Odiliapeel

Plaats
Dorp
Uden
Noordoost-Brabant
Noord-Brabant

Odiliapeel

Terug naar boven

Status

- Odiliapeel is een dorp in de provincie Noord-Brabant, in de regio Noordoost-Brabant, gemeente Uden.

- Onder het dorp Odiliapeel valt ook een klein deel van de buurtschap Peelsehuis (één pand).

Terug naar boven

Naam

In het Brabants
De Piejel.

Oudere vermeldingen
Oorspronkelijk heette deze plaats Terraveen. De huidige plaatsnaam is in 1930 toegekend. Zie hiervoor verder het hoofdstuk Geschiedenis.

Carnavalsnaam
Tijdens carnaval heet het dorp 'Schaopenwaesersland'. De inwoners zijn dan 'schaopenwaesers' (schapenwassers) en 'schaopenwaeserinnekes'.

Terug naar boven

Ligging

Het dorp Odiliapeel grenst in het W aan Volkel, in het N aan Vliegbasis Volkel en Zeeland, in het NO aan Mill, in het O aan Wilbertoord, in het ZO aan Landhorst en in het Z aan Venhorst en Boekel, en ligt OZO van Uden, NO van Veghel en N van Gemert.

Terug naar boven

Statistische gegevens

Het dorp Odiliapeel omvat ca. 800 huizen met ca. 2.000 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Deze nederzetting is gesticht in 1922 onder de naam Terraveen en is ontstaan als een ontginningsdorp naar aanleiding van turfwinning ter plekke, zoals bij veel jonge dorpen in de Peelstreek het geval is. Terravener Bertus Coppens was een goede bekende van Hannes Donkers van de Hulstheuvel in Uden. Deze laatste had een broer bij de Kruisheren in Uden, Tinusbruur. Zo kwam de zielzorg in Terraveen onder de hoede van de Kruisheren. De Kruisheren hebben hier een rectoraat gesticht en er in 1930 een noodkerk gebouwd. De beschermheilige van de Kruisheren is de heilige Odilia van Keulen. Zij werd de patrones van de nieuwe dorpsgemeenschap. Op 5 mei 1930 heeft de gemeenteraad het nieuw ontgonnen gebied de plaatsnaam Odiliapeel toegekend.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Dorpsontwikkelingsplan Odiliapeel (2009).

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Odiliapeel heeft 4 gemeentelijke monumenten (onder de link staan er 5, maar de kerk is inmiddels een rijksmonument).

- De RK Kerk van de Heilige Kruisvinding in Odiliapeel (Oudedijk 43) dateert uit 1959 en is ontworpen door architect Jan de Jong uit Schaijk, volgens de filosofie van de Bossche School. In 2007 is de kerk verrijkt met een drieluik van Hugo Brouwer dat afkomstig is uit de toen gesloopte Andrieskerk te Nuenen, ontworpen door dezelfde architect. De kerk was aanvankelijk een gemeentelijk monument en is in 2013 'gepromoveerd' tot rijksmonument, "als representatief voorbeeld van kerkbouw uit de wederopbouwperiode onder invloed van de Bossche School".

Architectuurhistoricus Wies van Leeuwen (1950) komt superlatieven tekort om de architectonische kwaliteiten van deze kerk te beschrijven. Volgens Van Leeuwen heeft architect Jan de Jong een "opzienbarend topmonument" tot stand gebracht, "bouwkunst in een architectonisch niemandsland". Hij vervolgt: "Het rechthoekige en voor een kerk tamelijk lage gebouw in Odiliapeel laat een opmerkelijke combinatie zien van eenvoud in materialen en geconcentreerde aandacht in de details. Baksteen en beton van buiten; beton, betonsteen en grindtegels binnen. Alles in gedempte, bestorven kleuren met een overdaad aan grijze tinten. Het meest wezenlijke van deze kerk is echter de maatvoering, de rustgevende ruimtelijke werking. Hier is voelbaar wat architectuur volgens de Bossche School dient te zijn: ordening van de ruimte tot plaats voor het lichaam en uitzicht voor de geest."

