Asschat

Plaats
Buurtschap
Leusden
Gelderse Vallei Eemland
Utrecht

Asschat

Terug naar boven

Status

- Asschat is een buurtschap in de provincie Utrecht, in de streken Gelderse Vallei en Eemland, gemeente Leusden.

- De buurtschap Asschat valt, ook voor de postadressen, onder het dorp Leusden.

- De buurtschap Asschat ligt buiten de bebouwde kom en heeft daarom witte plaatsnaamborden.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1378-1379 Roelof uten Aschet, in den Aschet, 1498 Aschat, 1670 Asgat, ca. 1696 Asschat, 1772 A-schat.

Naamsverklaring
Etymologie onbekend. Is wel verklaard als af-schede 'afscheiding', maar er zijn geen oude vormen die dit ondersteunen. Door vergelijking met Vlaamse namen als Brasschaat (1267 Brecsgata, 1329 Bregscate), een samenstelling van de plaatsnaam Brecht en het Middelnederlandse gate = gat 'straat, weg', denkt men aan Asch-gate* 'weg naar een locatie Asch', met Asch uit askja*- 'plaats waar essebomen staan'. Vergeljk ook Eschede. Of misschien te verbinden met het Nieuwnederlandse aschgat 'kuil die dient als verzamelplaats voor as onder een vuurhaard'?(1)
* Gereconstrueerde vorm.

Terug naar boven

Ligging

De buurtschap Asschat ligt rond de Asschatterweg (het gedeelte van deze weg NW van huisnummer 56, tot het kruispunt met de Kanaalweg). De buurtschap ligt direct O van het dorp Leusden, WZW van het dorp Achterveld, ZO van het dorp Stoutenburg, Z van het dorp Hoevelaken, NNO van het dorp Woudenberg en NW van het dorp Scherpenzeel.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat buurtschap Asschat 24 huizen met 172 inwoners. Tegenwoordig omvat de buurtschap ca. 20 huizen met ca. 50 inwoners.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- In 2016 werd de inzending van Peter Varkevisser tweede in de competitie 'Het beste idee van Leusden'. Zijn idee was om elektriciteit op te wekken met het hoogteverschil van water in het Valleikanaal. Stuw Asschat bij de Hagenauwselaan zou daartoe moeten worden voorzien van een watermolen die elektriciteit kan opwekken voor bijvoorbeeld honderden lantaarnpalen. Volgens de berekeningen van Varkevisser zou dat moeten kunnen leiden tot een jaarlijkse besparing van 21.000 euro (het doel van de competitie was om ideeën te genereren die een structurele besparing op de gemeentebegroting zouden kunnen opleveren). Samen met het waterschap heeft de gemeente in 2017 onderzocht of het idee inderdaad besparing zou kunnen opleveren en op welke manier het uitgevoerd zou kunnen worden. Men is uitgekomen bij de firma EQA Projects in Werkendam. Daar is een zogeheten smartstuw ontwikkeld, de EQA Box, gebaseerd op het welbekende waterrad en gericht op het opwekken van elektriciteit uit hydrokracht. Een computerprogramma laat rad en stuw met elkaar communiceren. Hierdoor zet het rad zichzelf in optimale positie ten opzichte van de stuw. Door het vallende water draait het waterrad en wekt het energie op. Die energie gaat via netbeheerder Stedin en energieleverancier Eneco naar huishoudens.

Stuw Asschat kan op die manier 21 huizen van energie voorzien. De door Varkevisser gesuggereerde besparing wordt daarmee echter niet gehaald. De netto opbrengst zal zo'n 7000 euro per jaar bedragen. "Maar we doen het niet om er rijker van te worden", aldus wethouder Albert Dragt. De terugverdientijd van het project, dat ca. 120.000 heeft gekost en door gemeente en waterschap ieder voor de helft is bekostigd, is becijferd op zeventien jaar. Toch vond hij het alleszins de moeite waard om het project te realiseren. "Het is een mooi voorbeeld van hoe duurzame energie ook nog op andere manieren kan worden opgewekt naast zonnepanelen, aardwarmte en windmolens. En het is een zichzelf terugverdienend plan dat exact aansluit op de ambitie van Leusden om in 2040 volledig eneregieneutraal te zijn." De wethouder ziet het ook als een aanvulling op de toeristische aantrekkelijkheid van de omgeving. "We hebben er een bankje bij geplaatst en bieden de mogelijkheid om de telefoon of accu op te laden met de geleverde energie van de smartstuw." Ook heemraad Dirk-Siert Schoonman van het waterschap vindt dit een mooi voorbeeld van een uitdaging die zij samen met de gemeente zijn aangegaan, als een van de innovatieve pilots op weg naar een energieneutraal waterschap in 2025. Het project is in maart 2018 gereedgekomen.

Reactie toevoegen