadden_1.jpg

Markermeer, Marker Wadden, uitbreiding van de vooroever langs de dijk Lelystad Enkhuizen

Markermeer, Marker Wadden, uitbreiding van de vooroever langs de dijk Lelystad Enkhuizen

markermeer_marker_wadden_2.jpg

Markermeer, Marker Wadden, uitbreiding van de vooroever langs de dijk Lelystad Enkhuizen

Markermeer, Marker Wadden, uitbreiding van de vooroever langs de dijk Lelystad Enkhuizen

markermeer_marker_wadden_3.jpg

Markermeer, Marker Wadden, uitbreiding van de vooroever langs de dijk Lelystad Enkhuizen

Markermeer, Marker Wadden, uitbreiding van de vooroever langs de dijk Lelystad Enkhuizen

markermeer_marker_wadden_moerasandijvie.jpg

Markermeer, Marker Wadden, moerasandijvie zal de eerste jaren masaal aanwezig zijn

Markermeer, Marker Wadden, moerasandijvie zal de eerste jaren masaal aanwezig zijn

markermeer_marker_wadden_wilg.jpg

Markermeer, Marker Wadden, wilgen zijn de echte pioniers onder de bomen.

Markermeer, Marker Wadden, wilgen zijn de echte pioniers onder de bomen.

markermeer_marker_wadden_rietzanger.jpg

Markermeer, Marker Wadden, vogels zullen de nieuwe eilanden massaal bevolken maar ook broedvogels als deze rietzanger komt er na verloop van jaren.

Markermeer, Marker Wadden, vogels zullen de nieuwe eilanden massaal bevolken maar ook broedvogels als deze rietzanger komt er na verloop van jaren.

markermeer_marker_wadden_grote_zilverreiger.jpg

Markermeer, Marker Wadden, vogels zullen de nieuwe eilanden massaal bevolken zoals de zilverreiger en de aalscholver

Markermeer, Marker Wadden, vogels zullen de nieuwe eilanden massaal bevolken zoals de zilverreiger en de aalscholver

markermeer_marker_wadden_aalscholver.jpg

Markermeer, Marker Wadden, Flevoland, Natuurmonumenten. Vogels zullen de nieuwe eilanden massaal bevolken zoals de zilverreiger en de aalscholver

Markermeer, Marker Wadden, Flevoland, Natuurmonumenten. Vogels zullen de nieuwe eilanden massaal bevolken zoals de zilverreiger en de aalscholver

Markermeer-IJmeer

(De cursieve alinea's zijn van onze lokale sponsoren)

Terug naar boven

Eten en drinken

- Reserveer hier online je restaurant in omgeving Markermeer-IJmeer aan de Flevoland-kant.

- Reserveer hier online je restaurant in omgeving Markermeer-IJmeer aan de kant van Noord-Holland.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Markermeer (online te bestellen).

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over IJmeer (online te bestellen).

Terug naar boven

Status

Het Markermeer en het IJmeer zijn 2 meren in deels provincie Flevoland, deels provincie Noord-Holland. Zij worden in toenemende mate als één geheel beschouwd, omdat ze aan elkaar grenzen en ook in samenhang worden beschouwd als het gaat om huidig en toekomstig beheer en ontwikkelingen.

Terug naar boven

Naam

Naamgeving
Het Markermeer is genoemd naar het in het ZW van het meer gelegen schiereiland Marken. Het IJmeer is genoemd naar de ligging nabij de waterloop het IJ.

Terug naar boven

Ligging

Het Markermeer ligt Z van het IJsselmeer, N van het IJmeer en grenst in het N aan de Houtribdijk (= de weg Enkhuizen-Lelystad) en het gebied rond Hoorn, en in het O aan de provincie Flevoland. Het IJmeer ligt O van Amsterdam, W van Almere, N van Muiden.

