Biervliet

Plaats
Dorp
Terneuzen Sluis
Zeeuws-Vlaanderen
Zeeland

biervliet_collage.jpg

Biervliet, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Biervliet, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

biervliet gentsestraat 1904 [640x480].jpg

Biervliet, Gentsestraat, 1904

Biervliet, Gentsestraat, 1904

Biervliet 1.jpg

We zijn in het dorp Biervliet aangekomen (maar soms wordt het plaatsje nog altijd een stad genoemd)

We zijn in het dorp Biervliet aangekomen (maar soms wordt het plaatsje nog altijd een stad genoemd)

Biervliet..JPG

Blik op de Hervormde kerk in Biervliet, gebouwd in 1659-1660

Blik op de Hervormde kerk in Biervliet, gebouwd in 1659-1660

Biervliet.JPG

Biervliet, met zicht op het raadhuis

Biervliet, met zicht op het raadhuis

ZL gemeente Biervliet in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

Gemeente Biervliet in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Gemeente Biervliet in ca. 1870, kaart J. Kuijper

biervliet_kaart_gem._sluis.jpg

Het roze geaccentueerde buitengebied van Biervliet is per 1-4-1970 naar gem. Oostburg en in 2003 naar gem. Sluis overgegaan. Maar het is wel de plaatsnaam Biervliet gebleven. Verwarrend. Had men beter aan de plaats IJzendijke kunnen toewijzen, lijkt ons.

Het roze geaccentueerde buitengebied van Biervliet is per 1-4-1970 naar gem. Oostburg en in 2003 naar gem. Sluis overgegaan. Maar het is wel de plaatsnaam Biervliet gebleven. Verwarrend. Had men beter aan de plaats IJzendijke kunnen toewijzen, lijkt ons.

Biervliet

Terug naar boven

Status

- Biervliet is een dorp* in de provincie Zeeland, in de streek Zeeuws-Vlaanderen, in grotendeels gemeente Terneuzen (= de kern), deels gemeente Sluis (= het NW, W en Z buitengebied). Voor toelichting hierop zie bij Statistische gegevens. Het was een zelfstandige gemeente t/m 31-3-1970.
* Voorheen stad, incidenteel wordt de plaats door sommigen nog altijd zo betiteld, zie daarvoor verder bij Geschiedenis.

- Wapen van de voormalige gemeente Biervliet.

- Onder het dorp Biervliet vallen ook de buurtschappen Driewegen, Kapitalendam, Koninginnehaven, Nieuwland en Nieuwlandse Molen en een klein stukje (alleen huisnr. 6) van de buurtschap Pyramide. In totaal zijn dit 6 buurtschappen.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1183 kopie 16e eeuw Birulit, 1183 kopie 13e eeuw Biervliet, 1187 Bierflita, Birvlit, 1200 kopie 14e eeuw Biruliet, 1209 Birueliet, 1193 kopie 16e eeuw / ca. 1260 kopie 17e eeuw / 1417 e.v. Biervliet.

Naamsverklaring
Oorspronkelijk een waternaam. Het betreffende riviertje vormde de basis voor de Braakman. De etymologie is onzeker. Wel verklaard als een samenstelling van het Germaanse birnu-*, beer 'drek, beer, op beer lijkende modder' en vliet 'stromend water', maar ook - minder waarschijnlijk - als vliet waarlangs bier 'drank' vervoerd werd (vergelijk Brouwershaven).(1)
* Gereconstrueerde vorm.

Terug naar boven

Ligging

Het dorp Biervliet ligt aan de Westerschelde en W van het water de Braakmankreek en ligt verder WNW van het dorp Hoek, W van de stad Terneuzen, NW van het dorp Philippine, O van de stad IJzendijke en ZZO van het dorp Hoofdplaat.

