Esbeek

Plaats
Dorp
Hilvarenbeek
Hart van Brabant Kempen
Noord-Brabant

esbeek_esbeekse_najaarstocht_mtb.jpg

De bosrijke omgeving van Esbeek is een paradijs voor o.a. MTB'ers. Vandaar dat MTB Esbeek diverse tochten organiseert. Op de 2e zaterdag van oktober is dat de Esbeekse Najaarstocht.

De bosrijke omgeving van Esbeek is een paradijs voor o.a. MTB'ers. Vandaar dat MTB Esbeek diverse tochten organiseert. Op de 2e zaterdag van oktober is dat de Esbeekse Najaarstocht.

esbeek_lichtjestocht.jpg

Het andere evenement van MTB Esbeek is de Lichtjestocht (eind maart), naar eigen zeggen 'Nederlands leukste funbike evenement'. Kennelijk is dat niet teveel gezegd, want de inschrijving via internet is altijd binnen een half uur volgeboekt...

Het andere evenement van MTB Esbeek is de Lichtjestocht (eind maart), naar eigen zeggen 'Nederlands leukste funbike evenement'. Kennelijk is dat niet teveel gezegd, want de inschrijving via internet is altijd binnen een half uur volgeboekt...

esbeek_cv_de_haaikneuters_kopie.jpg

De Haaikneuters is de carnavalsvereniging van Esbeek. De carnavalsoptocht van Esbeek is naar eigen zeggen een van de mooiste van de Kempen, en bijna letterlijk het halve dorp neemt er aan deel: 400 van de 1.200 inwoners!

De Haaikneuters is de carnavalsvereniging van Esbeek. De carnavalsoptocht van Esbeek is naar eigen zeggen een van de mooiste van de Kempen, en bijna letterlijk het halve dorp neemt er aan deel: 400 van de 1.200 inwoners!

esbeek dun vakantieverblijf rustoord herberg in den bockenreyder 1941 [640x480].jpg

Esbeek, buurtschap Dun, vakantieverblijf rustoord herberg In Den Bockenreyder 1941.

Esbeek, buurtschap Dun, vakantieverblijf rustoord herberg In Den Bockenreyder 1941.

Esbeek

Terug naar boven

Overnachten

- Boek hier online je jungalow of villa chalet op Vakantiepark Beekse Bergen.

- Boek hier online je vakantie op SafariCamp Beekse Bergen.

- Boek hier je vakantiehuis in omgeving Esbeek.

- Boek hier je hotel of B&B in omgeving Esbeek.

Terug naar boven

Eten en drinken

- Reserveer hier online je restaurant in omgeving Esbeek.

- Bestel hier online je maaltijd en laat hem thuisbezorgen in omgeving Esbeek.

- Herberg In den Bockenreyder is in november 2015 door vakblad Misset Horeca verkozen tot beste café van Nederland. Ze staan op nr. 1 in de Café Top 100 2015-2016. "Een bedrijf dat uit elkaar spat van warmte en humor. Ad en Riet de Bruyn runnen een compleet horecabedrijf, zonder dat de caféfunctie verloren gaat. Voor de schermen komt het allemaal gemoedelijk en bedaard over en ook achter de schermen klopt het allemaal als een bus. Herberg In den Bockenreyder straalt in alles de gemoedelijkheid uit waar de provincie zo prat op gaat. De jury is vooral te spreken over de verzorging, binnen en buiten. We komen drie keer op bezoek en nooit staat er een kaartje scheef, plakt een tafeltje of staat er te lang een niet-afgeruimde tafel in het zicht. Elke morgen worden de zand- en kiezelpaden geharkt en - zo lijkt het - iedere minuut worden de tafeltjes met een sopje afgenomen. Meubilair ziet er sowieso goed uit. Oud, passend bij het concept, soms sleets, maar nooit verwaarloosd of stuk.

