De Waal

Plaats
Dorp
Texel
Waddengebied Kop van Noord-Holland
Noord-Holland

DR 7535 Weidemolentje_ Texel.jpg

De Waal, weidemolentjes in de polder

De Waal, weidemolentjes in de polder

DR 7533 Weidemolentje_ Texel.jpg

De Waal, weidemolentje "De kemphaan"

De Waal, weidemolentje "De kemphaan"

De-Waal-MSD-20121112-283337.jpg

De Waal, Texel, Noord Holland

De Waal, Texel, Noord Holland

De-Waal-MSD-20121112-283344.jpg

De Waal, Texel, Noord Holland

De Waal, Texel, Noord Holland

De-Waal-MSD-20121112-283353.jpg

De Waal, Texel, Noord Holland

De Waal, Texel, Noord Holland

De-Waal-MSD-20121112-283361.jpg

De Waal, Texel, Noord Holland

De Waal, Texel, Noord Holland

De Waal

Terug naar boven

Status

- De Waal is een dorp in de provincie Noord-Holland, in de regio's Kop van Noord-Holland en Waddengebied, gemeente Texel.

- Onder het dorp De Waal vallen ook de buurtschappen Bargen, Molenbuurt, Spang en Tienhoven.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1318 Wale, 1356 Wael.

Naamsverklaring
Identiek met het Middelnederlandse wale 'diepe plas, door inbraak van het buitenwater ontstane kolk'.(1)

Terug naar boven

Ligging

De Waal ligt NO van Den Burg, ZW van Oosterend.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft De Waal 29 huizen met 236 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 150 huizen met ca. 400 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

In schriftelijke bronnen wordt De Waal voor het eerst vermeld in de 14e eeuw, maar het dorp bestaat al in de 12e eeuw. Voordat de polder Waalenburg voor de eerste maal werd drooggemaakt (1436) kon de zee vrij tussen De Waal en het hoge land rond Den Burg stromen. De bewoners van de verschillende buurtschappen brachten door middel van dammen verbindingen tussen de hoger gelegen delen aan. Naar men aanneemt is de Bomendiek, de fraaie zuidelijke toegangsweg tot het dorp, een van die eerste dammen. Later is deze dam verder verhoogd en kreeg hij tot de droogmaking van de polder Waalenburg een dijkfunctie.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen / actuele situatie

- Bestemmingsplan De Waal.

- De Waal is een rust- en stiltegebied, waar vooral natuur- en vogelliefhebbers verblijven. Industrie is er niet, wel een beperkt aantal bedrijven. Het van oorsprong agrarische gebied telt nog vele boerderijen waar vaak ook gekampeerd kan worden.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- De Waal heeft 14 rijksmonumenten.

- De Waal heeft 13 gemeentelijke monumenten.

- Molen De Kemphaan.

- Cultuurhistorisch Museum Texel geeft een veelzijdig beeld van het leven op Texel in vroeger tijden. In het museum staat o.a. een houten rosmolen, die het museum graag buiten naast het museum wil plaatsen. Vooralsnog krijgt zij daar echter geen vergunning voor.

Terug naar boven

Evenementen en activiteiten

- Toneelvereniging 't Amateurtje is opgericht in 1956 en heeft ca. 35 leden waarvan ca. 20 personen actief betrokken zijn bij het toneel. De vereniging brengt 2x per jaar een stuk op de planken; in maart en november.

- Deelnemers komen jaarlijks van heinde en ver om mee te doen aan de Halve Marathon van De Waal (op een zaterdag in maart, in 2018 voor de 37e keer). Belangrijke redenen zijn waarschijnlijk: een sportief weekendje weg en lopen op een waddeneiland. De Halve Marathon van De Waal staat bekend om zijn gezellige sfeer, zijn kleinschaligheid, soep na afloop, loterij op startnummer en veel prijzen in natura.

- Sommeltjespop (op een zaterdag begin juli, sinds 2004) noemt zich "het gezelligste en meest ongedwongen festival van Nederland". En nog gratis ook. Wat wil je nog meer.

- Jaarlijks is er eind oktober een Herstmarkt in De Waal. Deze vindt plaats op het Hogereind, Langwaal en Vermaningspad. De markt duurt van 11.00-15.00 uur.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- De 450 hectare grote Polder Waalenburg (voorheen Waal en Burg), NW van De Waal, wordt sinds 2014 geheel beheerd door Natuurmonumenten. Dit komt uiteraard ten goede aan de natuur. Maar ook aan de inwoners en toeristen, die er meer recreatiemogelijkheden bij krijgen. En aan de landbouwers die hier voorheen gevestigd waren. Zij krijgen elders op Texel de mogelijkheid om uit te breiden.

- Het Sommelpaadje (3 km) is een wandelpad bij De Waal dat je langs tuunwallen en schapenweides leidt, over het oudste deel van Texel en door polder Waalenburg. Speurtocht: Op 8 locaties staan delen van een prentenvoorstelling. Bij het startpunt van de wandelroute hangen tekenpapier en potloden die tijdens de route gebruikt kunnen worden. Door het papier over de twee pinnetjes te schuiven kun je bij elke gevonden locatie een deel van de prent overkrassen met een potlood. Alle 8 locaties vormen samen één voorstelling.

Terug naar boven

Beeld

- Fotoserie van De Waal van fotograaf Martin Stevens.

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over De Waal.

- Nieuws: - Dorpskrant De Weelder verschijnt 4x per jaar. Donateurs van Stichting Dorpshuis De Wielewaal krijgen De Weelder thuisbezorgd. Daarnaast is de krant ook te lezen bij de Bibliotheek in Den Burg en in het dorpshuis van De Waal.

- Zorg: - Zorgboerderij Plassendaal biedt een werk- en leerplek voor mensen met een verstandelijke beperking. Er werken dagelijks 4 verstandelijk gehandicapte jongens, ieder met zijn eigen talenten, interesses, bijzonderheden en zorgvraag. Op de boerderij doen ze werk wat hen ligt, maar ontwikkelen ze ook nieuwe vaardigheden.

- Weer: - Weerstation De Waal.

Reactie toevoegen