Geeuwenbrug

Plaats
Dorp
Westerveld
Drenthe

Geeuwenbrug bord [640x480.jpg

Geeuwenbrug komt als plaatsnaam voor in het postcodeboek. Dat betreft echter alleen het kleine stukje buitengebied van Geeuwenbrug W van de Drentse Hoofdvaart. Het dorp zelf ligt postaal gezien 'in' Dwingeloo.

Geeuwenbrug komt als plaatsnaam voor in het postcodeboek. Dat betreft echter alleen het kleine stukje buitengebied van Geeuwenbrug W van de Drentse Hoofdvaart. Het dorp zelf ligt postaal gezien 'in' Dwingeloo.

Geeuwenbrug

Terug naar boven

Status

- Geeuwenbrug is een dorp in de provincie Drenthe, gemeente Westerveld. T/m 1997 viel het grotendeels onder de gemeente Dwingeloo, deels onder de gemeente Diever.

- De toenmalige gemeente Diever heeft aan haar deel van de plaats Geeuwenbrug, dat slechts het stukje buitengebied W van de Drentse Hoofdvaart omvatte, wel een postcode (7985) en plaatsnaam toegekend t.b.v. het in 1978 in werking getreden postcodeboek. De toenmalige gemeente Dwingeloo heeft dit toen níet gedaan voor het deel op haar grondgebied, zijnde de dorpskern. Voor de postadressen ligt de dorpskern daarom 'in' Dwingeloo. Misleidend is daarom dat als je in het postcodeboek Geeuwenbrug opzoekt, het lijkt of deze plaats slechts ca. 20 panden omvat. Maar dit is dus alleen het voorheen gemeente Diever-se deel. Het gros van de kern zit statistisch gezien dus 'verstopt' in de postale plaatsnaam Dwingeloo (postcode 7991) en is in die zin dus niet makkelijk traceerbaar.

- Het dorp omvat de volgende wegen: Achter de Bargen, Boerweg, De Polle, Geeuwenbrug, Het Lot, Koekoeksweg, Leggelerstraat, Pastoorszandweg, Rijksweg, Tolweg, Veldweg en Venesluis. Postcode 7985 betreft dus het buitengebied onder de voormalige gemeente Diever = het deel W van de Drentse Hoofdvaart = De Eikenhorst, de Pastoorszandweg en de Rijksweg rond de brug.

Terug naar boven

Naam

In het Drents
De Gówe of Gowenbrugge.

Oudere vermeldingen
Oorspronkelijk heette de buurt hier Krommevoord of Krommevoordschebrug. Hier liep een riviertje de Lake, dat vanaf begin 17e eeuw werd gebruikt voor de afvoer van turf in eenvoudige schepen. De Lake werd gekruist door de landroute Steenwijk-Groningen, een beekdal met een voorde ('doorwaadbare plaats') in een bocht van het riviertje. De Lake zorgde ook voor ontwatering van het veengebied. Door de onregelmatige waterstand en de grillige loop van de Lake, was het niet goed genoeg bevaarbaar. Het kwam voor dat er onenigheid ontstond tussen turfschippers, als ze met hun bootjes bekneld raakten in de bocht. De beek werd daarom gekanaliseerd, en er kwam een brug in plaats van de voorde. Op de Franse kaart (1811-1813) komt de naam Gewer Brug voor. De naam Geeuwenbrug wordt voor het eerst in 1846 vermeld.

Naamsverklaring
- Deze plaats dankt zijn naam aan de verbreding van de Drentse Hoofdvaart bij de Venesluis, waar een zwaaikom of geeuw was voor het keren van de schepen. (bron: Encyclopedie van Drenthe, 2003).

