Limbricht

Status
- Limbricht is een dorp in de provincie Limburg, in de regio Westelijke Mijnstreek, gemeente Sittard-Geleen. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1981.
- Wapen van de voormalige gemeente Limbricht.
- Onder de gemeente Limbricht vielen naast het gelijknamige dorp ook nog de dorpen Einighausen en Guttecoven.

Naam
In het Limburgs
Lömmerig.
Oudere vermeldingen
In archiefstukken zijn meer dan twintig verschillende schrijfwijzen te vinden, zoals Limborg, Lymbourch, Limburg, Limporghe, 1224 de Lumburg, 1246 Lemburg, 1288 Lemborgh, 1296 en 1357 Lymburch, 1326 Lumburg, 1351 Lemborg, in de 17e eeuw komen onder meer voor Limbricht, Lembricht, Limmericht en Limberich, een koningsplaat van de schutterij uit 1737 vermeldt Lummerich, een tekst over Franse soldaten in kasteel Limbricht in 1814 spreekt van Limmerich. Opvallend is de overeenkomst met de naam van het oude hertogdom Limburg. Sinds de Franse Tijd is de officiële spelling Limbricht. (Math Vleeshouwers)
Naamsverklaring
- In het dialect heet deze plaats Lömmerig, wat de normale ontwikkeling uit de oude vormen is. Limbricht, met hypercorrecte slot t- (onder invloed van Obbicht en Grevenbicht?), is daarvan een verbastering. In verband met de familiebetrekkingen van de stichter verklaard als vernoeming naar Limburg aan de Vesder in België(1).
- De twee naamdelen worden verklaard als burcht aan de Lim of Lin, de oorspronkelijke naam van de beek waaraan het kasteel is gesitueerd. Later Limbeek, Lintbeek, tegenwoordig Limbrichterbeek geheten. Lin is een oude aanduiding voor een kleine beek, verwant aan 'lint' en 'lijn' met als grondbetekenis 'lang en smal'. Limbricht is dus: 'burcht aan het smalle beekje genaamd Lim of Lin'. Vergelijk dit ook met andere plaatsen die Limbricht-Limburg (en vergelijkbare vormen) heten: Limburg aan de Lahn, of nog directer: Lembeke in Vlaanderen, feitelijk een pleonasme. Een andere verklaring luidt: sterke burcht of burcht (versterkte woning) op een hoogte of heuvel gelegen. (bron: o.a. Math Vleeshouwers)
- De naam kan, evenals de provincienaam Limburg, ontstaan zijn uit Lintburc, waarin lint wordt verklaard als de boomnaam 'linde'. Sommigen gaan echter uit van lind 'fabelslang, draak' en verklaren de namen als 'drakenburcht'(2). Deze laatste verklaring is echter weerlegd door F.Th.W. Smeets in zijn boek 'Lemborgh' (1974).
Bij- en spotnamen
Daole. De carnavalsvereniging is genaamd De Daole, de zwarte raaf, een naam die waarschijnlijk verband houdt met het verblijf van deze diersoort in de toren van het kasteel. (3169)

Ligging
Limbricht ligt direct NW van Sittard.

Statistische gegevens
- In 1840 had de gemeente Limbricht 295 huizen met 1.496 inwoners, verdeeld in dorp Limbricht 106/554, de buurtschappen Einighausen 111/542 en Guttekoven 77/390 en kasteel Grasbroek 1/10.
- Per 1 januari 1982 is de gemeente Limbricht opgeheven en als volgt verdeeld:
naar Sittard: 828 hectare met 5.481 inwoners;
naar Geleen: 86 hectare met 4 inwoners.
- Tegenwoordig heeft Limbricht ca. 1.100 huizen met ca. 2.800 inwoners.

Geschiedenis
Vroege bewoning
Het oude Limbricht lag aan de noordoostzijde van het huidige dorp bij de Platz langs een Romeinse weg. Er zijn enkele Romeinse vondsten gedaan in de buurt van het oude kerkje. Bijvoorbeeld een kinderarmbandje, munten en de bekende laat-Romeinse sarcofaag die in het kerkje staat. Ook een Merovingisch kralensnoertje evenals veel aardewerkscherven uit de Middeleeuwen zijn te voorschijn gekomen.
In het Limbrichterveld (Hoogveld) is een grafveld uit de Bronstijd (2200-750 v. Chr.) aangetroffen en een omgracht nederzettingsterrein uit de Late IJzertijd (500 v. Chr. B 1e eeuw n. Chr.). Ook een cluster grafheuvels uit de bronstijd en een waterput uit de Middeleeuwen (11e-12e eeuw) zijn er gevonden. Noordelijker zijn vier boerenerven uit de IJzertijd aangetroffen en uit de Midden-Bronstijd (ca. 1500 v. Chr.) een dertig meter lange boerderij.

