Peins

Plaats
Dorp
Waadhoeke
Fryslân

peins_dorpsgezicht.jpg

Peins, dorpsgezicht

Peins, dorpsgezicht

PEINS.jpg

Het kerkje van Peins

Het kerkje van Peins

Peins

Terug naar boven

Status

Peins is een dorp in de provincie Fryslân, gemeente Waadhoeke. T/m 2017 gemeente Franekeradeel.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
De oudste variant van de dorpsnaam is waarschijnlijk Pesinghe en dateert van 1275. 1399 Pewenzee, 1406 Peijnse, 1422 Peynsera Gae (voor het hele dorpsgebied), vanaf 1480 Peijns, Peyns, Vanaf 16e eeuw naast deze varianten ook Peins. 1664 en ca. 1700 ook Peyns.

Naamsverklaring
Het tweede element van de naam is het suffix -ingi. Het eerste lijkt een persoonsnaam te zijn, mogelijk verwant aan het moderne Peie, met een onbekende Voor-Germaanse betekenis.(1)

Terug naar boven

Ligging

Peins ligt NO van Franeker en grenst in het Z aan de A31.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Peins 27 huizen met 168 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 110 huizen met ca. 280 inwoners.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Peins heeft 6 rijksmonumenten.

- Al vóór 1200 was er een kerk in Peins. De huidige Sint Gertrudiskerk (Dorpsstraat 2) dateert uit de 14e eeuw. De eenbeukige kerk met resten van tufsteen heeft een driezijdige koorsluiting. In 1902 is de zadeldaktoren afgebroken. Van deze stenen is een nieuwe westgevel gebouwd met een houten geveltoren. In de toren hangt een klok (1654) van klokkengieter Jurjen Balthasar. Het orgel uit 1867 is gemaakt door L. van Dam en Zonen. De kerk is eigendom van Stichting Alde Fryske Tsjerken en is tegenwoordig in gebruik bij een kunstenares.

- De voormalige Gereformeerde Evangelisatie Rehoboth (Dorpsstraat 49) dateert uit 1913. In 2013 heeft men het 100-jarig bestaan nog kunnen vieren, maar het bezoek liep geleidelijk terug - op het laatst kwamen er wekelijks nog maar ca. 10 mensen - en het lukte ook niet meer om genoeg vrijwilligers en bestuursleden te vinden. Daarom is de kerk medio 2018 gesloten en te koop gezet. Eind 2018 is het pand verkocht. De nieuwe bestemming is ons vooralsnog niet bekend. Het gebouw is in 1913 in gebruik genomen als evangelisatiepunt van de toenmalige Gereformeerde Kerk te Franeker. Tot ver in de jaren tachtig van de 20e eeuw functioneerde het gebouwtje zo. Maar in 1989 meldde de Gereformeerde Kerk dat ze Rehoboth wilde sluiten. De mensen uit Peins en omgeving vonden dat geen goed plan. Ze kochten het pand en begonnen met laagdrempelige kerkdiensten op zondagavond. Dat hebben ze dus toch nog bijna 30 jaar kunnen volhouden. - Een uitvoerige geschiedenis van de kerk vind je hier.

Terug naar boven

Links

- Dorpshuis: - Us Doarpshûs.

- Sport: - Kaatsvereniging Pieter Jellema is opgericht in 1896.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Peins.

Reactie toevoegen