En die lijn van verzorging en warmte zet zich door bij het personeel. Met de kenmerkende Brabantse tongval word je hartelijk welkom geheten, vergezeld van een oprechte glimlach. Medewerkers weten je het gevoel te geven dat ze blij zijn dat juist jij hebt besloten een bezoekje te brengen aan In den Bockenreyder. Het valt ons op dat iedere medewerker het gasten écht naar de zin wil maken. Een praatje waar het kan, zonder dat het ook maar een seconde ten koste gaat van de service of de kwaliteit. Medewerkers zien er ook goed uit, in hun rood-geruite overhemden." (bron en nadere informatie: Juryrapport Café Top 100 2015-2016 m.b.t. Herberg In den Bockenreyder)

Terug naar boven

Literatuur

- In 2014 is het boek 'Esbeek van de hak op de tak' (auteur: Jan van Helvoirt) verschenen.

Terug naar boven

Status

- Esbeek is een dorp in de provincie Noord-Brabant, in de regio Hart van Brabant en daarbinnen in de streek Kempen, gemeente Hilvarenbeek.

- Onder het dorp Esbeek vallen ook de buurtschappen DunGroenstraatHoogeind en Spul (deels).

Terug naar boven

Naam

Carnavalsnaam
Tijdens carnaval heet het dorp Haaikneuterrijk.

Terug naar boven

Ligging

Esbeek ligt Z van Hilvarenbeek, ZW van Diessen.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Esbeek 70 huizen met 370 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 500 huizen met ca. 1.200 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als u zich nader wilt verdiepen in de geschiedenis van dit dorp, kunt u terecht bij Werkgroep Heemkunde Esbeek.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Esbeek is een levendig dorp met maar liefst ca. 40 verenigingen. Toch staast de leefbaarheid van kleine kernen als deze onder druk. Door onder meer krimp, vergrijzing en ontgroening verdwijnen voorzieningen of dreigen deze te verdwijnen. Wat voor inwoners weer een aanleiding kan zijn om uit het dorp te willen of moeten vertrekken, waardoor het dorp in een neerwaartse spiraal terechtkomt. Gelukkig weten steeds meer kernen deze bedreigingen in kansen om te buigen. De in 2007 opgerichte Dorpscoöperatie Esbeek heeft als doel te zorgen dat dat het dorp leefbaar en levendig blijft. De coöperatie houdt zich o.a. bezig met de speerpunten dorpshuis Schuttershof, bouwen voor jongeren, zorg en welzijn senioren, en accommodaties voor school en sport. De coöperatie heeft 600 leden en 300 aandeelhouders in Schuttershof.

Jongeren uit Esbeek hebben een prachtige film gemaakt over hoe men in dit dorp het tij heeft weten te keren. Zo heeft de Dorpscoöperatie het laatste café (met voormalig parochiehuis) in het dorp, dat dreigde te verdwijnen, gekocht en - met veel eigen mensen en middelen - verbouwd tot multifunctioneel dorpshuis Schuttershof. Hierdoor is het bijvoorbeeld voor ouderen aantrekkelijker om zo lang als mogelijk in het dorp te blijven wonen. Ook zijn er inmiddels starterswoningen, een zorgboerderij en een museum gerealiseerd. Voor nadere informatie over hoe de inwoners van Esbeek hun dorp weer tot een beoogd duurzaam bloeiende kern hebben weten te maken, zie het rapport 'Sterke verhalen. Burgerinitiatieven voor voorzieningen in kleine dorpen' (pag. 11-20).

- In 2016 is Natuurbegraafplaats De Utrecht (Scheidijk 1) gerealiseerd, in het Z buitengebied van Esbeek, deels op grondgebied van buurdorp Lage Mierde. Het terrein is eigendom van ASR. Deze verzekeraar heeft het terrein tot 2076 verpacht aan Stichting EEN&AL Natuurbegraven. Het erfpachtcontract bepaalt dat de graven eeuwige grafrust kennen en niet opnieuw worden gebruikt – ook niet door een opvolgend eigenaar van de grond. De bepaling geldt ook wanneer de erfpacht eindigt en de natuurbegraafplaats is overgegaan in natuur. Ook de toegankelijkheid van het terrein is geborgd. Op Natuurbegraafplaats De Utrecht wordt de uitvaart zo ingevuld dat de natuur en het milieu zo min mogelijk worden belast. Daarom bestaan de kist, wade of urn uit natuurlijke en goed afbreekbare materialen en wordt als rouwboeket bij voorkeur een veldboeket gebruikt of een boeket van bloemen uit eigen tuin. Chemisch behandelde en geïmporteerde bloemen zijn niet toegestaan. Je bent geheel vrij in het invullen van de uitvaart en kunt dit op een zeer persoonlijke wijze doen, zolang je de natuur respecteert.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Esbeek heeft 16 rijksmonumenten, voor een groot deel betrekking hebbend op landgoed De Utrecht.