Vrije heerlijkheid
In de Middeleeuwen is Limbricht een vrije heerlijkheid geweest in Guliks gebied. De zelfstandigheid van Limbricht gold ook op kerkelijk gebied. Limbricht behoorde vanouds tot het bisdom Luik. In 1801 ging het over naar het door de Fransen gestichte bisdom Aken, van 1822 tot 1840 was het weer Luiks en vervolgens kwam het bij het apostolisch vicariaat Roermond, dat in 1853 een bisdom is geworden.

Heren van Limbricht
In de oudste bewaard gebleven teksten over Limbricht (eind 13e eeuw) wordt Herman van Lemburg als Heer van Limbricht genoemd. Rond 1450 wordt Limbricht het bezit van de familie Scheiffart van Merode. In 1619 begint de periode Van Breyl, de bouwers van het huidige kasteel. Het bezit gaat over op de familie Van Bentinck, die de vlucht moet nemen als de Fransen op 20 juni 1794 Limbricht binnenvallen. In 1810 wordt het eigendom van de familie Michiels van Kessenich. In 1955 is het kasteel verkocht aan de Stichting Kasteel Limbricht. Zie verder bij Bezienswaardigheden.

Na de Tachtigjarige Oorlog werd Limbricht bij het partagetractaat van 1661 als Valkenburgs buitenleen aan de Spaanse koning toebedeeld. Maar Limbricht kwam steeds meer onder Gulikse invloedssfeer te staan. Heman van Breijl moest in 1665 de Gulikse hertog als Heer erkennen, maar hij behield enkele privileges, bijvoorbeeld het patronaatsrecht dat hem in staat stelde de plaatselijke pastoor voor te dragen bij de bisschop van Luik.

Als u zich nader wilt verdiepen in de geschiedenis van de (kernen van de) voormalige gemeente Limbricht, kunt u terecht bij Heemkundevereniging De Lemborgh.

Recente ontwikkelingen
Landgoed Lemborgh
Golf en Countryclub Lemborgh Beheer, Hotel Amrath, Stichting Kasteel Limbricht en Sportstichting Sittard-Geleen zijn in 2009 aan de slag gegaan met de ontwikkeling van Landgoed Lemborgh. Hoofdmoot van het integrale masterplan Landgoed Lemborgh is een natuurgolfbaan, met het clubgebouw bij Hotel Amrath. Deze golfbaan is gesitueerd aan de kant van de N297. Gelijktijdig met de aanleg van de golfbaan wordt de ecologische verbindingszone bij het Limbrichterbos versterkt en komt er een zonering in de recreatieve paden door het gebied. Ontwikkelingen rond kasteel Limbricht zijn met name gericht op een gefaseerde reconstructie van de oude historische tuinen, de binnenplaats en de realisatie van de brug vanaf de binnenplaats naar het achterliggende gebied. De sportterreinen bij Kasteel Limbricht maken deel uit van het Landgoed Lemborgh. De Sportstichting zal de plannen hiervoor, in nauw overleg met de verenigingen en Grontmij, nader uitwerken. Dierenbescherming Limburg onderzoekt de mogelijkheden voor de vestiging van het Dierenwelzijnscentrum binnen het Landgoed Lemborgh. (bron: Grontmij, 30-7-2009)

Bezienswaardigheden
- Oude Sint Salviuskerk.
- Nieuwe Sint Salviuskerk.
- Kasteel Limbricht.
- Devotiekruis Bovenstraat.
- Overige monumentale panden in Limbricht.

Jaarlijkse evenementen
- Concours Hippique (begin mei) op Sportpark Limbricht.
- Tijdens het Orgelfestival Limburg (juli en augustus) zijn er ook concerten in Limbricht.
- Kermis, rond de 4e zondag van september.

Natuur en recreatie
- Limbrichterbos.

Overnachten
- Vakantiehuizen in Limbricht en omgeving (online te boeken).

Literatuur
- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Limbricht (online te bestellen).

Links
- Buurtvereniging Zuid-West Limbricht.
- Limbricht linkspagina.

De informatie over Limbricht is, tenzij anders aangegeven, samengesteld door wijlen Math Vleeshouwers uit Munstergeleen. Een autoriteit op het gebied  van heemkunde, in het bijzonder met betrekking tot Limbricht en Sittard. De heer Vleeshouwers is helaas in 2004 op 61-jarige leeftijd overleden. Voor een In Memoriam zie hier.

1. 1. Nederlandse plaatsnamen. Herkomst en historie.,
   Berkel, G. van; K. Samplonius
   , (2006)
   
2. 2. Nederlandse plaatsnamen. Herkomst en historie.,
   Berkel, G. van; K. Samplonius
   , (2006)