Serooskerke (Schouwen)

Plaats
Dorp
Schouwen-Duiveland
Zeeland

serooskerke_strao_rijden_kopie.jpg

De jaarlijkse traditie van het Straô rijden op Schouwen wordt hier 4 weken voor Pasen afgesloten in Serooskerke. (© Hans van Embden)

De jaarlijkse traditie van het Straô rijden op Schouwen wordt hier 4 weken voor Pasen afgesloten in Serooskerke. (© Hans van Embden)

ZL gemeente Serooskerke Schouwen in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Serooskerke Schouwen in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Serooskerke Schouwen in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Serooskerke (Schouwen)

Terug naar boven

Status

- Serooskerke is een dorp in de provincie Zeeland, op het schiereiland en in de gemeente Schouwen-Duiveland. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1960. In 1961 over naar gemeente Westerschouwen, in 1997 over naar gemeente Schouwen-Duiveland.

- Wapen van de voormalige gemeente Serooskerke.

- Sinds begin 20e eeuw was er sprake van de buurtschap Schelphoek Z van het dorp. Deze buurtschap is weggevaagd door de Watersnoodramp van 1 februari 1953. Tegenwoordig is deze naam nog bekend als gelijknamig natuur- en recreatiegebied ter plekke. Voor nadere informatie over dit alles zie de link.

Terug naar boven

Naam

Niet te verwarren met:
Op Walcheren ligt ook een dorp met de naam Serooskerke. Beide plaatsen waren eigendom van het geslacht Van Tuyll van Serooskerken.

In het Zeeuws
Seêskerke. In het midden van de 19e eeuw "werd het dorp door de landlieden veelal Stroskerke geheeten".

Oudere vermeldingen
1752 Serooskerke.

Naamsverklaring
- Waarschijnlijk samenstelling van kerk en een persoonsnaam, vergelijk Serooskerke bij Veere. Mogelijk is de plaats van de laatste uit gesticht en hiernaar vernoemd.(1)

- Het dorp wordt voor het eerst genoemd in de 13e eeuw als Sheralardskindskerke, gesticht door de kinderen van ene heer Alard. Via de schrijfwijze Tseroirtskercke in de 15e eeuw is dit uiteindelijk Serooskerke geworden (aldus Frans Beekman en Huib Uil in "Schouwen-Duiveland en de oorsprong van haar plaatsnamen").

Terug naar boven

Ligging

Serooskerke ligt NW van Zierikzee en Moriaanshoofd, O van Burgh-Haamstede, ZO van Renesse en grenst in het Z aan de Oosterschelde. Het dorp ligt rond het punt waar de provincialewegen N57, N59, N651 en N653 elkaar ontmoeten.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Serooskerke, die slechts het dorp omvat, 56 huizen met 290 inwoners. Het was de kleinste gemeente van Nederland (naar wij vermoeden zowel qua oppervlakte als qua aantal inwoners). Bij de opheffing van de gemeente in 1961 omvat zij slechts 179 inwoners op een oppervlakte van 158 hectare... Tegenwoordig heeft het dorp ca. 120 huizen met ca. 300 inwoners.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Veel dorpen in ons land zijn in de loop der jaren flink gegroeid met nieuwbouwwijken en infrastructurele voorzieningen. En het lijkt ook wel of tegenwoordig bijna ieder dorp zijn eigen bedrijventerrein 'moet' hebben. Daarom is een dorp dat klein, eenvoudig en 'gewoon' is gebleven, zoals in dit geval, alleen daarom al in deze tijd nu juist bijzonder. De Dorpsraad beschrijft dat op hun site als volgt: "Verscholen achter de hoge Oosterscheldedijk ligt Serooskerke, de kleinste woonkern van Schouwen-Duiveland. Een dorpje zo gewoon dat het alleen daarom al een bezoekje waard is. Een dorp zoals er vroeger zo veel in Nederland waren: huizen gegroepeerd om een kerk, meer niet. Elk dorp heeft tegenwoordig zijn nieuwbouwwijk, zijn bedrijventerrein en zijn rondweg; maar Serooskerke niet! Nog altijd is het niet meer dan een vlek in het weidse boerenland, van waaruit alleen de kerktoren oprijst. Rust en weidse uitzichten heeft ons dorp te bieden."

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Serooskerke heeft 3 rijksmonumenten. Naast kerk en toren (zie hieronder) is dat de 19e-eeuwse hoeve Poortjesmeet aan de Oude Zandweg 12.