Terug naar boven

Statistische gegevens

- Per 1-4-1970 wordt de gemeente Biervliet opgeheven. Het dorp met een stuk buitengebied gaat op in de gemeente Terneuzen met 2.080 ha en 1.664 inwoners. Een bijna even groot stuk NW, W en Z buitengebied (van vlak onder Hoofdplaat in het N tot ZO van Pyramide in het Z, zie de plattegrond elders op deze pagina), met 1.829 ha en 280 inwoners, gaat op in de gemeente Oostburg (en in 2003 met de gemeente Oostburg over naar de gemeente Sluis). Beide delen krijgen in 1978 een eigen postcode (met plaatsnaam Biervliet), resp. 4521 en 4522, waardoor in adresbestanden dus te herkennen is welk adres op welke gemeente betrekking heeft.

- Tegenwoordig heeft Biervliet ca. 700 huizen met ca. 1.750 inwoners, verdeeld in 1.550 voor het deel in de gem. Terneuzen en 200 voor het deel in de gem. Sluis.

Terug naar boven

Geschiedenis

Biervliet wordt reeds vermeld in 698. In de grafelijke tijd was het nog een eiland, dat onder andere door de Braakman van overig Vlaanderen werd gescheiden. In 1282 is het door bedijkingen aan de vaste wal gehecht, sindsdien door verschillende vloeden in de 15e eeuw zodanig in omvang afgenomen dat uiteindelijk weinig meer dan de stad zelf overbleef. Sinds de 17e eeuw zijn er weer vele polders bijgekomen.

Filips van den Elsass, Graaf van Vlaanderen, gaf Biervliet in 1183 vrijdom van tollen door Vlaanderen. In 1288 ontving het 'keuren' van Gravin Margaretha. De plaats bloeide vervolgens op, vooral door de haringvisserij. Volgens 'overlevering' zou een van de toenmalige inwoners, Willem Beukelsz., het haring kaken hebben uitgevonden, maar er zitten wel wat haken en ogen aan dat verhaal (waarvoor zie de link). Tot in de 18e eeuw had de stad nog wallen. Tegenwoordig wordt de nederzetting weer als dorp beschouwd (getuige bijv. de Dorpsraad, het Dorpshuis en het Dorpsblad. Daarentegen is er dan wel weer een Stadsloop...).

Verdronken stadsuitleg
In 2011 heeft ADC ArcheoProjecten in opdracht van Rijkswaterstaat een proefsleuvenonderzoek (IVO-P) uitgevoerd op een terrein langs de N61 ter hoogte van Biervliet. Het onderzoek was ingesteld omdat het wegtracé N61 verbreed en deels verlegd zou gaan worden. Het terrein dat onderzocht is, ligt direct Z van de bebouwde kom. Hoewel de huidige omvang van de plaats anders doet vermoeden, blijkt de stad in het verleden (veel) groter te zijn geweest. Op het onderzoeksterrein zijn namelijk resten van een oude stadsuitleg gevonden. Dit blijkt uit meerdere grachten en verschillende nederzettingssporen die bij het proefsleuvenonderzoek zijn gevonden.

Uit vondstmateriaal dat zowel in de grachten als in de overige sporen is gevonden, blijkt dat het terrein slechts een korte periode in gebruik is geweest. De stadsuitleg is vermoedelijk in de 14e eeuw aangelegd en eveneens in dezelfde eeuw in onbruik geraakt. Uit de grachtvullingen lijkt herleid te kunnen worden dat de grachten bij grote overstromingen deels dichtgeslibd zijn. Vermoedelijk gaat het daarbij om de grote overstromingen die Biervliet aan het eind van de 14e eeuw hebben geteisterd. De economische teloorgang van de stad zou ook de voornaamste reden kunnen zijn dat de 14-eeuwse stadsuitleg na de overstromingen aan het eind van de 14e eeuw niet meer in gebruik is genomen. Toekomstig onderzoek zal nog moeten uitwijzen hoe de verschillende terreindelen in gebruik zijn geweest, of er sprake is geweest van bewoning, of dat de zones voornamelijk een industriële functie hebben gehad. Het rapport Laatmiddeleeuwse stadsuitleg van Biervliet onder de N61, geschreven door Xander Alma, is via de link ook online te lezen.