"De parochie in Odiliapeel is toegewijd aan de H. Kruisvinding. Volgens de overlevering is Christus' kruis rond 324 gevonden in Jeruzalem door St. Helena, de moeder van keizer Constantijn de Grote. De Kruisvinding hangt samen met het feest van Kruisverheffing, de viering van de wijding van de H. Grafkerk in Jeruzalem. Tijdens dit feest werd het H. Kruis plechtig getoond aan de pelgrims. Het feest van Kruisverheffing vindt plaats op 14 september." (bron: de toenmalige parochie H. Kruisvinding) Tot groot verdriet van de inwoners is de kerk in 2012 door de huidige parochie (Sint Petrus) buiten gebruik gesteld voor de zondagse diensten. Alleen op vrijdagavond is er nu nog een eucharistieviering en bij bijzondere gelegenheden als bruiloften en begrafenissen. - Prachtige fotoreportage van het interieur van de RK Kerk van de Heilige Kruisvinding op Kerkfotografie.nl.

- "Aan de bosrand in Odiliapeel (Wolfstraat) bevindt zich onze Odiliakapel. Het is een eenvoudige kapel, een nis met een beeld van St. Odilia van Keulen. Aanbevolen voor een meditatief moment in de natuur. Odilia was maagd en martelares, en een van de gezellinnen van St. Ursula van Keulen. Ze stierf rond het jaar 453. De kruisheren brachten haar in Keulen vereerde relieken in 1287 naar hun klooster in Clair-Lieu in Huy. St. Odilia is patrones van de kruisheren. St. Odilia van Keulen wordt vaak verward met St. Odilia van de Elzas of ook wel van Sint Odiliënberg (St. Odilia van de Elzas wordt aangeroepen tegen oogziekten). De feestdag van St. Odilia van Keulen is 18 juli." (bron: de toenmalige parochie H. Kruisvinding)

- De ereleden van de carnavalsvereniging hebben een standbeeld aan de vereniging geschonken. Het beeld 'de schaopenwaeser' is gemaakt door Gerrit Jacobs en is geplaatst op het Terraveenplein, bij de kiosk.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- "De Schapendag in Odiliapeel (2e zondag van juli, in 2020 voor de 46e keer, georganiseerd door Stichting Ovilio) is gratis toegankelijk en is een gezellige dag met leuke verrassingen voor het hele gezin. De activiteiten vinden plaats op en rondom het dorpsplein, dat wordt omringd door vele terrassen, een gezellige braderie en leuke attracties voor alle leeftijden. De Peelse Schapendag biedt bezoekers de gelegenheid om dichter bij de dieren en ons voedsel te komen. Op de braderie presenteren ondernemers en agrariërs uit de regio een breed aanbod van ambachtelijke producten. Ook zijn er weer diverse diersoorten te bewonderen. Zo zijn er vele schapen aanwezig van de verschillende schapenrassen. Ook worden er keuringen gehouden en het mooiste schaap wordt aangewezen door het boerenbruidspaar. De beste schaapsscheerder van Zuid Nederland komt zijn kunsten vertonen, en verder zijn er demonstraties ambachtelijk schapen knippen en schapen drijven. Daarnaast worden allerlei oude ambachten gedemonstreerd. Wie kan er nog met een dorsvlegel overweg? En wie helpt de smid met het smeden van het ijzer? Voor alle leeftijden is er daarnaast vermaak, dans, muziek en natuurlijk lekkernijen. Ook aan de kleinste bezoekers is gedacht. Er zijn allerlei leuke attracties en activiteiten, dus ga op zoek en doe mee."

- Jeugdvakantieweek (augustus).

- Peelseproms (weekend eind november).

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Odiliapeel (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Odiliapeel.

