Eerbeek

Plaats
Dorp
Brummen
Veluwe
Gelderland

Eerbeek

Terug naar boven

Status

- Eerbeek is een dorp in de provincie Gelderland, in de streek Veluwe, gemeente Brummen.

- Onder het dorp Eerbeek valt ook de buurtschap Coldenhove.

- Vanwege het belang van de papierindustrie in het dorp wordt Eerbeek ook wel 'papierdorp' genoemd.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1046 kopie 2e helft 12e eeuw Erbeke, 1294-1295 Ertbeke, 1400 Eerdbeke, 1401 Eertbeeck.

Naamsverklaring
Oorspronkelijk een waternaam. De betekenis is onduidelijk. Men vermoedt in het eerste lid erd 'aarde, klei, leem, maar ook bouwland'. Het tweede lid is beek 'natuurlijke waterloop'. Toen de naam van de beek op de plaats overging, werd de waterloop vervolgens Eerbeekse Beek genoemd.(1)

Terug naar boven

Ligging

Eerbeek ligt ZO van Apeldoorn, WNW van Brummen. Het dorpsgebied grenst in het W en N aan het dorpsgebied van Loenen, in het O aan dat van Hall, in het aan dat van Laag-Soeren. In het O grenst het dorpsgebied aan het Apeldoorns Kanaal.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Eerbeek 100 huizen met 747 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 4.000 huizen met ruim 10.000 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Eerbeek, kun je terecht bij Oudheidkundige Vereniging De Marke.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- De gemeente Brummen heeft in 2011 een Centrumplan voor Eerbeek ontwikkeld. Het veelomvattende project bestaat onder meer uit het verkeersluw maken van het centrum, de herinrichting van het winkelgebied - inclusief het Oranje Nassauplein -, opwaardering van de stationsomgeving en woningbouw op het voormalig Burgersterrein. Ook de ontwikkeling van een Kulturhus, al dan niet in combinatie met het gemeentehuis, maakt deel uit van het plan.

Als vervolgstap in dit proces heeft de gemeenteraad in voorjaar 2015 het programmaplan Ruimte voor Eerbeek vastgesteld. Een plan dat kijkt naar het dorp als geheel en dus verder gaat dan de herinrichting van alleen het dorpscentrum. Samen met alle partners en inwoners streeft de gemeente Brummen naar een economisch en vitaal Eerbeek, met een goed evenwicht tussen alle facetten die het dorp vormen. Een dorp met een gezonde (papier)industrie, maar ook met en prettig leefklimaat voor alle inwoners en bezoekers. In de afgelopen jaren zijn al verschillende plannen ontwikkeld voor het Eerbeekse dorpscentrum. Maar toegenomen en strengere wetgeving, vooral op het gebied van geur en geluid, stonden de uitvoering in de weg. Gemeente, papierindustrie en provincie zijn daarom gezamenlijk een zoektocht gestart om het dilemma tussen ontwikkeling en geluid- en geurhinder samen op te lossen. Een ingewikkelde opgave die eind 2015 moet leiden tot een aantal cruciale beslismomenten, en vervolgens tot een nieuw en toekomstbestendig bestemmingsplan.

De Stuijvenburchstraat en Coldenhovenseweg, samen het 'winkelplein' van het dorp, zijn in 2015 en 2016 heringericht. Deze herinrichting is de eerste zichtbare stap binnen het in de vorige alinea genoemde programma Ruimte voor Eerbeek.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Eerbeek heeft 2 rijksmonumenten.

- Eerbeek heeft 12 gemeentelijke monumenten.

- Kruiskerk van de Protestantse Gemeente Eerbeek.

- De Korenmolen.

- Gevelstenen in Eerbeek.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Lenteloop Eerbeek (op een zondag in maart). De afstanden zijn 3,6 / 12,5 / 21 km. Daarnaast is er een trail van 20 km en een wandelling van ca. 10 km. De opbrengst gaat naar een jaarlijks wisselend goed doel.

- Koningsdag.

- Kermis Eerbeek (juni).

- Kunst- en uitmarkt 'Kunst te Eerbeek' (2e zondag in september, alleen in de even jaren).

- Honing- en Bijenmarkt (4e zaterdag in september) van Imkersvereniging Eensgezindheid.

- De opbrengst van het evenement Halloween Eerbeek (eind otober, alleen in de even jaren) komt ten goede aan lokale maatschappelijke doelen.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Huis te Eerbeek is een oud landgoed met een landhuis, loofbos, houtwallen, graslanden en een mooie beek met een watermolen.

