Hippolytushoef

Plaats
Dorp
Hollands Kroon
Kop van Noord-Holland
Noord-Holland

hippolytushoef elft 1945 [640x480].jpg

Hippolytushoef Elft 1945

Hippolytushoef Elft 1945

Hippolytushoef

Terug naar boven

Status

- Hippolytushoef is een dorp in de provincie Noord-Holland, in de streek Kop van Noord-Holland, gemeente Hollands Kroon. T/m 2011 gemeente Wieringen. Hippolytushoef was de hoofdplaats en de grootste plaats van de gemeente Wieringen, waar ook de meeste voorzieningen zijn geconcentreerd.

- Onder het dorp Hippolytushoef vallen ook de buurtschappen Belt, De Normer, Elft, Noord-Stroe, Noordburen, Oosterklief, Smerp, Stroe, Westerklief (deels) en Zandburen. In totaal zijn dit 10 buurtschappen.

Terug naar boven

Naam

Alternatieve benamingen
Lokaal wordt Hippolytushoef ook wel kortweg Hippo genoemd, of dörrep. Het stond in de 19e en het eerste deel van de 20e eeuw ook wel bekend als Klein Parijs, vanwege de vele cafés die er stonden en het uitgebreide uitgaansleven dat erbij hoorde, met als hoogtepunt de kermisperiode. In de mobilisatieperiode voor de Tweede Wereldoorlog was Hippolytushoef zelfs verboden gebied voor de soldaten die de Afsluitdijk verdedigden, omdat volgens de legerleiding het uitgaansleven in het dorp een onzedelijke en verwerpelijke invloed had. Sinds de jaren zestig is het aantal cafés afgenomen. Tegenwoordig zijn er nog maar drie van over.

Oudere vermeldingen
1343 Ypolshof, 1396 Ecclesia beati Ypoliti.

Naamsverklaring
Samengesteld uit hoef, hoeve (landmaat) (vergelijk Tienhoven), oorspronkelijk 'landstuk groot genoeg om een gezin te onderhouden', later ook 'boerderij met grondstuk' en Hippolytus, de beschermheilige van de kerk gewijd aan wie de grond toebehoorde. Hippolytus was een katholiek martelaar die in de 3e eeuw naar Sardinië werd verbannen en daar de marteldood stierf. Zijn naam betekent 'paardenuitspanner'.(1)

Terug naar boven

Ligging

Hippolytushoef ligt NO van Anna Paulowna, ZW van Den Oever.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Hippolytushoef 72 huizen met 340 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 1.800 huizen met ca. 4.400 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

- Wieringer Eilandmuseum Jan Lont in Hippolytushoef is gevestigd in een boerderij van het Wieringer type uit 1853. Authentiek ingericht. Tevens geeft het museum een beeld van de visserij en gebruiken op Wieringen. Jan Lont heeft samen met zijn broer Jaap geleefd en gewerkt op deze ouderlijke boerderij. Voor Wieringen een doorsnee boerderij; er was onderdak voor 6 koeien, een paard en enkele schapen. Na zijn 65e stopt Jan met boeren. De koeien verdwijnen en de traditionele zomerstal blijft ook in de winter intact. Jan heeft in zijn testament de boerderij vermaakt aan de Vereniging Wieringer Museum Jan Lont onder de voorwaarde dat hij er zelf tot zijn dood mocht blijven wonen. De boerderij is na een ingrijpende restauratie veranderd in een museum, waarin alle facetten van het leven en werken van de vroegere eilandbewoners een plaats hebben gekregen.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Bestemmingsplannen Hippolytushoef.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Hippolytushoef heeft 14 rijksmonumenten.

- De Hippolytuskerk (Protestantse Gemeente), gewijd aan kerkvader Hippolytus, ligt op een kunstmatige hoogte in het midden van Hippolytushoef. Het is een van de oudste kerken in de Kop van Noord-Holland. De basis van de toren is van tufsteen en dateert uit de 12e eeuw. De toren is in de 15e eeuw verhoogd (baksteen) en van een gemetselde spits voorzien. Het 14e-eeuwse gotische koor is opgetrokken uit de tufsteen van de voorganger die hier heeft gestaan. Het oorspronkelijke romaanse of vroeggotische schip van de kerk is tijdens de zomerstorm van 1674 verwoest. In het na deze ramp herbouwde schip zijn gebrandschilderde ramen geplaatst. Van deze ramen (vervaardigd in 1676) is alleen dat van het Noorderkwartier over. Het herinnert aan de ondersteuning van de Westfriese steden bij de herbouw.

De kerk is in de afgelopen 175 jaar verscheidene malen gerestaureerd. De laatste restauraties hebben van 1998 t/m 2003 plaatsgevonden. Ter herinnering hieraan is een kleurrijk glas-in-loodraam aan de zuidzijde van het schip, naast de 17e-eeuwse kansel, geplaatst. Het is vervaardigd door de Wieringse kunstenaar Piet Lont en het verwijst naar het verleden en de toekomst van de kerk op het oude eiland, gelegen aan het Wad. Regelmatig worden tentoonstellingen van beeldende kunst georganiseerd die aansluiting vinden bij de eredienst. De akoestiek geldt als subliem voor zang en (kleinere) muziekuitvoeringen. Hiervoor staan naast het Knipscheer-orgel nog een Pels-orgel uit 1900 en een Bechstein-vleugel ter beschikking.

