De Praets

Plaats
Buurtschap
Arnhem
Betuwe
Gelderland

De Praets

Terug naar boven

Status

- De Praets is een buurtschap in de provincie Gelderland, in de streek Betuwe, gemeente Arnhem. T/m 28-2-1966 grotendeels gemeente Elst.

- Buurtschap De Praets valt - vanouds en eigenlijk nog altijd - onder het dorp Elden, maar omdat dat dorp geen eigen postcode en plaatsnaam heeft in het postcodeboek (en geografisch gezien een 'dorp in de stad' [Arnhem] is geworden), liggen beide voor de postadressen 'in' Arnhem.

- Buurtschap De Praets heeft geen plaatsnaamborden, zodat je slechts aan de gelijknamige straatnaambordjes kunt zien dat je er bent aangekomen.

Terug naar boven

Naam

Spelling
In de Topografische atlas Gelderland (1) staat de plaatsnaam vermeld zonder lidwoord, maar de inwoners spreken zelf van De Praets.

Oudere vermeldingen
De buurtschap wordt in 834 (kopie eind 11e eeuw) voor het eerst vermeld, als Prast, en is daarmee ouder dan Arnhem, dat in 893 voor het eerst wordt vermeld. 1331 Praest, 1503 Praist, Praesten, 1645 den Proost, 1868 de Praast.

Naamsverklaring
Men verbindt deze naam met het Latijnse praepositus 'proost'. Het is echter onduidelijk waarom dit bezit, dat in 834 aan de kerk van Utrecht kwam, toen reeds een dergelijke naam droeg. Bovendien leidt het ontbreken van oude vormen van het type pravest eveneens tot twijfel en is de verklaring mogelijk onjuist.(2)

Terug naar boven

Ligging

Buurtschap De Praets ligt rond het gelijknamige, doodlopende weggetje, direct Z van het centrum van Arnhem, in het gebied Meinerswijk, als je vanuit Centraal Station Arnhem de Mandelabrug overgaat, direct aan je rechterhand. Verder ligt de buurtschap rond het kruispunt van genoemde weg met de weg Meijnerswijk en rond het NO deel van de Meginhardweg (rond het begin van deze weg).

Terug naar boven

Statistische gegevens

Buurtschap De Praets omvat ca. 35 huizen, enkele woonschepen en een handvol bedrijfsgebouwen, met ca. 100 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

"De Praets is historisch gezien wellicht de meest interessante plek van Arnhem. Deze buurtschap en Meinerswijk worden al in 814 en 834 genoemd. Meinerswijk heette oorspronkelijk Meginhardeswich en is een afleiding van villa of Vicus Miginhardi. De Prast, zoals de Praets eerder genoemd werd, zou weleens van Romeinse oorsprong kunnen zijn en afgeleid van Praesidium of iets van dergelijke betekenis. Meinerswijk wordt gerekend tot de oudste plaatsen waarvan de Vaderlandse geschiedenis melding maakt. Het oorspronkelijke Meinerswijk werd door de Noormannen in 847 verwoest en niet meer opgebouwd. Een heerlijkheid met een kasteel en wat boerderijen was alles wat er van overbleef. Het kasteel wordt vaak aangeduid met Huis Meinerswijk." Aldus het begin van een artikel over de geschiedenis van Meinerswijk en De Praets, waar we je voor verdere informatie naar verwijzen, op de site van Historische Kring Elden.

Tot in de jaren zeventig van de 20e eeuw was hier sprake van een - reeds in 1294 vermelde! - veerpont tussen De Praets en de stad Arnhem aan de andere zijde van de Rijn. Daarna is die functie overgenomen door de in die jaren gebouwde Nelson Mandelabrug. Verder lag hier zo’n 300 jaar lang de Arnhemse schipbrug, als verbinding van de stad met de Betuwe.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Op 21 oktober 1944 staan op De Praets bij Elden honderden vluchtelingen te wachten op de overtocht over de Rijn naar Arnhem. Die dag zijn de overzetdiensten van de Duitsers zeer beperkt. Drie Huissenaren vinden nabij de steenfabriek een bootje, waarmee zij hun gezinnen naar de andere kant van de Rijn brengen. Zij hebben vervolgens andere vluchtelingen geholpen bij de oversteek. Tijdens de laatste overtocht kantelt hun zwaar beladen boot, raken zij - voor de ogen van de familie - te water en verdrinken. Nimmer is meer iets van hen vernomen.

De families hebben nooit een tastbare plek gehad om hun verdriet te gedenken. Onlosmakelijk verbonden met deze tragedie is de grote uittocht van najaar 1944. In 2010 is op de plek des onheils op De Praets een gedenkteken onthuld. Tevens wordt daarbij de Exodus herdacht, waarbij duizenden via deze buurtschap een heenkomen zochten richting de Veluwe. Het leed van de burgers krijgt door deze gedenktekens een tastbare erkenning. Er komt ook een Exodus-route voor fietsers en wandelaars.

- Steenfabriek Elden.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Met de rivierverruiming in Meinerswijk wordt één van de grootste uiterwaardenparken van Europa gerealiseerd, met ruimte voor water, natuur en historie. Arnhem en de bovenstroomse gebieden houden door dit Ruimte voor de Rivier project van Rijkswaterstaat droge voeten. Bij hoogwater wordt de waterstand in de Nederrijn verlaagd met 7 centimeter, doordat het water kan ‘doorstromen’ in het uiterwaardenpark. Ook wordt hiermee voorkomen dat er teveel water naar de IJssel stroomt.

- De Vereniging Vrienden van Meinerswijk en het Arnhemse Polderlandschap (VVM) is in 2006 opgericht. De VVM stelt zich ten doel dat meer mensen de natuur en cultuurhistorie in Arnhem-Zuid leren kennen en waarderen. Hiervoor organiseert zij door het jaar heen verschillende activiteiten zoals wandelingen, excursies en lezingen.

- Informatie over de actuele ontwikkelingen op Meinerswijk (w.o. De Praets), W van de Nelson Mandelabrug, en Stadsblokken (O van de brug).

Reactie toevoegen