Aardenburg

Plaats
Stad
Sluis
Zeeuws-Vlaanderen
Zeeland

aardenburg markt met stadhuis [640x480].jpg

Aardenburg Markt met stadhuis ca. 1910

Aardenburg Markt met stadhuis ca. 1910

Aardenburg..jpg

In Aardenburg aangekomen, de oudste stad van de provincie Zeeland.

In Aardenburg aangekomen, de oudste stad van de provincie Zeeland.

Aardenburg. (2).JPG

De Kaaipoort aan een gezellig plein met heel veel zitjes.

De Kaaipoort aan een gezellig plein met heel veel zitjes.

Aardenburg.JPG

Een hoekje in de mooie plaats Aardenburg met de Sint Bavokerk.

Een hoekje in de mooie plaats Aardenburg met de Sint Bavokerk.

Aardenburg (2).JPG

Het bijzondere interieur van de Sint Bavokerk in Aardenburg.

Het bijzondere interieur van de Sint Bavokerk in Aardenburg.

ZL gemeente Aardenburg in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Aardenburg in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Aardenburg in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Aardenburg

Terug naar boven

Status

- Aardenburg is een stad in de provincie Zeeland, in de streek Zeeuws-Vlaanderen, gemeente Sluis. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1994. In 1995 over naar gemeente Sluis-Aardenburg, in 2003 over naar gemeente Sluis.

- Wapen van de voormalige gemeente Aardenburg.

- De gemeente Aardenburg is per 1-4-1941 vergroot met de gemeenten Sint Kruis en Eede.

- Onder de stad Aardenburg vallen ook de buurtschappen Draaibrug en Smedekensbrugge.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
966 Rodenburgh, 1089 Redenburg, Redanburg, 1178 Erdenburg.

Naamsverklaring
Waarschijnlijk burg ‘burcht, sterkte’ aan de waternaam *Rodana, mogelijk een Keltische waternaam.(1)

Bijnaam
De Aardenburgers worden ‘kikkers’ genoemd, sinds de fanfare eind 19e eeuw gifgroene uniformen kreeg. Op de Kaai pronkt een ‘Kikkerfontein’.

Carnavalsnaam
Tijdens carnaval heet de stad 't Uulehat.

Terug naar boven

Ligging

Aardenburg ligt ZO van Sluis.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Aardenburg 280 huizen met 1.566 inwoners, verdeeld in de gelijknamige stad 230/1.295 (= huizen/inwoners) en ‘Buiten-gemeente’ 50/271. Tegenwoordig heeft de stad ca. 1.000 huizen met ca. 2.400 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Deze streek is het oudst bewoonde deel van Zeeland. Reeds 7.000 jaar geleden woonden hier al mensen. Er is een Romeinse nederzetting geweest met een militair karakter (‘Castellum Rodanum’). Aardenburg heeft in de Romeinse tijd een belangrijke rol gespeeld in de verdediging van de zuidelijke Noordzee.

Aardenburg bloeide reeds als koopstad in de 9e eeuw en verhief zich in de 13e eeuw door koophandel tot een grootte, dat zij 7 marktpleinen en 74 straten telde. Oorlogsrampen, watervloed en 't opslijken der haven (door verzanding van ‘t Zwin) vernietigden die welvaart. In 1604 werd zij door Prins Maurits voor de Unie gewonnen en in 1672 door de dapperheid harer ingezetenen voor het vaderland behouden. Nog geen 40 soldaten en 175 burgers sloegen toen niet alleen de aanval van 8.000 Fransen af, maar maakten zelfs 620 krijgsgevangenen.

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van deze stad, kun je terecht bij:

- Gemeentelijk Archeologisch Museum Aardenburg. - Anno voorjaar 2017 is de intentie van de gemeente om het voormalige hobbyhuis Daansen (Marktstraat 1) aan te kopen ten behoeve van de vestiging van een nieuw Archeologisch Museum. Aardenburg beoogt zich met het nieuwe museum nog meer te profileren als stad van archeologie, cultuurhistorie en cultuur. De rijke geschiedenis van het stadje in combinatie met de nabijgelegen Sint Baafs kerk zou jaarlijks ca. 5.000 bezoekers moeten trekken. De aankoop van het pand en de noodzakelijke renovatie daarvan wil het college o.a. betalen van de verkoop van het voormalig stadhuis. Er zijn echter nog niet genoeg fondsen om e.e.a. te financieren. Begin 2018 is er zekerheid over verkregen subsidies. De intentie is om halverwege 2018 te starten met de renovatie en inrichting. Het nieuwe museum zou dan rond april 2019 de deuren kunnen openen.

- Nadere informatie over de geschiedenis van Aardenburg.