- Nieuws: - Ons Periodiekske is in 1975 begonnen als een eenvoudig gestencild maandblad voor Odiliapeel waarmee organisaties, verenigingen en individuen op een vlotte en aangename manier met elkaar kunnen communiceren. Was het in de beginperiode een kwestie van behelpen, tegenwoordig wordt alles gemaakt met moderne middelen, wat de kwaliteit van het blad zeer ten goede komt. Trouwe vrijwilligers spannen zich in om van Ons Periodiekske tekens weer een blad te maken dat voor iedere lezer de moeite waard is, want ook in de toekomst willen ze absoluut meer blijven dan een reclameblad. Het laten verschijnen van Ons Periodiekske vereist tijd, energie en creativiteit, maar ook financiële middelen. In dit opzicht leveren de jaarlijkse 'contributies' van de ontvangers en giften van de verenigingen samen met de trouwe adverteerders een wezenlijke bijdrage aan de verschijning van het maandblad. Via de link is Ons Periodiekske ook online te lezen (ook oudere nummers en jaargangen).

- Belangenorganisatie: - "Om de belangen van de inwoners van Odiliapeel te behartigen is er het Peels Platform. Het doel is het scheppen en handhaven van een prettig leef- en woonklimaat voor alle inwoners van het dorp. Het Peels Plarform onderhoudt regelmatig contact met de gemeente Uden. De leidraad is het Dorps Ontwikkelings Plan (DOP). Het Plarform heeft ook, indien nodig, overleg met o.a. de commandant Vliegbasis Volkel, Vivaan, politie, Provincie, Meldpunt Overlast en Dorpsraad Volkel. Alle onderwerpen die in het belang zijn van de gemeenschap worden door het Peels Platform in behandeling genomen. De uitwerking van de onderwerpen wordt voornamelijk verzorgd door de verschillende werkgroepen. Gedurende de jaarlijkse openbare vergadering houden we de inwoners persoonlijk op de hoogte van onze activiteiten. Wij kunnen altijd enthousiaste medebewoners gebruiken. Wij zijn op zoek naar mensen die het belangrijk vinden dat ons dorp een prettig dorp blijft om te wonen."

- Onderwijs en kinderopvang: - In 2016 is het 60 jaar oude gebouw van voorheen de Odiliaschool, later Basisschool Den Dijk, vervangen door het nieuwbouwcomplex van Integraal Kindcentrum (IKC) Den Dijk. "De school, de kinderopvang en de peuterspeelzaal verzorgen hier samen de zorg voor kinderen in de leeftijd van 0-12 jaar. Hoewel we te maken hebben met zelfstandige organisaties, beogen we met elkaar een optimale samenwerking te krijgen voor het stellen van gezamenlijke doelstellingen en verantwoordelijkheden. We delen niet alleen hetzelfde gebouw, maar ook dezelfde visie en manier van werken met kinderen."

- Jeugd en jongeren: - Stichting Jeugdwerk Odiliapeel (SJO) organiseert diverse activiteiten voor de jeugd in het dorp, waaronder de maandelijkse tieneravonden Peelhonk (voor de jeugd van 10 t/m 15 jaar) en de jaarlijkse Jeugdvakantieweek.

- Stichting Jongerenraad Odiliapeel (JO) zet zich in voor actuele onderwerpen die voor jongeren van 12-30 jaar in het dorp belangrijk zijn.

- Muziek: - Muziekvereniging St. Marcellus.

- Sport: - Volleybalvereniging Terraveen Forzato Combinatie speelt in sporthallen in Odiliapeel, Venhorst en Volkel.

- Voltigevereniging De Wittegheit richt zich op het in teamverband beoefenen van voltigesport door jeugd en jongeren. Hierbij staan plezier en prestatie centraal, naast talentontwikkeling en ieders persoonlijke ontwikkeling. Juist het trainen in teamverband wordt door veel leden en ouders als meerwaarde gezien. Ze hebben momenteel 9 teams, van de hoogste klasse tot aan de beginners. Ze trainen 1 á 2 keer per week, afhankelijk van het niveau van de teams. Daarnaast organiseren ze ook regelmatig andere activiteiten voor de leden en geïnteresseerden (zoals een instuif, BBQ etc.). Lijkt voltige jou een leuke sport? Kom dan een keertje kijken bij de trainingen op zaterdagmiddag (adres: Koolmeesstraat 2, Odiliapeel).

Reactie toevoegen