Echteld

Plaats
Dorp
Neder-Betuwe
Betuwe
Gelderland

gemeente_echteld_kadastraal_anno_ca._1870_kaart_j._kuijper_kopie.jpg

Gemeente Echteld anno ca. 1870, kaart J. Kuijper, exclusief de in 1818 opgeheven gemeente Ochten

Gemeente Echteld anno ca. 1870, kaart J. Kuijper, exclusief de in 1818 opgeheven gemeente Ochten

gemeente_ochten_kadastraal_anno_ca._1870_kaart_j._kuijper_kopie.jpg

Kaart van de in 1818 opgeheven gemeente Ochten (exclusief de daar in 1812 aan toegevoegde gemeente IJzendoorn), situatie anno ca. 1870, kaart J. Kuijper

Kaart van de in 1818 opgeheven gemeente Ochten (exclusief de daar in 1812 aan toegevoegde gemeente IJzendoorn), situatie anno ca. 1870, kaart J. Kuijper

Echteld

Terug naar boven

Status

- Echteld is een dorp in de provincie Gelderland, in de streek Betuwe, gemeente Neder-Betuwe. Het was een zelfstandige gemeente t/m 2001.

- De gemeente is in 1818 vergroot met de gemeente Ochten. (1) stelt dat dat een naamswijziging zou zijn geweest van de gemeente Ochten, en dat daarmee de gemeente Echteld dus pas in dat jaar zou zijn opgericht. Maar zo te zien aan de Kuijperkaarten elders op deze pagina waren beide gemeenten er oorspronkelijk al, en zijn ze dus in 1818 samengegaan (waarbij tegelijkertijd IJzendoorn van de gemeente Ochten is afgesplitst tot een zelfstandig gemeente).

- De gemeente Echteld is per 1-5-1923 vergroot met de gemeente IJzendoorn.

- Onder het dorp Echteld vallen ook de buurtschappen Den Akker, Hoogbroek en Ooij. Oorspronkelijk viel ook de buurtschap Medel onder dit dorp, maar deze buurtschap is middels twee grenscorrecties (in 1956 en in 2002) naar de gemeente Tiel overgegaan.

- Wapen van de voormalige gemeente Echteld.

Terug naar boven

Ligging

Echteld ligt O van Tiel, Z van de A15 en is het meest westelijk gelegen dorp van de gemeente Neder-Betuwe.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Echteld 268 huizen met 1.781 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 39/280 ( huizen/inwoners), het dorp Ochten 136/820 en de buurtschappen Ooij 64/413 en Medel 29/268. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 400 huizen met ca. 1.000 inwoners.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Echteld heeft 10 rijksmonumenten.

- De oudste muurgedeelten van het schip van de Hervormde (PKN) kerk van Echteld dateren uit de 12e, mogelijk zelfs de 11e of 10e eeuw. Het koor is waarschijnlijk in de 14e eeuw opgetrokken. De toren is in 1835 gebouwd. De steunberen tegen de noordzijde zijn ook van recentere 19e-eeuwse datum evenals de consistorie. Door verwaarlozing en verzakkingen moest de noordmuur worden ondersteund door beren. Het middenschip van de kerk draagt nog de sporen van de oorspronkelijke Romaanse bouwstijl. De twee ramen bij de zuidingang met driepasboog hebben nog de sluitingsaanzetten. De overige meer Gotische, spitsbogige ramen zijn ontstaan door vergroting van de oorspronkelijke romaanse vensters. Boven de zuidingang is ook nog een rondboog te zien die tot de romaanse ingang kan hebben behoord.

De ingang met zijn fraai herstelde eikenhouten deur met smeedijzeren kopnagels beslagen, bezit nog het oude ijzeren hang- en sluitwerk. Hier zien we tussen de onregelmatige gemetselde grote tufstenen, ook (veld)keien. Het schip van de kerk is in 1835 aanmerkelijk verkort. Kort daarvoor was de toren van de kerk ingestort. Hierbij was ook de kap van de kerk beschadigd. Bij de herbouw van de toren is toen ongeveer 7,5 meter van het schip afgebroken. Bij herstellingen in 1897 is de bepleistering van de buitenmuren gehaald. Toen kwam de oude ingang van de kerk aan de zuidzijde tevoorschijn. De kerk behoort tot de Protestantse Gemeente Echteld.

