Ezinge

Plaats
Dorp
Winsum
Westerkwartier
Groningen

ezinge_collage.jpg

Ezinge, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Ezinge, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

ezinge groeten uit 1930 [640x480].jpg

Ezinge Groeten uit 1930

Ezinge Groeten uit 1930

Ezinge.JPG

Ezinge in Groningen bereikt.

Ezinge in Groningen bereikt.

Ezinge (2).JPG

Midden in Ezinge.

Midden in Ezinge.

Ezinge (3).JPG

De Hervormde kerk in Ezinge.

De Hervormde kerk in Ezinge.

Ezinge..JPG

De Torenstraat in Ezinge.

De Torenstraat in Ezinge.

Ezinge entree Museum Wierdenland [640x480].JPG

Ezinge entree Museum Wierdenland.

Ezinge entree Museum Wierdenland.

ezinge_muziekgezelschap_de_eendracht_kopie.jpg

Muziekgezelschap De Eendracht uit Ezinge is naar eigen zeggen het oudste nog bestaande muziekgezelschap van Nederland, opgericht in 1816, en heeft in 2016 dus het 200-jarig bestaan gevierd. (© www.facebook.com/EendrachtEzinge)

Muziekgezelschap De Eendracht uit Ezinge is naar eigen zeggen het oudste nog bestaande muziekgezelschap van Nederland, opgericht in 1816, en heeft in 2016 dus het 200-jarig bestaan gevierd. (© www.facebook.com/EendrachtEzinge)

GR gemeente Ezinge in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Ezinge in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Ezinge in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Ezinge

(De cursieve alinea's zijn van onze lokale sponsoren)

Terug naar boven

Eten en drinken

- Reserveer hier online je restaurant in omgeving Ezinge.

- Bestel hier online je maaltijd en laat hem thuisbezorgen in omgeving Ezinge.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Ezinge (online te bestellen).

Terug naar boven

Status

- Ezinge is een dorp in de provincie Groningen, in de streek Westerkwartier, gemeente Winsum. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1989.

- Wapen van de voormalige gemeente Ezinge.

- Onder het dorp Ezinge vallen ook de buurtschappen Allersma, De Schoor, Hardeweer en Suttum.

Terug naar boven

Naam

In het Gronings
Aisen of Aizing.

Oudere vermeldingen
1371 Eesdingum, 1378 van Eesdinghe(n), 1475 Esding.

Naamsverklaring
Men gaat uit van een vorm Esmunding-* 'bij de lieden van de persoon Esmund', maar de oude vormen geven hiervoor geen aanleiding. Een parallel is Oezingeweer / Oesdingeweer, en dit leidt tot een reconstructie van de koosnamen Esda* en Osda* van respectievelijk Esmund en Osbrand. Zie ook Huizinge.(1)
* Gereconstrueerde vorm.

Terug naar boven

Ligging

Ezinge ligt ZW van Winsum, NNO van Zuidhorn en grenst in het N aan het Reitdiep.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Ezinge 260 huizen met 1.694 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 94/585 (= huizen/inwoners) met de buurtschappen Hardeweer 2/25, Allersma 4/23 en Suttum 2/20, dorp Feerwerd 41/278 met de buurtschappen Aduarderzijl 13/114 en Bolshuizen 3/15, dorp Garnwerd 80/465 met de buurtschappen Krassum 4/32 en Beswerd 2/16 en dorp Oostum 15/121. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 300 huizen met ca. 800 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van (de kernen van de voormalige gemeente) Ezinge, kun je terecht bij de volgende instanties, literatuur en sites:

- Streekhistorische Vereniging Middagherland (werkgebied: voormalige gemeente Ezinge), p/a dhr. T. Neve, tel. 0594-621580.

- In Museum Wierdenland wordt de ontstaansgeschiedenis en bewoning van het wierdenlandschap van Middag-Humsterland verbeeld. Deze geschiedenis begint al in de 6e eeuw v.Chr. Tevens de geschiedenis van de archeologische opgravingen in de wierde van Ezinge tussen 1923 en 1934 onder leiding van de archeoloog Albert Egges van Giffen. Vondsten gedaan bij commerciële afgravingen in 1918 vormden de aanleiding om het resterende onbebouwde deel van de wierde systematisch en wetenschappelijk op te graven. In een groot werklozenproject werd het restant van de wierde laag voor laag afgegraven en in kaart gebracht, waarbij de resten van 85 woonstalhuizen (boerderijen) vanaf de vijfde eeuw voor Chr. werden blootgelegd. Aangetoond is dat toen al op tamelijk grote schaal veehouderij werd bedreven. Een wierde is een kunstmatige heuvel die werd opgeworpen om de bewoners bescherming te bieden tegen het zeewater. Door bemesting nam de hoogte in de loop der eeuwen toe steeds een beetje toe. Zo vormden de verschillende bewoningslagen een archeologische schatkamer. - Reportage over de archeologische opgravingen in Ezinge.