- Kerkelijke geschiedenis van Aardenburg.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Er zijn al ca. 20 jaar plannen voor een rondweg om Aardenburg, zonder dat het nog tot concrete besluitvorming is gekomen. Volgens de voorstanders heeft de stad behoefte aan een rondweg. De Traverse door het stadje is niet geschikt voor met name het zware vrachtverkeer. De regionale natuur- en milieuverenigingen hebben sinds de start van het proefproject Duurzaam Veilig in West-Zeeuws-Vlaanderen midden jaren negentig bezwaar gemaakt tegen een rondweg om de stad. Zij vinden dat er voldoende alternatieven zijn, en dat daarom de nadelen niet tegen de voordelen op wegen. Volgens de ZMF tast het verkeer op de rondweg de openheid van het landschap aan en zijn er onvoldoende veilige passages voor diverse populaties, zoals de boomkikker, die in dit gebied voorkomen.

- De Provincie heeft in 2010 en 2011 de archeologische opgravingen met betrekking tot Romeins Aardenburg laten onderzoeken en publiceren. Publicatie van dit onderzoek ontsluit een deel van de Romeinse ontdekkingen en vondsten, die in het Zeeuws Archeologisch Depot liggen opgeslagen, voor verder wetenschappelijk onderzoek. Van 1955 tot 1988 zijn hier grootschalige opgravingen uitgevoerd naar de Romeinse resten in de ondergrond van deze oude stad. Hierbij zijn onder andere de sporen gevonden van een versterking (castellum) en een omliggende nederzetting (vicus) uit ca. 175 - 275 na Chr. De stad heeft een sleutelrol gespeeld in de Romeinse kustverdediging van de zuidelijke Noordzee. Ook moet het in die periode een scharnierpunt zijn geweest in de regionale en overzeese contacten in het noordwesten van het Romeinse imperium.

In 2011 is er weer een stukje van deze puzzel op zijn plaats gevallen. Zo'n 1800 jaar geleden stond er op de hoek van de Landstraat en de Beekmanstraat een Romeins badhuis. Compleet met warm- en koudwaterbaden en een stookruimte. Dat blijkt uit bestudering van de vondsten, die al in 1965 zijn opgegraven maar nu nader zijn onderzocht. Zo wordt langzamerhand duidelijk dat hier buiten het Romeinse verdedigingswerk - het castellum - nog meer Romeinse bebouwing was. Het bestaan van een badgebouw geeft volgens de archeologen aan dat de stad een belangrijke positie had in Nederland. Filmpje over de 'ontdekking' in 2011 van het Romeins badhuis te Aardenburg.

Recente archeologische onderzoekingen hebben aan het licht gebracht dat er niet één Castellum is geweest, maar in elk geval twee en mogelijk zelfs drie. Die hebben er gestaan - in navolging van elkaar - tussen 170 en 290 na Christus. Het gebied van de Agglomeratie Aardenburg is ook groter dan lange tijd gedacht. Zo zijn er resten gevonden van een Romeinse versterking bij Eede. In 2013 is een boek verschenen van ca. 400 pagina's waarin de recentste informatie over de opgravingen is verwerkt.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Aardenburg heeft 67 rijksmonumenten.

- Hervormde (PKN) Sint Bavokerk (Sint Bavostraat 5) uit de 13e eeuw, met aan de binnenzijde beschilderde stenen grafkisten. In de volksmons Sint Baafs genoemd.

- Doopsgezinde kerk 'Het Lam tot Ardenburch' (Weststraat 37) van de Doopsgezinde Gemeente is hier in 1636 als schuurkerk begonnen. Nadien is het diverse malen verbouwd en uitgebreid. Onder de link kun je lezen over de ontwikkeling van het pand door de eeuwen heen. De geschiedenis van de doopsgezinden in Aardenburg begint al in de 16e eeuw. Onder de link vind je hun ontwikkeling vanaf in den beginne tot heden.

- Het voormalige stadhuis aan de Markt is in 1951 gebouwd naar een ontwerp van architect J.A. Wentink. De voorganger, het monumentale stadhuis van architect Alleweirelt, is in 1944 tijdens beschietingen verwoest. In opzet is het gebouw geïnspireerd op de kleinere vroeg 17e-eeuwse stadhuizen in Nederland. De sobere, doch zeer sierlijke en monumentale, architectonische uitwerking is echter typisch voor de architectuur van de Delftse School in de wederopbouwperiode. Boven de entreedeuren bevinden zich het stadswapen van Aardenburg en een balkon. De dakruiter accentueert de entreepartij. In het torentje hangt het uit 12 klokjes bestaande Vorsterman van Oyencarillon, in 1978 aan de Aardenburgse gemeenschap geschonken door Coöperatief Nederland, bij het herdenken van de oprichting alhier in 1878 van de eerste landbouwcoöperatie van Nederland, op initiatief van de toenmalige schoolmeester G.A. Vorsterman van Oyen.