Terug naar boven

Statistische gegevens

Het Markermeer heeft een oppervlakte van 700 km2 oftewel 70.000 ha.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als gevolg  van de aanleg van de Afsluitdijk in 1932 ontstaat Z hiervan het IJsselmeer, de voormalige Zuiderzee. Door de aanleg van de Houtribdijk of Markerwaarddijk (de weg Enkhuizen-Lelystad) in 1976 wordt het deel Z hiervan gescheiden van het IJsselmeer. Dit Z deel gaat sindsdien door het leven als Markermeer.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Nummer 2014-1 van tijdschrift voor landschapsonderzoek 'Landschap' is volledig gewijd aan de ontwikkeling van het Markermeer-IJmeer. Dat wordt een prachtig nieuw waterlandschap. Het water is al veel schoner door het verminderen van de nutriëntenbelasting, maar er is nog een flinke opgave voor de inrichting. Het Toekomstbestendig Ecologisch Systeem (TBES) - een beleidsconcept van diverse overheden - omvat maatregelen die moeten leiden tot een veerkrachtige natuur die ruimte biedt voor economische ontwikkeling.

De Marker Wadden, een initiatief van Natuurmonumenten, moet het slibprobleem verminderen en een moeras met zachte oeverzones doen ontstaan, waar vissen en vogels van kunnen profiteren. Het Masterplan Toekomst IJsselmeervisserij richt zich op een duurzame visserij. Een groot aantal bedrijven experimenteert in de Waterproeftuin met technieken die het TBES kunnen ondersteunen. En er zijn nog meer activiteiten die kunnen bijdragen aan dit nieuwe waterlandschap. De ontwikkeling van het Markermeer-IJmeer is een onderneming van veel partijen die een kans verdient, ook al zijn er nog veel onzekerheden.

In dit themanummer schetsen Wouter Iedema en IJsbrand Zwart de maatschappelijke, ecologische en beleidsmatige context van het Markermeer-IJmeer en leggen uit wat het TBES inhoudt. Ruurd Noordhuis presenteert de resultaten van de studie Autonome Neergaande Trend, uitgevoerd naar aanleiding van twijfels over de mogelijkheid de gewenste waterkwaliteit en vogelstand te herstellen. De rol van het slib in de slechte ecologische kwaliteit bleek beperkter dan verwacht en die van de afname van nutriënten groter.

Roel Posthoorn beschrijft de innovatieve stappen die Natuurmonumenten, samen met anderen, heeft gezet om de Marker Wadden te realiseren, een archipel van natuureilanden opgebouwd uit onder andere slib uit het meer. De experimenten die zijn uitgevoerd in de Waterproeftuin van het Markermeer-IJmeer en de eerste resultaten die deze hebben opgeleverd worden beschreven door Roel Knoben. En in Op Pad ten slotte komt beroepsvisser Patrick Schilder uit Volendam aan het woord. Volgens hem schiet de Kaderrichtlijn Water door en is dat de reden dat er geen vis meer in het Markeermeer-IJmeer zit en de vogelstand achteruit holt.

- Met het onderzoeksprogramma Natuurlijk Markermeer-IJmeer onderzoekt Rijkswaterstaat samen met partners welke oplossingen leiden tot een verbetering van de natuur. O.a. door het uitvoeren van veldexperimenten middels het plaatsen van rifballen en het aanleggen van een kunstmatig moeraseiland.

Marker Wadden
Tussen Enkhuizen en Lelystad, in het Markermeer Z van de Houtribdijk, wordt in de komende jaren natuur- en recreatiegebied de Marker Wadden aangelegd. Met een oppervlakte van uiteindelijk 10.000 hectare is het momenteel het grootste natuurontwikkelingsproject van ons land. Het wordt een afwisselend landschap met zandplaten, wilgenbossen, moeras en stukken open water. Een landschap waar je vooral vogels kunt zien en horen. Ook vogels die je nu maar weinig ziet in ons land, zoals de krooneend, de zwarte ooievaar, de zeearend en de visarend. Een landschap waar je straks ook heerlijk kunt zwemmen, varen, vissen en zonnen.