- Nadere informatie over de geschiedenis van Biervliet.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Biervliet heeft 11 rijksmonumenten.

- Biervliet heeft 4 gemeentelijke monumenten.

- Standbeeld voor Willem Beukelszoon.

- De vele historische panden dateren voor een groot deel uit de tijd, dat Biervliet kapitalen verdiende met de handel in zout.

- Molen De Harmonie.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Stadsloop Biervliet (trimloop over 2,5 / 5 / 7,5 of 10 km) (mei).

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Biervliet (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Biervliet.

- Nieuws: - Het 6x per jaar verschijnende Dorpsblad is via de link ook online te lezen.

- Belangenvereniging: - Aandachtspunten van Dorpsraad Biervliet zijn o.a.: gezondsheidszorg, dorpspomp, senioren/medioren voorzieningen, nieuwbouw, o.a. zorgwoningen, Structuurvisie Kanaalzone 2030 gemeente Terneuzen, de lokale website, ontwikkeling/uitbreiding bedrijventerrein Noord, aanleg herkenningsobject N61, Structuurvisie Braakman, Dorpsradenoverleg Zeeuws-Vlaanderen, doorlopende actielijst o.a. groenonderhoud, weg-/straatonderhoud etc.

- Dorpshuis: - Dorpshuis Biervliet organiseert door het jaar heen diverse activiteiten voor zowel junioren, medioren als senioren. Het dorpshuis is gevestigd in een monumentaal pand dat vroeger dienst deed als Café Het Oude Raedhuys. Binnen is alles in de loop der jaren verbouwd, gerenoveerd en gemoderniseerd. In 2003 hebben ze na jarenlange leegstand van het gebouw een nieuwe start gemaakt. In 2018 heeft de gemeente het pand grondig gerenoveerd, waardoor het er weer jaren tegen kan.

- Muziek: - Koninklijk Muziekvereniging 'Harmonie' is opgericht in 1841 en is tegenwoorig een fanfare, maar heeft wel haar oude naam behouden. In 1958 is Drumband Willem Beukelszoon erbij gekomen. "Wat sporten is voor het lichaam, is musiceren voor de geest", zo valt op de site van de vereniging te lezen. Dat kan de hoofdredacteur van Plaatsengids.nl beamen, want hij heeft zelf ook vele jaren muziek gemaakt. :-) Via de vereniging kun je de volgende lessen volgen: AMV lessen (notenleer); alle koperinstrumenten (trompet, bugel, bariton, trombone, hoorn); saxofoon; slagwerk. De lessen worden individueel en aangepast aan het studieritme van het kind gegeven. Alle lessen worden zo veel mogelijk gegeven in het Dorpshuis van Biervliet. Indien je geïnteresseerd bent kun je altijd even naar de repetitie komen. Deze is voor de blazers op maandagavond vanaf 19.30 uur in het Dorpshuis, voor het slagwerk is dit op woensdagavond vanaf 19.30 uur, ook in het Dorpshuis. Je kunt er kennismaken met de muzikanten en dirigenten, die je graag meer vertellen over hun mooie hobby.

- Sport: - Voetbalvereniging Biervliet (VVB) is opgericht in 1927.

- Hengelsportvereniging De Schelde Haven is er voor de dorpen Biervliet en Hoofdplaat. Als viswateren hebben ze de beschikking over De Brandput (een vijver van ca. 0.5 ha gelegen aan de Ter Wallestraat en de Braakmanlaan), de Linie of Passageule (vanaf de Kapitalendam tot het afbuigen van de Annaweg), de twee vijvers in het dorpsbos Poortbos, de Plaskreek (tussen de zeedijk bij Nummer Zeven) en Uitwateringskanaal Nol Zeven, ook wel de Leiding genoemd.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Biervliet RK.

Reactie toevoegen