- Kinderboerderij Kiboe wordt geheel door vrijwilligers gerund.

- IVN afd. Eerbeek en omstreken.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Eerbeek (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Belangenvereniging: - Dorpsraad Eerbeek - Hall.

- Muziek: - Muziekvereniging Eendracht.

- Duurzaamheid/energietransitie: - Eerbeek is in de loop der jaren fors gegroeid, met name vanwege de opkomst van de papierindustrie, die hier nog altijd van groot belang is. Maar liefst driekwart van de inwoners verdient zijn geld in de papierfabrieken en bij gerelateerde bedrijven. Industriewater Eerbeek verzorgt de zuivering van het afvalwater van de Eerbeekse papierindustrie. Papierfabrieken gebruiken veel water; als grondstof, als koelmedium, maar met name als transportmiddel. Na meerdere malen te zijn gebruikt, kan het water zijn functie niet meer vervullen en is afvoeren noodzakelijk. Bij afvoer hoort zuiveren. Dit was de reden om in 1961 de handen ineen te slaan om gezamenlijk de zuivering op geavanceerde wijze uit te voeren. De firma verwerkt jaarlijks ca. 4 miljoen m³ water en een vuilvracht die te vergelijken is met het afvalwater van een stad zo groot als Utrecht (400.000 VE’s). Uit het afvalwater wordt groene stroom geproduceerd, genoeg voor 3.000 huishoudens.

- Vroeger leverden de sprengen de energie voor de papiermolens. Tegenwoordig is er het gas uit Groningen als energie voor de papierfabrieken, en de restwarmte wordt afgevoerd naar de IJssel. Maar ook dat gaat veranderen. De gaskraan gaat op termijn immers dicht. "Deze energietransitie vormt een kans om het energielandschap te herstellen. Geothermie - aardwarmte als duurzaam alternatief voor aardgas - biedt duurzame, betrouwbare en betaalbare energie aan de papierindustrie. De restwarmte is te gebruiken voor nieuwe bedrijvigheid, recreatie, agrarische teelt en de verduurzaming van woongebieden. Het gesprek over de energie gaat zo niet langer alleen over kosten en techniek. Eerbeek benadrukt juist het belang van de verbanden tussen energie, landschap, identiteit, comfort en economie.

Deze kennis hebben wij vertaald naar tijdelijke installaties die mogelijke toekomsten voorstelbaar maken. Deze installaties laten zien welke kansen er zijn voor bijvoorbeeld een vergroot woongenot, een nieuwe economie en voor recreatie. Het zijn prikkelende objecten met de kracht om bewoners en ondernemers te inspireren, en een extra aanleiding voor toeristen om het dorp te bezoeken. Deze interventies in de publieke ruimte geven aanleidingen voor een gemeenschappelijk gesprek over de grotere opgaven die in Eerbeek spelen. En vanuit deze gesprekken met bewoners, ondernemers en bezoekers ontstaat zicht op een breed gedeeld verhaal over de betekenis van energie in het dorp. Een nieuwe interpretatie van het bestaande maakt erfgoed weer actueel en verbindt verschillende thematische lagen opnieuw aan het landschap. Samen bieden ontwerpers en erfgoeddeskundigen cultuur als verbindende taal om de belangrijke gesprekken over energie te voeren." Aldus Gerjan Streng van BRIGHT/The Cloud in MMNieuws, februari 2019. Onder de link vind je nadere informatie over deze materie.

"Eerbeek is een historisch energielandschap waar energie, water, bos en papier verweven zijn. Die synergie lijkt nu verdwenen, maar in geothermie en restwarmtegebruik ziet het onderzoeksteam van BRIGHT, Florian de Visser Site Stories en Werkend Landschap kansen voor herstel. Het aanwezige erfgoed krijgt op deze manier een nieuwe relevantie en bestendigt de identiteit van het papierdorp. Het team steekt het onderzoek in rondom de vier lijnen: Energie, Water, Bos en Papier. Voor elke lijn wordt eerst de kennis verdiept en de juiste contacten gezocht in samenwerking met lokale en regionale experts. Dit vertaalt het team vervolgens naar tijdelijke installaties die mogelijke toekomsten voorstelbaar dienen te maken. Uiteindelijk wordt met de opgedane kennis en informatie een toevoeging op het bestemmingsplan geformuleerd en input voor de omgevingsvisie van Eerbeek geleverd." Aldus het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie (het cultuurfonds voor architectuur, vormgeving, digitale cultuur en alle mogelijke crossovers) in een toelichting op haar subsidietoekenning in 2017 voor dit onderzoek.

Reactie toevoegen