De kerk kent tegenwoordig de volgende 'gebruikers': de Protestantse Gemeente van Wieringen - eigenaar - houdt in de Hippolytuskerk als vanouds de erediensten; Stichting Kulturele Aktiviteiten Hippolytuskerk (SKAH) organiseert jaarlijks een serie kamermuziekconcerten; Stichting Geestelijke Muziek voert met enige regelmaat (Bach-)cantates uit; de Werkgroep Exposities organiseert tentoonstellingen op gebied van religie, bezinning, maatschappij en folklore; Stichting Vrienden van de Hippolytuskerk neemt de taak op zich om - binnen de door de Protestantse Gemeente toegestane ruimte - bestaande en nieuwe activiteiten in de kerk te faciliteren, zodat die een levend monument blijft in de gemeenschap van Hippolytushoef en Wieringen.

- Doopsgezinde Vermaning uit 1861 (Vermaningsteeg 7). Reeds in de 18e eeuw zijn er Vermaningen op Wieringen, en wel op Stroe en op Elft. Die op Stroe is in 1933 afgebrand. Die op Elft is rond 1860 in slechte staat. Er zijn plannen om hem op te knappen, maar dankzij een legaat van een inwoonster in genoemd jaar kan men het groter aanpakken en besluit de Vermaning op Elft te slopen en nieuwbouw te plegen in Hippolytushoef.

- RK kerk uit 1868.

- Protestantse Ankerkerk (gebouwd na WO II).

- Wieringen telde ooit 4 korenmolens en 8 watermolens. Tegenwoordig zijn daar alleen korenmolen De Onderneming uit 1851 in Hippolytushoef en Korenmolen De Hoop in Den Oever nog van over. De molens worden beheerd door Vereniging De Wieringer Molens.

- De gerestaureerde Wierschuur in Hippolytushoef heeft in 2017 een herbestemming gekregen als conferentieoord met verblijfsaccommodatie. Om de Wierschuur voor de toekomst te behouden heeft de Provincie besloten om de schuur op de provinciale monumentenlijst te plaatsen. De Wierschuur is in 1850 gebouwd voor de berging van zeewier dat onder meer is gebruikt ter versterking van de Wierdijk. Omdat de schuur in de loop der jaren sterk was vervallen, dreigde het pand gesloopt te worden. Maar het is de enige overgebleven Wierschuur in het gebied en deze is daarom van grote cultuurhistorische waarde. De Provincie Noord-Holland vindt het belangrijk dat het bijzondere object behouden blijft en schreef een prijsvraag uit om goede ideeën voor behoud en benutting te verzamelen. Daarnaast heeft de Provincie subsidie beschikbaar gesteld voor de uitvoering van de ideeën. Dit heeft uiteindelijk geleid tot een hoogwaardig en duurzaam gerestaureerd monument dat bepalend is voor de identiteit van de polder. De herbestemming van de Wierschuur is een belangrijke mijlpaal voor de realisatie van de gebiedsvisie Polder Waard Nieuwland, die door de Provincie samen met Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier en gemeente Hollands Kroon is opgesteld, na het besluit om het Wieringerrandmeer niet te realiseren. (bron: Provincie Noord-Holland, 11-5-2017)

- Gevelstenen in Hippolytushoef.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Iedere laatste vrijdag van oktober (in 2018 voor de 31e keer) spookt het in Hippolytushoef tijdens de Halloweenmarkt. Griezelig leuk en angstaanjagend gezellig. De griezeligste en oudste Halloweenmarkt van Nederland. Met een spooksteeg, kinderschmink, pompoenworkshop, optredens en heel veel kraampjes met lekkers en leuks. - Verslag Halloweenmarkt 2017 in tekst en beeld (video).

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- In overdekt Zwembad De Venne in Hippolytushoef kun je natuurlijk 'gewoon' zwemmen, maar ze hebben ook verschillende activiteiten voor verschillende doelgroepen. Denk bijvoorbeeld aan Latin Dance, Meer bewegen voor ouderen, Aqua-robics, Aquajoggen, Sporten voor ex- hartpatienten, Zwemmen voor longpatiënten, Medisch zwemmen en Banen zwemmen.

- Kringloopwinkel De Marske is een onderdeel van Stichting Netwerk Roemenië (SNR) en is opgezet om mede, naast sponsoren, geld te genereren voor het uitvoeren van het doel, hulp bieden aan de allerarmsten in en in de omgeving van Sighisoara, Roemenië. De Marske en SNR zijn gehuisvest in de vroegere Basisschool De Marske, vandaar de naam. Van de goederen die worden ingebracht wordt in de eerste plaats vastgesteld of ze zijn afgestaan voor directe hulp aan Roemenië of dat ze ook, om geld voor de projecten te verdienen, in de eigen kringloopwinkel mogen worden verkocht. Er worden namelijk regelmatig (hulp)goederen naar Roemenië gebracht en ook daarvoor is er een opslagruimte in De Marske. Naast de kringloopwinkel en de opslag van hulpgoederen heeft de SNR ook als doel om mensen bekend te maken met het evangelie. Hun drijfveer vinden ze in de bijbel in Galaten 5:14 want de hele wet is vervuld in één uitspraak: "Heb uw naaste lief als uzelf."