De Marker Wadden maken bovendien een einde aan de aanhoudende achteruitgang van de natuur in het Markermeer. Dat komt onder meer door een grote hoeveelheid slib, die als een verstikkende deken op de bodem van het meer ligt. Met de aanleg van de Marker Wadden wordt ook dit probleem aangepakt. Het project verrijkt het Markermeer met natuurlijke oevers. Zo kan er weer een gezond evenwicht ontstaan waar dieren en planten in het Markermeer zich goed kunnen ontwikkelen. Ook voor de economie vormt de Marker Wadden een belangrijke impuls. Zo nemen de recreatiemogelijkheden in het meer toe en is bouwen met slib een innovatieve techniek die over de hele wereld toepasbaar is.

De aanleg van de Marker Wadden is in 2016 van start gegaan. Het project bestaat uit de aanleg van nieuwe natuureilanden die voor betere waterkwaliteit, nieuw bodemleven, een rijkere visstand en meer vogels zorgen. Het gebied krijgt moerasvegetatie, slikken, ondiepe plassen, kreken en daartussen brede geulen met luw en ondiep water. Een waar vogelparadijs met op termijn ook ruimte voor recreatie. Er komt een jachthaven, bezoekerscentrum, speelvallei voor kinderen, een netwerk van wandelpaden en een uitkijktoren.

Het eerste eiland in het kader van de Marker Wadden is in mei 2016 'boven water gekomen'. De eerste fase van de Marker Wadden ligt op een afstand van ongeveer 4 kilometer vanaf de Houtribdijk, de dijk tussen Enkhuizen en Lelystad. Op het eiland ontstaat straks een landschap met slikken, rietvelden en stukken open water die rijk zijn aan waterplanten, vissen en vogels. Ook komen er een haven en een zandstrand voor bezoekers. Boswachter André Donker: "Bij de aanleg en inrichting van het eiland wordt de balans gezocht tussen rustgebieden voor vogels en natuurbeleving voor bezoekers. Met een oppervlakte van 300 hectare is er genoeg ruimte voor recreatie en natuur." In 2018 is het eiland ingericht om bezoekers te ontvangen. In 2017 en 2018 worden nog 4 eilanden aangelegd, in totaal worden het er dus 5. In 2020 vindt de laatste afwerking plaats en vanaf dat moment blijft de natuur ongemoeid. Achter een kilometerslange zanddam liggen de eilanden dan beschermd tegen storm. De 5 eilanden beslaan amen in totaal ca. 1.000 ha, inclusief het onderwaterlandschap.

Het nieuwe natuurparadijs in wording is niet alleen voor de Nederlandse natuur van groot belang, maar ook wereldwijd. Donker: "Veel trekvogels foerageren in Nederland tijdens de jaarlijkse vogeltrek, zoals grutto en lepelaar. De Marker Wadden liggen precies op deze internationale trekroute en zullen naar verwachting een belangrijke tussenstop worden. Ook wordt voor het eerst op deze schaal gebouwd met de natuur. we veranderen er de kaart van Nederland mee." Naast de aanleg van de nieuwe eilanden komt er ook wetenschappelijk onderzoek naar het bouwen met slib en het verbeteren van de natuur- en waterkwaliteit van het Markermeer. Minister Schultz zegt hierover: “De Marker Wadden gaan ons een unieke schat aan nieuwe informatie opleveren. Daarmee versterken we de internationale koppositie van Nederland op het gebied van waterbouw en natuur. Nieuwe praktische en fundamentele kennis van ‘building with nature’ kunnen we wereldwijd toepassen.” - Nadere informatie over de Marker Wadden op de site van beheerder Natuurmonumenten.

Terug naar boven

Links

- Site over de toekomstplannen m.b.t. Markermeer en IJmeer.

Reactie toevoegen