- De Hervormde kerk op de kerkring dateert oorspronkelijk uit het eerste kwart van de 15e eeuw. In 1575 is de kerk door brand grotendeels verwoest. Het schip van de kerk is met de oude stenen herbouwd. De ruïne van het koor is niet herbouwd. De kerk is gewijd aan Sint Allard, een bisschop te Mainz die de marteldood is gestorven. De consistorie is 18e-eeuws.

Het zoute water van de Watersnoodramp van 1 februari 1953 heeft ook aan deze kerk de nodige schade aangericht. Na de ramp is de kerk grondig gerestaureerd, de toren rechtgezet, en in 1958 zijn de kerk en het nieuwe orgel - het oude orgel was door het zoute water onbruikbaar geworden - weer in gebruik genomen. Het zilt is echter nooit geheel uit de muren verdwenen. In de kerk was dit lange tijd goed zichtbaar; de stuclaag liet los als gevolg van het zout. In 1997 zijn de muren aan de binnenzijde gerestaureerd; er is een speciale stuclaag aangebracht waardoor dit jarenlange probleem nu tot het verleden behoort. - Site Hervormde Gemeente.

De kerk is te bezichtigen, in juli en augustus doordeweeks, zij het niet doorlopend.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- De jaarlijkse traditie van het Straô rijden op Schouwen wordt hier 4 weken voor Pasen afgesloten. Hoe dat eruit ziet kun je zien op de foto op deze pagina en in de fotoserie i.v.m. de tv-opnamen Straô Serooskerke 2016.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Het 'nieuwe natuurgebied' Tureluur, dat de Z kust van Schouwen beslaat, is recent gereed gekomen nu in volle glorie te bewonderen. Nieuwe kreken doorsnijden het landschap, waarlangs dankzij het brakke water typisch Zeeuwse planten een nieuwe kans krijgen.

- Wandelroute Groene Wissel Serooskerke (14 km) voert je vanuit het dorp uitsluitend over paden langs wateren. Dat zijn slootjes, kleine en grote plassen, kreken, moerasplassen, de Oosterschelde, natte slikplaten, een baai, inlagen en onder water gezette polders. Het eerste deel gaat over slingerende graspaden door natuurreservaat Schelphoek, een krekengebied ontstaan uit een dijkdoorbraak tijdens de watersnoodramp van 1953. Het tweede deel gaat over dijken en twee wegen rakelings langs de deels onder water gezette Prunjepolder, waar in het voor- en najaar duizenden tureluurs, grutto's, ganzen en plevieren fourageren en rusten. Tureluurs, kluten, grote sterns, visdiefjes en kokmeeuwen brengen hier hun jongen voort en kemphanen, lepelaars en kleine zilverreigers zijn ook in grote aantallen aanwezig. Het geheel is een walhalla voor de vogelliefhebber, vergeet dus niet je verrekijker mee te nemen!

- De brochure 'Natuurpad Serooskerke'* (10 km) informeert je tijdens die wandeling over de bijzonderheden van de natuur, het landschap en de cultuurhistorie. Daarnaast worden enkele leuke doe-activiteiten beschreven die je onderweg kunt uitvoeren. Hiermee kun je bijzonderheden ontdekken waaraan je anders waarschijnlijk gemakkelijk voorbij loopt. Het Natuurpad brengt je o.a. langs de in de regio beroemde Plompe Toren (het enige object dat nog is overgebleven van het verdronken dorp Koudekerke) en het natuurgebied de Schelphoek. Het boekje bevat ook leuke zoekkaarten: zoutwaterdiertjes en bodemdiertjes, en een plattegrond van de beschreven wandeling.
* Voor €3,00 verkrijgbaar bij de VVV's in de gemeente.

Terug naar boven

Links

- Belangenverenigingen: - Dorpsraad Serooskerke.

- Dorpshuis: - Dorpshuis Serooskerke.

Reacties

(2)

Toevoegen Schelphoek als buurtschap. Ook al is het voor een deel weggevaagd in 1953, acht ik het voor de volledigheid toch noodzakelijk dat je Schelphoek apart toevoegt . Als buurtschap wordt het genoemd in de lijst van Koster Henke uit 1922.
ik zal je per e-mail en WeTransfer tekst en foto's toesturen.

Dank voor de tip Hans. Je hebt gelijk; ook Pott 1913 noemt Schelphoek als buurtschap, en er valt veel te vertellen over verleden en heden van dit kleine maar qua cultuurhistorisch en qua natuur en recreatie interessante gebiedje, zo blijkt uit jouw informatie en wat ik elders nog heb gevonden. Ik ga er een pagina voor maken!

Reactie toevoegen