Ze verkopen tweedehands spullen, variërend van huishoudelijke zaken tot antiek. Ook voor alles waar een stekker aan zit, kleinmeubelen en kleding kun je goed bij hen terecht. Alles wordt van te voren nagekeken, schoongemaakt en eventueel gerepareerd. De Kringloopwinkel vervult voor de buurt en omgeving ook een sociale functie. Mensen komen er regelmatig even binnenlopen voor een praatje. Daarnaast werken er mensen met behoud van uitkering, en ook mensen met een arbeidsbeperking kunnen bij hen op een rustige manier meedraaien. De Marske en SNR draaien op vrijwilligers, opdat een zo groot mogelijk deel van de inkomsten terecht komt bij de armsten in Roemenië. Openingstijden: dinsdag, donderdag en zaterdag van 10 tot 16 uur. Iedere 3e zaterdag van de maand is er bovendien een themadag. Dan is ook de bar in de huiskamer open en kun je snacks en koffie/thee/limonade met iets erbij verkrijgen.

- De Polder Waard Nieuwland, O van Hippolytushoef, wordt de komende jaren heringericht, rekening houdend met de belangen van landbouw, water, natuur en recreatie.

- W van Hippolytushoef ligt het Normerven. Dit vogelreservaat was een keileemhoogte die in de middeleeuwen door de zee is aangetast. Later is het keileem afgegraven voor dijkverhogingen. Vanaf de 18e eeuw is geprobeerd het Normerven in te polderen. Na dijkdoorbraken is het gebied in het begin van de vorige eeuw aan de zee teruggegeven. Staatsbosbeheer heeft het gebied afgesloten, met zand verhoogd en een dijkje gemaakt. Het Normerven is nu een broedgebied en hoogwatervluchtplaats voor wadvogels. Met een kijker kun je vanaf de dijk vanachter een vogelkijkscherm (dat in 2016 is hersteld) - zodat je de vogels niet verstoort - soms duizenden overtijende vogels zien. Scholeksters, kluten en bontbekplevieren broeden er. Rosse grutto's, kanoeten, bonte en kleine strandlopers rusten er uit. In de nazomer zijn er ruiende bergeenden en 's winters ook eidereenden en aalscholvers. En 's nachts, goed waar te nemen als de maan schijnt, slapen er duizenden ganzen en kleine zwanen. (© Bert de Vries, Ecomare)

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Hippolytushoef (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Dorpshuis: - Dorpshuis Hippo.

- Buurtvereniging: - Buurtvereniging Noordervenne.

- Onderwijs en kinderopvang: - Kinderopvang Hollands Kroon vestiging Hippolytushoef is in 2009 van start gegaam. Ze hebben een mooi pand met een prachtige en ruime buitenspeelruimte. In het voorjaar staan de lammetjes bij hen in de wei. Ook woont Puk het konijn bij hen, en de kippen waar ze dagelijks eieren gaan halen. Ze verzorgen: kinderopvang 0-4 jaar; voor- en naschoolse opvang 4-12 jaar; vervoer van en naar school; vakantieopvang; flexibele opvang; tussenschoolse opvang op de H. Henricusschool te Hippolytushoef.

- Muziek: - "Met Petticoats en vetkuiven krijgt Rok en Lol de voetjes van de vloer. Het authentieke gretsch geluid en meerstemminge zang lijnen brengen je in de sfeer van de jaren vijtfig en zestig. Met liedjes van o.a. Elvis Presley, The Everly Brothers en The Baseballs. Met deze muziek kun je niet stil blijven zitten!", aldus hun website. - Tekst van het nummer 'Hippolytushoef' van De Dijk.

- Sport: - v.v. Succes (voetbal).

- Zorg: - Woonzorgcentrum Noorderlicht ligt op loopafstand van het centrum van Hippolytushoef. Wanneer je nog zelfstandig kunt wonen, kun je een appartement huren bij Samen. Als je zorg nodig hebt ontvang je dat via Thuiszorg Samen. Ook als je niet in Noorderlicht woont, maar in een andere woning in Hippolytushoef of omgeving kun je zorg krijgen van het thuiszorgteam Noorderlicht. De medewerkers staan niet alleen klaar voor de bewoners van Noorderlicht, maar leveren ook zorg bij mensen thuis. Ook als je thuis zorg nodig hebt, kun je daardoor zo lang mogelijk in je eigen, vertrouwde woning blijven wonen. Ook dagverzorging, logeren en een kortdurende opname zijn mogelijk.

- Genealogie: - Overzicht van de begravenen op de begraafplaats van Hippolytushoef - Zandburen, met foto's van de grafzerken.

Reactie toevoegen