- Kasteel Wijenburg of Huis te Echteld is een kasteel van het type compact zaaltorenkasteel. De stichtingsdatum is niet bekend. De oudste vermeldingen van dit kasteel dateren uit 1178. Sinds 1272 is het goed in bezit geweest van het geslacht Van Wijhe. Toen die familie in 1751 in mannelijke lijn uitstierf, kwam het kasteel via een huwelijk in handen van de familie Van Wassenaer en in 1817, wederom door een huwelijk, van de familie Van Balveren. Toen deze familie in 1944 uitstierf werd het verworven door Bernard Frederik baron van Verschuer, wiens moeder een telg uit het geslacht Van Balveren was. Van Verschuer schenkt het kasteel in 1956 aan Stichting Vrienden der Geldersche Kasteelen. In 1957 volgt een restauratie, die in 1977 wordt voltooid. Tegenwoordig is het kasteel in gebruik als trouw- en feestlocatie.

"De 'Vrienden van de Wijenburg' zijn Geertrudis van Dijk en Hans van Wijhe. Onze website is het resultaat van ons speurwerk naar de geschiedenis van de Wijenburg en haar bewoners. Wij hebben elkaar ontmoet in 2004. Al snel bleek dat we met onze kennis van de Wijenburg en haar bewoners elkaar prachtig aanvulden. Ieder van ons had zich in de jaren daarvoor op zijn eigen wijze verdiept in het boeiende verleden van de Wijenburg. Geertrudis van Dijk werkte in de boomgaarden rond de Wijenburg en ontmoette veel voorbijgangers die hem vroegen naar de geschiedenis van het kasteel. Zittend in de kerkbanken in Echteld was hij als kind al nieuwsgierig naar hoe de Van Wijhe’s in de Wijenburg vroeger hadden geleefd. Ook later probeerde hij een beeld te krijgen van het vroegere leven achter de ramen van de Wijenburg.

Hans van Wijhe genoot al enkele jaren als begunstiger van Geldersch Landschap en Geldersche Kasteelen (de huidige eigenaar van de Wijenburg) van het bezoeken van kastelen in Gelderland. In 2004 was hij bezig met het voor zijn bedrijf huren van Kasteel Nederhemert. Hij maakte daarbij uitgebreid kennis met de problematiek van de restauratie van een kasteel. Bovendien was hij al langer bezig met het verhaal achter het bijna 500-jarige bewind van zijn naamgenoten op de Wijenburg. Kortom, wij bleken als “vrienden van de Wijenburg” een gezamenlijke hobby te hebben. Vervolgens zijn we samen aan de slag gegaan met verder onderzoek naar de historie van de Wijenburg. Op onze site vind je uitvoerige verslagen van de resultaten daarvan. En inmiddels hebben we er ook enkele publicaties over uitgegeven.

Van een aantal portretten die we van de families Van Verschuer en Van Wassenaer hebben mogen fotograferen, hebben we prachtige reproducties laten maken. Deze reproducties hangen nu in de ridderzaal van de Wijenburg.
Daarnaast hebben we ook fraai foto- en videomateriaal over het zeer bijzondere dagboek van Otto van Wijhe uit 1574. Boeiend is ook het unieke tweede album amicorum van Otto van Wijhe, dat enkele jaren geleden werd ontdekt. Ook van dit album hebben we mooie foto's. Al met al beginnen we een hele collectie te krijgen. Daarom hebben we besloten om te zoeken naar een mogelijkheid voor het realiseren van een "Kasteelmuseum" in Echteld."

- Het voormalige stationsgebouw uit 1882 heeft die functie reeds in 1938 verloren. Enkele jaren geleden werd gewerkt aan een herbestemming met een woon- en werkfunctie. Of dit inmiddels gereed is, is ons nog niet bekend. - Nadere informatie over Station Echteld in tekst en beeld.

- Gevelstenen in Echteld.

Terug naar boven

Evenementen en activiteiten

- Dorpsvereniging Echteld organiseert door het jaar heen allerlei activiteiten voor jong een ouder.