- In de plaatsnaam zit (gezien de lokale uitspraak 'an de Gówe') het element gouwe, een oude waternaam, speciaal in veengebieden (vergelijk Gouwe en Gouda).(1)

Terug naar boven

Ligging

Geeuwenbrug ligt N van Dwingeloo, NO van Diever, rond de kruising Tolweg / Koekoeksweg / Leggelerstraat, en grenst in het W aan Rijksweg N371 (Meppel-Assen) en de Drentse Hoofdvaart. Een klein stukje van het dorp ligt W hiervan. Dat is het deel dat voorheen onder de gemeente Diever viel. Het dorp zelf viel voorheen onder de gemeente Dwingeloo. Beide delen worden met elkaar verbonden door de Geeuwenbrug in de Drentse Hoofdvaart.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In de Volkstelling van 1840 wordt Geeuwenbrug nog niet genoemd, ook niet onder de oude naam. Dat is ook logisch omdat enige kernvorming hier pas vanaf eind 19e eeuw heeft plaatsgevonden. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 150 huizen met ca. 400 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Na 1850 ontwikkelt zich bij de brug een lintbebouwing aan de oostzijde van het kanaal. In het begin stelt dit niet veel voor: het begint met een aantal verspreide plaggenhutten. Sinds het eind van de 19e eeuw beginnen steeds meer vooraanstaande familie's uit het hoofddorp Dwingeloo zich in Geeuwenbrug te vestigen.

Het voormalige internaat De Eikenhorst (adres: De Eikenhorst 5), W van de Drentse Hoofdvaart, is in WO II ontstaan als werkkamp voor de Nederlandse Arbeidsdienst. In 1949 wordt het een jongenskamp, een zogenaamd VBS-Kamp (Vorming Buiten Schoolverband). Later wordt het een BJ-Kamp (Bijzonder Jeugdwerk: kamp voor de sociale jeugdzorg) en vervolgens een BJ-internaat. De afgelopen jaren was het een asielzoekerscentrum (AZC). AZC Geeuwenbrug was een terugkeerlocatie (TL). Dat betekende dat het merendeel van de ca. 165 bewoners een negatieve beschikking had en dat sommigen al waren uitgeprocedeerd. Sinds 2013 is De Eikenhorst een vestiging van JADE Zorggroep.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Op de Tolweg in Geeuwenbrug wordt regelmatig te hard gereden, terwijl er veel gezinnen met jonge kinderen wonen. Om automobilisten daarop te attenderen, heeft de buurtvereniging in 2016 door kinderen tekeningen laten maken met de max. snelheid 30 km/uur en deze langs de Tolweg geplaatst.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Geeuwenbrug heeft 1 gemeentelijk monument.

- Naast de Geeuwenbrug in de Drentse Hoofdvaart, is er ook nog sprake van twee sluizen in deze vaart ter hoogte van het dorp, nl. de Haarschutsluis ten zuiden van het dorp en de Venesluis ten noorden.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Herfstfair en Rommelmarkt (op een zaterdag begin oktober).

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Bij de Venesluis in Geeuwenbrug is in de voormalige sluiswachterswoning een bezoekerscentrum ingericht. Hier vind je informatie over de geschiedenis van de Drentse Hoofdvaart.

- Bij beide sluizen zijn aanmeerplaatsen. Er zijn geen sanitaire voorzieningen.

- Geeuwenbrug is een uitstekend startpunt voor uw wandel- en fietstochten. Direct aan de westelijke zijde van de vaart grenst het Nationaal Park het Drents Friese Wold. Aan de oostzijde ligt het Leggelerveld met zijn bekende recreatieplas (alleen zwemmen) het Blauwe Meer.

Terug naar boven

Links

- Nieuws: - Nieuws uit Geeuwenbrug op Facebook.

- Buurthuis: - Buurthuis De Gowe (Tolweg 1) is aanvankelijk ontstaan toen de school opgeheven werd en het pand rond 1973 vrij kwam voor sociale activiteiten. Het werd in den beginne gebruikt door jeugdsoos Drop Out. In 1980 heeft het gemeentebestuur het pand voor 1 gulden verkocht aan Stichting Buurthuis Geeuwenbrug. Zij hebben het met vele vrijwilligers verbouwd tot buurthuis. Daarna heeft de familie Vierhoven het overgenomen en heeft het jarenlang als Café-Buurthuis gefunctioneerd. Na het vertrek van de fam. Vierhoven is Stichting Welzijn MensenWerk eigenaar geworden. Buurthuis De Gowe wordt dankzij vele organisaties die hier hun thuisbasis hebben goed benut: buurtverenigingen, kaartclub, kinderwerk, biljartvereniging, toneelvereniging, plattelandsvrouwen, jeugdsoos, bibliotheek etc. De zalen zijn ook te huur voor je vergadering of evenement.

- Zorg: - Zorgboerderij Het Trekpeerd.

Reactie toevoegen