Riel (Zesgehuchten)

Plaats
Buurtschap
Eindhoven Geldrop-Mierlo
Kempen
Noord-Brabant

riel_buurtschap_bij_geldrop_actuele_kaart.jpg

Riel, vanouds een buurtschap van de gemeente Zesguchten, is bij de opheffing van die gemeente per 1-5-1921 aan de gemeente Geldrop toebedeeld. Middels een grenscorrectie in 1973 is het deel W van de rode streep onder Eindhoven komen te vallen. (© Google)

Riel, vanouds een buurtschap van de gemeente Zesguchten, is bij de opheffing van die gemeente per 1-5-1921 aan de gemeente Geldrop toebedeeld. Middels een grenscorrectie in 1973 is het deel W van de rode streep onder Eindhoven komen te vallen. (© Google)

Riel (Zesgehuchten)

Terug naar boven

Status

- Riel is een buurtschap in de provincie Noord-Brabant, in de regio Kempen, in deels gemeente Eindhoven, deels gemeente Geldrop-Mierlo. T/m 30-4-1921 gemeente Zesgehuchten. Per 1-5-1921 over naar gemeente Geldrop. In 1973 is middels een grenscorrectie een W deel van de buurtschap overgegaan naar de gemeente Eindhoven. Het resterende deel is in 2004 opgegaan in de nieuwe gemeente Geldrop-Mierlo.

- De buurtschap Riel valt voor de postadressen deels onder de stad Eindhoven (stadsdeel Stratum), deels onder het dorp Geldrop.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1302 Riele, 1306 Rile.

Naamsverklaring
Mogelijk een samenstelling van de plantnaam riet en lo 'bos'. Vergelijk Riel bij Alphen.(1)

Terug naar boven

Ligging

De buurtschap Riel ligt rond de gelijknamige weg en de Rielsedijk, W van Geldrop, direct ZO van Eindhoven. De weg Riel valt onder de gemeente Eindhoven, de Rielsedijk valt deels onder Geldrop, deels onder Eindhoven. Onder de link kun je zien welke huisnummers onder welke plaats vallen, waarbij de kanttekening dat de huisnrs. 20 t/m 26 bij beide voorkomen.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat de buurtschap Riel 24 huizen met 144 inwoners. Tegenwoordig heeft de buurtschap ca. 40 huizen met ca. 100 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

De oudste bewoning van Riel die we schriftelijk kunnen aantonen, moeten we situeren op een hooggelegen pleistocene dekzandrug. Plaatselijk werd deze hoogte "de Donck" genoemd. De Donck lag in het zuidelijk gedeelte van Riel, daar waar we ook een dikke eslaag tegenkomen. Langs de Donck stroomde een beekje genaamd de Lakerloop. Momenteel is dit nog slechts een droog slootje langs een oud perceel. Op de Donck lagen enkele huizen, waarvan de hoeven van de Heilige Geest (= Armbestuur) van 's-Hertogenbosch het belangrijkst waren. Deze komen we in de archieven van deze Bossche instelling tegen vanaf 1306.

Nabij de H. Geesthoeven lagen de meeste huizen, terwijl momenteel de huizen gericht zijn op de Rielsedijk. Deze verschuiving moeten we dateren omstreeks 1750. Vijf van de totaal circa twaalf huizen die daar lagen, werden rond die tijd gesloopt en niet meer opgebouwd, terwijl twee andere huizen onbewoond bleven. De meeste 'nieuwbouw', aan het einde van de 18e eeuw, vond plaats nabij de Rielsedijk.

In Riel heeft een omgracht pand gestaan, genaamd het Speelhuis, een jachthuis uit omstreeks 1700, dat in 1887 tot boerderij is verbouwd. De laatste resten hiervan zijn in 1945 afgebrand. Sinds 1487 was er in Riel ook een kapel, die was toegewijd aan Onze Lieve Vrouw van de Zeven Smarten, Sint Antonius Abt en Sint Bastiaan. Deze kapel is enkele malen verwoest. De kapel kwam in 1648 in handen van de protestanten en werd vanaf ongeveer 1660 niet meer gebruikt, waarna deze in verval is geraakt en is inmiddels verdwenen.

In 1876 was er in Riel een grote brand, zodat er vrijwel geen bouwwerken meer zijn die ouder zijn dan dit jaar. Ook in 1923 woedde er een brand.

Sinds 1987 is Riel een beschermd dorpsgezicht. De historische waarde van de buurtschap komt met name voort uit het feit dat het een van de weinige oude agrarische nederzettingen in Brabant is die haar oorspronkelijke karakter heeft behouden. De oude wegenstructuur is goeddeels intact gebleven. Er wordt momenteel gewerkt aan een bestemmingsplan om het karakter van de buurtschap te behouden.

- Nadere informatie over de geschiedenis van Riel.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- De langgevelboerderijen op Riel 2, 13 en 14 zijn rijksmonumenten.

- De driehoekige vorm van het plein op Riel heeft weinig te maken met de zo typische zeer oude driehoekige pleinen in andere Brabantse dorpen en buurtschappen. Dit plein is een situatie die op toevallige wijze pas later is ontstaan.

- Mariakapellen.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- In de omgeving werkt het Brabants Landschap aan behoud en herstel van de natuur en het oude cultuurlandschap van de Gijzenrooise Zegge.

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Riel.

- Nieuws: - De tweemaandelijkse buurtkrant ‘Het (be)leven op Riel en de Rielsedijk’ is via de link ook online te lezen.

- Buurtvereniging: - Buurtvereniging 'Riel, de parel van de Zesgehuchten'.

Reacties

(2)

beste Mhr/Mevr.
Ik heb een oude foto met op de achterkant geschreven, het adres; Riel 20A: ene ; C. Arts ; zou daar gewoond hebben.
Er staat ook nog ; Winkelier : bij.
Voor op de foto staan vier personen waaronder mijn vader.
Ik denk dat hij daar was ondergebracht, tijdens zijn diensttijd, van nog voor de oorlog.
Mijn vraag klopt het huisnummer nog? Of is U daar iets van bekend, een winkelier die kamers verhuurde aan militairen?
Bij Voorbaat dank.
Piet Dirks
Heerlen
[email protected]

De straatnaam Riel bestaat nog wel, alleen is daar geen huisnummer 20 of 20A meer (zie de links die ik zojuist heb aangebracht onder het kopje Ligging). Wat betekent dat het pand afgebroken zou kúnnen zijn. Maar allicht zijn straatnamen en/of huisnummers in dit gebied de loop der jaren hernoemd en/of hernummerd. Dat is ook niet ongebruikelijk. Misschien staat/stond het pand bijv. aan de huidige Rielsedijk. Er is een heemkundekring die o.a. de geschiedenis van de voormalige gemeente Zesgehuchten, waar Riel onder viel, bestudeert. Hun site is http://www.heemkundekring-hlz.nl/. Vermoedelijk kunnen zij u wel verder helpen. Wellicht hebben zij oude documenten waaruit blijkt waar 'uw' pand destijds precies heeft gestaan en weten zij of het nog altijd bestaat en waar het dan precies staat.
Met vriendelijke groet, Frank van den Hoven, hoofdredacteur www.plaatsengids.nl

Reactie toevoegen