- Tentfeest Desert Storm (op een zaterdag in de 1e helft van januari) is het eerste tentfeest van het nieuwe jaar in de regio.

- Koningsdag.

- Avondvierdaagse (juni).

- Echteld doet jaarlijks met een corsowagen mee aan het Fruitcorso Tiel (weekend in september).

- Als het in de winter hard genoeg vriest, kun je schaatsen op de ijsbaan van IJsclub De Eendenvijver, gelegen op de eendenvijver tegenover het tankstation aan de Voorstraat.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- De komende jaren wordt de Z van Echteld gelegen Willemspolder omgevormd tot natuur- en recreatiegebied. Een deel blijft agrarisch in gebruik. In de folder over de Willemspolder kun je lezen hoe de firma Dekker deze polder gaat herontwikkelen in het belang van 'ruimte voor de rivier', landbouw, natuur en recreatie.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Echteld (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Dorpshuis: - Dorpshuis De Hoge Hof.

- Onderwijs: - De Prins Willem-Alexanderschool in Echteld is een school voor openbaar onderwijs waar een veilig en prettig pedagogisch klimaat heerst. De school kenmerkt zich door een grote mate van sociale betrokkenheid van ouders. De school doet zijn best om betekenisvol te zijn voor de dorpsgemeenschap. Het is een kleine, overzichtelijke school. Mede daardoor hebben ze goed zicht op de onderwijsbehoeften van de leerlingen. Een adequate zorgstructuur helpt hen leerlingen die extra onderwijsbehoeften hebben, daarin te voorzien. De grote kracht van de Prins Willem-Alexanderschool is een prettig pedagogisch klimaat, de rust in de school, de kleinschaligheid, het verantwoordelijkheidsgevoel van het team en de sociale plaats in het dorp. De school is een samenwerking aangegaan met twee vergelijkbare scholen in de regio: de Houtkoperschool uit Ochten en de Isandra uit IJzendoorn. Samen vormen zij IKKO, wat staat voor Integraal Kindgericht KwaliteitsOnderwijs. Ze werken in meervoudige groepen waar de leerlingen met en van elkaar leren.

- Sport: - "Voetbalvereniging v.v. Echteld is opgericht in 1937. De voetbalvereniging beschikt over 2 velden, een trainingsveld, 4 kleedkamers, een kantine met keuken, een bestuurskamer en bespreekruimte. Het eerste elftal speelt in de zaterdagcompetitie en is ingedeeld in de 4e klasse B. De nieuwe competitie-indeling belooft veel derby's en regionale wedstrijden. Waar voorheen vaak in de regio Arnhem en Nijmegen gespeeld werd is het nu meer gericht op de regio Neder- en Over-Betuwe en Wageningen. Zowel het 2e als 3e team voetballen op zaterdag op recreatieve basis en komen uit in de 6e klasse. Dit betreffen vriendenteams, maar gaan altijd voor 100% voor de overwinning! Het 3e is een nieuw team bij de club, waar wij als kleine vereniging erg blij mee zijn. Heb je zelf interesse om lid te worden en zin om te voetballen, dan ben je uiteraard van harte welkom om eens langs te komen op onze kleine maar gezellige en gemoedelijke vereniging."

- s.v. VOLO is de omnisportvereniging - d.w.z. dat je er voor verschillende sporten terecht kunt - voor Echteld en omstreken. Leden komen naast uit het dorp zelf namelijk o.a. ook uit de kernen IJzendoorn, Ommeren, Lienden, het Lingemeer, Tiel en Ochten. Bij s.v. VOLO is een diversiteit aan sport mogelijk. Het aanbod bestaat uit SwingFit, Dans, Gymnastiek, Badminton en Volleybal. De competitie volleybalteams zijn aangesloten bij de RecVol. Deze teams trainen 1 keer per week en spelen op doordeweekse avonden hun wedstrijden, gemiddeld zo’n 18 tot 20 wedstrijden per seizoen. Daarnaast is s.v. VOLO aangesloten bij de KNGU. Een van de voordelen daarvan is dat de leiding en assistenten op cursus gaan en hun licentie behalen. En de vereniging blijft zo ook op de hoogte van de laatste ontwikkelingen op het gebied van turnen en gymnastiek.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Echteld.

Reactie toevoegen