- 17e-eeuwse Kaaipoort.

- Gevelstenen in Aardenburg.

Terug naar boven

Evenementen

- Activiteitencommissie Aardenburg organiseert door het jaar heen diverse evenementen en activiteiten in de stad.

- Ook 'Aardenburg Amuseert' organiseert luchtige en laagdrempelige evenementen voor alle Aardenburgers, variërend van een brocante tot een culinaire verrassing. Aansprekende evenementen, merendeels gehouden op De Kaai en op de Markt, georganiseerd in nauwe samenwerking met de horeca. Tijdens deze evenementen kunnen de Aardenburgers elkaar op een ontspannen en ongedwongen wijze ontmoeten en gezamenlijk ervaren hoe leuk het leven in Aardenburg kan zijn. De evenementen trekken ook mensen van buiten aan, die mede hierdoor zullen ontdekken dat het in deze stad bijzonder aangenaam toeven is.

- Culturele evenementen in Aardenburg.

- Carnaval. Aardenburg is al vele jaren het carnavalsbolwerk in West-Zeeuws-Vlaanderen. - Carnavalsvereniging ACS De Nachtuuln.

- Bach-Comité Aardenburg organiseert al sinds 1954 jaarlijks de Matthäus-Passion in de Sint-Baafskerk. Het evenement trekt ca. 1200 bezoekers. De stichting streeft ernaar het werk van J.S. Bach en dat van zijn tijdgenoten op verschillende manieren onder de aandacht te brengen bij een zo breed mogelijk publiek. De stad wordt dan ook gepromoot als Bachstad. Het comité biedt ensembles een inspirerend podium in de meer dan 1050 jaar oude Sint-Baafskerk, dat vanwege het gerenommeerd akoestisch vermogen en de buitengewoon bijzondere sfeer, het hele jaar door een perfecte match biedt voor evenementen. Daarnaast biedt het Bach-Comité ondersteuning aan oude muziek-gerelateerde evenementen en activiteiten in en rond Aardenburg.

- Rommelmarkt en Braderie (op een zaterdag in mei en juni).

- Sinds 2017 is er het Kunstenfestival, dat duurt van begin juli tot begin september. In die periode exposeren meerdere kunstenaars op verschillende locaties. De jaarlijkse zomerexpositie van Stichting Cultureel Aardenburg valt er ook onder. Tussendoor zijn er ook lezingen, concerten, filmvertoningen, (straat)theatervoorstellingen, workshops en ontmoetingen met kunstenaars. Ook basisscholen worden bij het evenement betrokken.

- Sinterklaas.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Openluchtzwembad Aardenburg, het enige buitenzwembad van West-Zeeuws-Vlaanderen, beschikt over een zwembad met peuterbad, ligweide, speeltuin, beachveld (voor beachvolleybal en -voetbal), petanquebaan, pannaveld, voetbalweide, wandelbos, gratis parking, kantine met terras en gratis wifi, en: sinds 2015 is in de kantine van het zwembad De Blokjeshut gevestigd, een overdekt lego-speelparadijs met een zeer bescheiden toegangsprijs (met het kaartje mag je ook nog eens het zwembad en de speeltuin in!). Meer dan een half miljoen legoblokjes en -onderdelen. Voor urenlang speelplezier. Voor peuters, kinderen én volwassenen. Tienduizenden blokjes op twee grote bouwtafels, een Duplo-hoek voor peuters, en een speciale hoek met de Lego-Friends serie voor meisjes.

- In 2012 zijn de Blokkreek bij Aardenburg en de Vrouwkenshoekkreek net over de grens met België heringericht. De Blokkreek is gebaggerd zodat de waterloop weer voldoende diepgang heeft en het ecologische systeem verbetert. De Vrouwkenshoekkreek is in het verleden tijdens de verdieping van het Leopoldkanaal dichtgegooid met baggerspecie uit het kanaal. De kreek is nu opengegraven zodat er weer een verbinding is ontstaan tussen de Blokkreek en de Vrouwkenshoekkreek.

Terug naar boven

Beeld

- Oude ansichtkaarten van Aardenburg.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Aardenburg (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Onderwijs: - Basisschool Vorsterman van Oyen. - Basisschool Op Dreef.

- Sport: - AVC (voetbal). - Het doel van handbooggilde Gilde van Sint Sebastiaan is het beoefenen en promoten van de handboog schietsport en in het bijzonder de discipline gaai of wip schieten. - TrimClub Aardenburg organiseert wekelijks fietstochten onder het motto 'Samen uit, samen thuis'. Het hele jaar door wordt er gereden, op de trimfiets of de mountainbike. - Hengelsportvereniging. - Tennisvereniging TC SJEF.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Aardenburg RK en - idem alg.

Reactie toevoegen