- In 1889 is de parochie Esbeek opgericht, als afsplitsing van de parochie Hilvarenbeek, wat leidt tot de bouw van de Sint Adrianuskerk, die in 1890 gereed komt. Deze kerk wordt in 1937 opgevolgd door de huidige Adrianuskerk. De toren van de eerste kerk is daarbij behouden gebleven en ommanteld.

- De Mariakapel bij de kerk dateert net als de huidige kerk uit 1937.

- De brandtoren op landgoed De Utrecht dateert uit 1906 en is een rijksmonument. Rond 1900 zijn in ons land veel brandtorens gebouwd in bosrijke omgevingen, om zo tijdig eventuele bosbranden te kunnen signaleren en daarop actie te kunnen ondernemen. De torens verliezen in de jaren tachtig hun functie, als vliegtuigen en helicopters die taak overnemen. Veel torens zijn inmiddels afgebroken. Op Landgoed De Utrecht is de 32 meter hoge en architectonisch bijzonder fraaie brandtoren gelukkig bewaard gebleven (Torenlaan 1). Deels verscholen achter hoge bomen en omgeven door prachtige eiken en rododendrons, is de nagenoeg symmetrische toren, met op de begane grond het houtvesterskantoor, een blikvanger. De toren straalt door de sobere vormen een zekere rust uit en is ontworpen in de stijl van de Amsterdamse School. Dat is niet verwonderlijk, want het gebouw is ontworpen door architecten J.F. Staal en A.J. Kropholler, een assistent van de bekende architect Berlage. Een bouwwerk van Berlage op de Hoge Veluwe - het jachtslot Sint Hubertus - heeft als voorbeeld gediend voor het ontwerp van de toren bij Esbeek.

Huis en toren zijn een compositie in baksteen waarin kleine en grote bogen en verticale openingen het beeld bepalen. Het gebouw is rijkelijk voorzien van ornamenten zonder dat het geheel een opgedirkte indruk maakt. De versiering voegt zich gewillig in zijn opdracht het grote geheel tot iets moois te maken: rijgsteken van gele baksteen onder de dakrand, speelse openingen in gemetselde balustrades en prachtig glas in lood met Jugendstil motieven. Het hoogste gedeelte van het torenlichaam is van hout bedekt met 'dakpannen' van zink. Een destijds graag gebruikt materiaal dat licht, waterdicht en makkelijk te verwerken was. Het ziet er uit als een vissenhuid met schubben. Door de jaren heen raakt de brandtoren echter in verval. AMEV (opvolger van verzekeringsmaatschappij De Utrecht) restaureert de toren grondig in 1991. (bron en nadere informatie: zie de link)

- In de Schuttershof is in 2009 het Andreas Schotel Museum gerealiseerd. De van oorsprong Rotterdamse kunstenaar Andreas Schotel (1896-1984) heeft een groot deel van zijn leven in Esbeek gewerkt. Daar deed hij zijn inspiratie op; de werkende mens op de akkers, in de bosbouw en in de steenfabriek. Daarnaast verloochende hij zijn Rotterdamse afkomst niet. Hij maakte vele werken van de werkende mens in Rotterdam. De haven, de bouw van de metro en de wederopbouw van het gebombardeerde Rotterdam zijn in vele werken terug te vinden. Geopend dinsdag t/m zondag 11.00-16.00 uur. Toegang gratis. Groepen op afspraak.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Carnaval. - Carnavalsvereniging De Haaikneuters. "Jaarlijks trekt een grandioze Optocht door het Haaikneuterrijk - een rijk dat de rest van het jaar ‘Esbeek’ heet. Deze Optocht is in de loop der tijd uitgegroeid tot een van de mooiste in de Kempen. Vermeldenswaardig daarbij is dat er van de Esbeekse gemeenschap, die uit ca. 1.200 inwoners bestaat, maar liefst zo’n 400 mensen deelnemen aan deze Optocht. Het is dan ook niet verwonderlijk dat het dorp in de weken voor carnaval volledig in het teken staat van De Optocht, wat zelfs aan de resultaten op de diverse scholen te merken is. Een echte Haaikneuter wordt op de basisschool al met het Carnavalsvirus besmet en komt daar nooit meer vanaf", aldus de lokale dorpssite.

