Leegkerk

Plaats
Dorp
Groningen
Groningen

leegkerk_kerk_e.o.jpg

Gezicht vanaf het Aduarderdiep op kerk, kerkhof en kosterij van Leegkerk. (© Harry Perton / https://groninganus.wordpress.com)

Gezicht vanaf het Aduarderdiep op kerk, kerkhof en kosterij van Leegkerk. (© Harry Perton / https://groninganus.wordpress.com)

Leegkerk voormalige pastorie (Kopie).jpg

Leegkerk, voormalige pastorie. Voor toelichting zie het kopje Bezienswaardigheden. (© Harry Perton)

Leegkerk, voormalige pastorie. Voor toelichting zie het kopje Bezienswaardigheden. (© Harry Perton)

Leegkerk

Terug naar boven

Status

- Leegkerk is een dorp in de provincie Groningen, in de streek Westerkwartier, gemeente Groningen. T/m 1968 gemeente Hoogkerk.

- Het dorp Leegkerk heeft in 1978 geen eigen postcode en plaatsnaam gekregen in het postcodeboek, voor de postadressen ligt het dorp daarom sindsdien ´in´ Groningen. Het piepkleine dorpje is/heeft ook geen 'bebouwde kom' en heeft daarom witte plaatsnaamborden.

- Onder het dorp Leegkerk valt in de praktijk ook de buurtschap Slaperstil, voor de postadressen ligt dat echter - want net als het dorp - 'in' Groningen.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1385 Legakerke, 1456 ter Legherkercken, 1506 Legherkerck, 1579 Leechkerck, 1610 tho Leechkerck, ca. 1660 Leegekercke, 1781 Leegkerk.

Naamsverklaring
Samenstelling van kerk 'bedehuis' en het Friese leeg 'laag, laaggelegen' in onverbogen vorm, ter onderscheiding van het nabijgelegen Hoogkerk.(1) Dat gold overigens voor de oorspronkelijke situatie; tegenwoordig is het precies andersom. Hoe dat zit, kun je lezen in het artikel over de plaatsnamen Hoogkerk en Leegkerk, door Harry Perton.

Terug naar boven

Ligging

Leegkerk ligt direct W van Groningen, N van Hoogkerk, rond de Leegeweg en de Zijlvesterweg.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Leegkerk 36 huizen met 209 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 20 huizen met ca. 50 inwoners.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- De 13e-eeuwse Hervormde kerk van Leegkerk, sinds 1970 in bezit van Stichting Oude Groninger Kerken, is in 2013 gerestaureerd en verbouwd. De kerk is nu een 'bijzondere locatie' van de gemeente Groningen. Organisaties en bedrijven kunnen gebruik maken van de multifunctionele ruimten die in het koor en het schip zijn gecreëerd. Jan Verrelst van AWG architecten, mede verantwoordelijk voor het ontwerp van de oostwand in Groningen, heeft met het het oog op het multifunctionele gebruik een ‘gouden blok’ ontworpen van 6 bij 6 bij 6 meter. Binnen in het blok is ruimte voor een pantry, toiletten en opslag. Het blok heeft een trap; bovenop het blok is een permanente expositie ingericht over de geschiedenis van de kerk en het gebied. Ook ontwierp AWG architecten de draaibare deurkasten waarmee schip en koor van elkaar gescheiden kunnen worden en bergruimte ontstaat.

In veel oude kerken bevinden zich lege nissen. Deze nissen speelden een rol in de middeleeuwse mis, maar raakten na de Reformatie in onbruik. Vaak heeft een kerk meerdere nissen naast elkaar. Het gaat hier om een sacramentsnis, waar de hostie in werd bewaard voor de mis. De andere nis is vaak de piscina, een wasbekken voor de handwassing van de geestelijke. Soms was er ook nog een aparte nis voor de ampullen, een plaats om het liturgische vaatwerk te bewaren. De piscina, Latijn voor wasbekken, was in de eerste plaats bedoeld voor de handwassing van de priester voor de mis. Het bevond zich meestal in de muur naast het altaar. Deze handeling heeft hoofdzakelijk een symbolische betekenis, om de heilige handelingen tijdens de dienst in innerlijke én uiterlijke reinheid te volbrengen. In het Oude Testament staat geschreven: “Ik was mijn handen in onschuld, en maak den omgang om uw altaar, o Here”. Een andere naam voor het wasbekken is lavabo, dat letterlijk ‘ik was’ betekent. Na de dienst werd het gebruikt om het gewijde vaatwerk na de communie te wassen. Het water werd met een soort keteltje dat boven het bekken hing uitgeschonken. Vaak kregen deze schenkkannen bijzondere vormen. De piscina in de kerk van Leegkerk is de enige piscina met muurschilderingen.

In de zomermaanden is er in de kerk tevens een theehuis als pleisterplaats voor wandelaars en fietsers. - Filmpje van de kerkklok van Leegkerk in actie, met achtergrondinformatie. - Geschiedenis van het klokhuis van de kerk.

- Naast de kerk heeft Leegkerk nog 18 rijksmonumenten, waaronder 15 wierden.

- Voormalige pastorie. Op de foto elders op deze pagina zie je het pand in april 2014, na fors snoeien van de boomsingel. Voordeel hiervan is dat je zo mooi kunt zien dat eind 19e eeuw een voorhuis voor de nog boerderij-achtige weem is neergezet. Dat voorhuis is slecht gefundeerd aan de voorzijde en zakt daar weg.

- Molen De Jonge Held valt onder de buurtschap Slaperstil en wordt daarom aldaar beschreven.

Terug naar boven

Links

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Leegkerk.

Reactie toevoegen