Het is een gigantische klus geweest om de verschillende bewoningslagen zorgvuldig bloot te leggen. Een 'gunstige omstandigheid' was de mogelijkheid om grote aantallen werklozen in te zetten. Zonder hen was de klus nooit geklaard en daarom is het in 2015 verschenen boek 'Ezinge. IJkpunt in de archeologie' (samengesteld door medewerkers van het Groninger Instituut voor Archeologie van de RUG) aan hen opgedragen. Uitgangspunt bij de opzet van het boek is een keuze uit de 500 foto's van de opgraving in het archief van het Groninger Instituut voor Archeologie. Zij zijn gemaakt als extra documentatie, naast de vele nauwkeurige veldtekeningen. Tevens levert dat een aardig tijdsbeeld op van het dorp en het omringende landschap.

Het boek geeft inzage in de problemen en de toegepaste methoden en technieken. Als gevolg van bodemprocessen, in combinatie met de aanleg van de opgravingsniveaus, bieden de foto's vaak een chaotisch beeld. Het is gelukt om daarin orde aan te brengen door naast de foto's tekeningen te plaatsen waarop de verschillende gebouwen van een eigen kleur zijn voorzien. Als sluitstuk wordt een indrukwekkende serie foto's getoond die steeds op één stuk van de wierde betrekking hebben. Het is als het ware mogelijk om een reis in de tijd te maken door de opgraving van boven naar beneden stapsgewijs volgen.

In 1933 is in het grafveld van wierde De Bouwerd Z van Ezinge een 'dubbel paardengraf met hond' uit de 7e of 8e eeuw n.Chr. gevonden. In het noorden van Nederland en Duitsland en vooral in Scandinavië was het gebruikelijk om gezelschapsdieren te begraven, waarschijnlijk als offergaven bij de begrafenis van een aanzienlijk man (soms ook vrouw). De dieren, vaak de mooiste exemplaren, werden hiervoor gedood en in aparte graven gelegd.

Tweede Wereldoorlog
In 2014 wordt Ed Wilschut benaderd door streekkrant De Middagster, of hij voor het aprilnummer van 2015 een artikel over de bevrijding van de voormalige gemeente Ezinge wil schrijven, in het kader van 70 jaar bevrijding. De zojuist vervroegd gepensioneerde Wildschut heeft wel tijd en zin om hiervoor de archieven in te duiken. Daar komt zóveel informatie uit dat hij voorstelt om er 2 artikelen van te maken. Waarop De Middagster voorstelt er gelijk maar een boek van te maken. En zo geschiedt... Eind 2015 is het boek 'Terug naar toen. De Tweede Wereldoorlog in en om de voormalige gemeente Ezinge' verschenen (ruim 180 pag., 21x30 cm). Naast de resultaten van archiefstudie is het boek ook de weerslag van een groot aantal mooie en warme interviews die gevoerd zijn met (oud-) bewoners, onderduikers, evacués en familieleden.

"Je wordt als lezer door schrijver Edwin Wilschut mee teruggenomen in de tijd, de donkere jaren 1940–1945. Door de prachtige interviews, foto’s, andere documentaties en de vloeiende zinnen, is dit boek een waar feest. Mensen uit Ezinge, maar ook uit omliggende dorpen, misschien wel alle Groningers, zullen veel mensen, streken en gewoontes herkennen en begrijpen. Het boek 'Terug naar toen' is een groot juweel met oneindig veel karaten", aldus een recensent.

- Beschrijving van Ezinge anno 1828 door de toenmalige schoolmeester.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Presentatie voorzieningen in het dorp in het kader van een op te stellen Dorpsvisie (2015) (Powerpoint).

- Uitkomst enquete over Verkeer en Leefbaarheid in het kader van een op te stellen Dorpsvisie (2015).