- MTB Lichtjestocht (op een zaterdag eind maart), georganiseerd door MTB Esbeek.

- Op de 2e zondag van oktober is er de Esbeekse Najaarstocht (MTB-toertocht), georganiseerd door MTB Esbeek, de lokale vereniging voor MTB'ers en wielrenners. Je kunt kiezen uit de afstanden 30, 45, 60 en 75 km. Tijdens de tocht zelf kun je eventueel nog kiezen om deze afstanden in te korten of te verlengen. Inschrijven kan op de dag zelf. Voorinschrijving is niet nodig. De Esbeekse Najaarstocht is een toertocht en uitdrukkelijk geen wedstrijd. Mocht je erg hard willen rijden dan adviseren ze je tussen 8:00 en 8:15 uur te vertrekken. Anders vragen ze je begrip voor de langzamere deelnemers op het parcours. Ieder jaar worden er nieuwe tracks toegevoegd. Het uitdagende parcours leidt je door de mooiste natuur van de Kempen. Je zult veelal over onverharde paden en single tracks rijden. Harde weg is een uitzondering op dit parcours! Onderweg zijn er uiteraard pauzeplaatsen, waarbij ook de inwendige mens aan zijn trekken kan komen. Bij nat weer is er een bikewash voorzien nabij de finish. Zo kan je fiets netjes de auto en schuur in. Dat is nog eens service!

- Vanuit Duitsland is het Oktoberfest overgewaaid naar veel dorpen in Nederland. In Esbeek doen ze dat net even anders dan anders en maken ze er een Novemberfest van. Op een zaterdag in november dus.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Sinds 2011 is er de Andreas Schotel wandelroute. Een wandeling van ongeveer 10 km (verkort 3,5 km) langs enkele werkplekken van de Rotterdamse kunstenaar die gedurende 60 jaar in Esbeek woonde en werkte (zie verder hierboven bij Musea). Om de wandeling nog aantrekkelijker te maken, zijn langs de route diverse schildersezels geplaatst met daarop een plaquette met een etsafdruk van Andreas Schotel. Plaatselijk kunstenaar Hannes Verhoeven heeft er beelden bij gemaakt, waarbij de etsen als het ware 'tot leven komen'. - Diaserie Andreas Schotel wandelroute.

- Landgoed De Utrecht. In 2012 is voor het eerst sinds 2001 de rugstreeppad 'herontdekt' op landgoed De Utrecht.

Terug naar boven

Beeld

- Esther de Raad en Michaël Breukers produceren in 2015 in opdracht van de Tilburgse Stichting Saanderdaags ca. 120 korte films, met levendige interviews met tientallen oudere inwoners uit 6 dorpen in de Kempen. Een van die dorpen is Esbeek, waar ze 17 filmpjes hebben gemaakt. Deze zijn op DVD bij genoemde stichting verkrijgbaar (geweest). Onder de link kun je 3 van de filmpjes online bekijken. Cameraman Ad van Korven heeft prachtige beelden geschoten van de gesprekken over het dorpse leven van 50 jaar en langer geleden. Je hoort hoe het Kempische dialect steeds met een lokale tongval gesproken wordt, en je ervaart de gemoedelijkheid en de gastvrijheid die de Kempenaar zo eigen is.

Terug naar boven

Links

- Site van en over Esbeek.

- Het 2-wekelijks verschijnende dorps-nieuwsblad 't Kleppermenneke is via de link ook online te lezen (ook oudere nummers).

Reactie toevoegen