Grevenbicht-Papenhoven

Status
- Grevenbicht-Papenhoven is een dorp in de provincie Limburg, in de regio Westelijke Mijnstreek, gemeente Sittard-Geleen. Grevenbicht was een zelfstandige gemeente t/m 1981.
- De gemeente Grevenbicht omvatte alleen maar het gelijknamige dorp. De aan Grevenbicht vastgegroeide buurtschap Papenhoven maakte namelijk t/m 1981 deel uit van de gemeente Obbicht en Papenhoven. Beide plaatsen hebben nog steeds een eigen postcode en plaatsnaam in het postcodeboek en de gemeentelijke basisadministratie (BAG). Blijkens het plaatsnaambord worden ze in de praktijk inmiddels wel als tweelingdorp Grevenbicht-Papenhoven beschouwd.
- Wapen van de voormalige gemeente Grevenbicht.

Naam
In het Limburgs
Beeg-Papanhaove. Op de in 2004 ingevoerde tweetalige plaatsnaamborden stond aanvankelijk Beech, conform het advies van dialectinstituut Veldeke. De Beegtenaren vonden echter dat het Beeg moest zijn. Daarop zijn in 2005 de plaatsnaamborden aangepast. Pagina over de spelling van het Beegs.
Oudere vermeldingen
16e eeuw Sgrevenbicht.
Naamsverklaring
Betekent ‘het aan de graaf (van Gulik) behorende bicht’. Voor de verklaring van bicht zie bij Obbicht (1362).

Ligging
Grevenbicht-Papenhoven ligt W van Born. Samen met Obbicht en Schipperskerk gelegen op een ‘eiland’ tussen Maas en Julianakanaal.

Statistische gegevens
- De thans Belgische buurtschap Booien, W van Grevenbicht, heeft vroeger tot de gemeente Grevenbicht behoord, maar is bij de Belgische afscheiding in 1839 aan België toebedeeld. In ruil daarvoor werd de buurtschap Daniëlsweerd (90 inwoners) van de Belgische gemeente Eelen bij Roosteren ingedeeld.
- In 1840 had de gemeente Grevenbicht 189 huizen met 951 inwoners, verdeeld in dorp Grevenbicht 188/942 en hoeve Danielsweerd 1/9. De buurtschap Papenhoven had in dat jaar 35 huizen met 190 inwoners.
- Per 1 januari 1982 is de gemeente Grevenbicht opgeheven en opgegaan in de gemeente Born met 379 hectare en 2.645 inwoners.
- Tegenwoordig heeft Grevenbicht ca. 1.100 huizen met ca. 2.500 inwoners. Vermoedelijk is dat exclusief de ca. 300 huizen met ca. 800 inwoners van Papenhoven. Omdat beide nog een eigen postcode hebben, zullen zij in de statistieken waarschijnlijk ook nog wel apart geteld worden.

Geschiedenis
Vondsten tonen aan dat Grevenbicht al vroeg bewoning kende. Lange tijd was Grevenbicht als vrije heerlijkheid in het bezit van de Heren van Heinsberg. Een bijzondere band met Heinsberg onderhield de Marckerhoeve, die waarschijnlijk heeft gelegen op de plaats van de voormalige brouwerij Koten.

Grevenbicht is in het verleden vaak door de Maas overstroomd geweest.

Bezienswaardigheden
- Hervormde kerk.
- Joodse begraafplaats.
- Grevenbichtermolen of Kingbeekmolen.

Jaarlijkse evenementen
- Folkloristische Vereiniging Gawstrèkkers Beeg organiseert jaarlijks op carnavalsdinsdag de oeroude traditie van het Gawstrèkke. Hoogtepunt van het feest is het ruiterspel dat ‘s middags om 15.11 uur begint. Carnavalesk verklede ruiters proberen in galop een aan de poten boven de weg gehangen, vooraf gedode en geprepareerde gans met de hand te onthoofden. De winnaar zal dat jaar Gawzekäöning (ganzenkoning) van Grevenbicht zijn.
- Kermis (weekend in mei en weekend in november).
- Schutterstoernooi Mini-OLS (weekend in juli).

Natuur en recreatie
- Vanuit Grevenbicht kunt u - sinds 2009 gratis - met pontje ’t Vaerke (alleen voor fietsers en voetgangers) de Maas oversteken, u komt dan uit in Rotem (België). Vaart van mei t/m september.
- Natuurmonumenten organiseert excursies (wandelen en fietsen) langs de Maas en door de omgeving van Grevenbicht, met uitleg over cultuurhistorie en natuurontwikkeling. Nadere informatie op tel. 045-5630355.
- De bovenloop van de Kingbeek, die door Grevenbicht en Obbicht loopt, is een voorbeeld van een halfnatuurlijke Heuvellandbeekbovenloop.
- Visvijvers aan de Maas.

Overnachten
- Vakantiehuizen in de omgeving van Grevenbicht (online te boeken).

Literatuur
- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Grevenbicht (online te bestellen).

Links
- Site over Grevenbicht met o.a. geschiedenis, actualiteiten en lokale links.
- Grevenbicht linkspagina.
- Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Papenhoven.

1. 1. Citekey not found