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Ezinge heeft 26 rijksmonumenten.

- Voor de Allersmaborg zie bij de buurtschap Allersma.

- De eenbeukige romaanse Hervormde (PKN) kerk met zadeldaktoren dateert uit de 12e eeuw en staat op een wierde. De losstaande toren dateert uit de 13e eeuw. Het gebouwtje aan de toren was oorspronkelijk een kosterij annex schooltje. Interieur: rijk versierde preekstoel (1721), doophek (1700) en enkele oude grafstenen. Het kerkorgel is omstreeks 1760 gemaakt door Johan Jacob Moreau, zoon van de beroemde Jacob Francois Moreau, de bouwer van o.a. het grote orgel in de St. Jan te Gouda. Het orgel is in 2015 gerestaureerd. - Protestantse Gemeente Ezinge.

Terug naar boven

Evenementen

- Stichting Volksvermaken Ezinge zet zich in voor behoud van het dorpsgevoel door het organiseren van de jaarlijkse Feestweek (eind juni / begin juli), de Nacht van Ezinge en andere evenementen.

- Kinderspelweek (augustus).

- Als het 's winters hard genoeg vriest, faciliteert IJsvereniging Ezinge het schaatsgebeuren in het dorp. De vereniging beschikt over een officiële 400 meter baan W van het dorp.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Het Bouwerderpad is een ommetje door het cultuurlandschap van het voormalige schiereiland Middag, onderdeel van Nationaal Landschap Middag-Humsterland. Het ommetje start bij Museum Wierdenland. De zuidelijke wierde aan de Zuiderweg, waar u langskomt, biedt een prachtig weids uitzicht. Bij helder weer zijn er wel 10 andere wierden zichtbaar, waaronder de Bouwerd en de wierden van Aduarderheerd, Fransum en Beswerd. Zelfs de in 2007 aangevulde wierde van Englum is dan te zien.

- Wil je in contact komen met andere artiesten, wil je nieuwe nummers laten horen, wil je samenspelen? Op het Open Podium van Ezinge (elke 1e zondag van de maand, in Café De Brug, van 15.00 tot 19.00 uur) mag iedereen optreden. Zing een lied, bespeel je instrument, draag voor, laat je zien! Nadere informatie bij Steven de Korver, of kom gewoon langs bij een Open Podium.

Terug naar boven

Beeld

- Oude ansichtkaarten en foto's van Ezinge op Facebook.

Terug naar boven

Links

- Dorpsbelangen Ezinge. - Dorpsbelangen op Facebook.

- De sinds 1979 bestaande De Middagster. Kraant van diskaant Daip is een 6x per jaar verschijnende streekkrant met een oplage van ca. 1.000 exemplaren, die gratis wordt verspreid in en rond de voormalige gemeente Ezinge.

- Dorpshuis Ezinge. - Dorpshuis op Facebook.

- Buurtsuper Ubels.

- Onderwijs en kinderopvang: - OBS De Klief en CBS De Springplank zijn in 2006 gefuseerd en gaan sindsdien verder als Samenwerkingsschool Op Wier. Wat maakt deze school nu zo bijzonder? Onderwijs op maat, zelfstandig werken, een leerplein waarin leren met de computer en techniek een belangrijke plaats innemen, hebben de bijzondere aandacht. Daarnaast is er aandacht voor de verschillende achtergronden qua godsdienst en levensbeschouwing. In het onderwijsaanbod wordt hier nadrukkelijk rekening mee gehouden. De school leert haar leerlingen hiermee om te gaan vanuit een respectvolle houding. De school biedt ook onderdak aan BSO De Plezierwier.

- Muziek: - Bijzonder voor een klein dorp als Ezinge is dat het 2 muziekverenigingen heeft: Muziekgezelschap De Eendracht is opgericht in 1816 en is daarmee naar eigen zeggen de oudste muziekvereniging van Nederland. Gezien het oprichtingsjaar heeft zij dus in 2016 het 200-jarig bestaan gevierd. Verder is er nog Fanfare De Bazuin. Op muziekgebied is er in het dorp verder nog de Rijdende Popschool, die wekelijks lessen geeft in het Dorpshuis.

- Sport: - v.v. Ezinge (voetbal).

- Genealogie: - Doop-, Trouw- en Begraafregisters gemeente Ezinge 1624-1813. - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Ezinge, met foto's van de grafzerken.

Reactie toevoegen