Landgraaf

Status
- Landgraaf is een stad en gemeente in de provincie Limburg, in de regio Parkstad.
- De gemeente Landgraaf is in 1982 ontstaan uit samenvoeging van de gemeenten Nieuwenhagen, Schaesberg en Ubach over Worms.
- Wapen van de gemeente Landgraaf.
- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Landgraaf.
- Doorgaans blijven na een gemeentelijke herindeling de kenen met hun namen wel bestaan. De genoemde kernen waren echter al zo aan elkaar gegroeid, dat men vanaf 1986 de gemeentenaam tevens als plaatsnaam is gaan gebruiken, en er sindsdien dus formeel nog slechts sprake is van 1 plaatsnaam: Landgraaf. Ter plekke worden de grenzen van de voormalige dorpen/gemeenten nog wel met witte plaatsnaamborden aangegeven. De gemeente Landgraaf beschouwt de 3 voormalige gemeenten nu als 'wijken'. De enige kern die geografisch gezien nog afzonderlijk van de andere kernen is gelegen, en onzes inziens daarom nog steeds als dorp is te beschouwen, is Rimburg. In zekere zin ligt ook Ubach over Worms nog apart van de andere kernen, omdat het van het overige gebied wordt afgescheiden door de (op een hoger niveau aangelegde) autoweg Kerkrade-Brunssum.
- Het huidige Landgraaf is verdeeld in de wijken en buurten Abdissenbosch, Aan de Baan, Bosheide, Bousberg, Dormigveld, Eikske, Groenstraat, Achter Haesen, Oude Heide, Heiveld, Hoefveld, Hopel, Kakert, Klinkerkwartier, Lauradorp, Leenhof, Lichtenberg, Mijnbuurt, Nieuwenhagen, Nieuwenhagerheide, Ravetsmaar, Schaesberg, Aan de Slagboom, Strijthagen, Ubach over Worms, Voort en Waubach. En wat ons betreft dus het dorp Rimburg.

Naam
In het Limburgs
Lankgraaf.
Naamsverklaring
De gemeente Landgraaf dankt haar naam aan een prehistorische ‘landgraaf’, een gegraven droge gracht (‘ringwal’) die onder meer de plaatsen van Landgraaf met elkaar verbindt en omzoomt. Op sommige plaatsen is deze landgraaf wel twintig meter breed. De aan een zijde opgehoogde grond was sterk begroeid, waarbij soms de takken en twijgen als afrastering in elkaar waren gevlochten. Dit ziet men nu soms nog in het oudere en grillig gevormde gewas. De landgraaf is een archeologisch monument. (3065)

Ligging
Landgraaf ligt NO van Heerlen, NW van Kerkrade, ZO van Brunssum.

Statistische gegevens
- De gemeente Landgraaf omvat ca. 18.000 huizen met ca. 40.000 inwoners, verdeeld in Schaesberg 17.000, Ubach over Worms 13.000 en Nieuwenhagen 10.000 inwoners.

Geschiedenis
Rond het begin van onze jaartelling legden de Romeinen een weg aan van Tongeren, via Heerlen, naar Keulen: de Romeinse heerweg. In de buurt van de weg vestigden zich kolonisten in zogenaamde villa's. Dit waren grote boerderijen. Eén ervan lag bij Overstenhof. Bij de kruising van de weg met het riviertje de Worm ontstond het straatdorp Rimburg.

Na de Romeinse tijd bleef het gebied bevolkt, zoals blijkt uit sporen die in de bodem zijn achtergebleven. Vanuit de beekdalen werd het gebied ontgonnen: de grootste boerderijen lagen aan het water. Sommige groeiden uit tot kastelen, zoals Schaesberg en Strijthagen. Geleidelijk kwamen ook de hogergelegen gebieden in gebruik. Zo ontstonden Waubach, Nieuwenhagen en Scheidt, dat pas veel later Schaesberg ging heten (op de plattegrond van Kuyper uit ca. 1870 heet de kern Schaesberg nog steeds Scheydt). Omstreeks 1100 was Nieuwenhagen een belangrijk centrum voor de productie van aardewerk.

Tot het begin van de 20e eeuw was de regio zeer landelijk met veel kleine en enkele grote boerenbedrijven. De mijnbouw, die na 1890 opkwam, bracht ingrijpende veranderingen met zich mee, zoals grootschalige industrie, een enorme groei van de bevolking en nieuwe woonwijken in en rond de oude plaatsen. In 1897 kwam de spoorwegverbinding van Heerlen, via Schaesberg, naar Herzogenrath tot stand. Twee grote mijnen werden in Schaesberg gevestigd: de Oranje Nassau II (1904-1971) en de staatsmijn Wilhelmina (1906-1969). Omstreeks 1965 was hun bloei voorbij. De woonwijken Leenhof, het Eikske, Lauradorp en Kakert zijn de meest tastbare herinneringen aan deze periode.

Na de sluiting van de mijnen volgde een herstructurering. Er kwamen nieuwe industriegebieden zoals Strijthagen en Abdissenbosch. Onder het motto 'Van zwart naar groen' werden de oude mijngebouwen met de omliggende terreinen grotendeels afgebroken en geruimd, om plaats te maken voor woonwijken en recreatiegebieden. De draf- en renbaan (het tegenwoordige Megaland) en enkele grote groengebieden getuigen van deze omslag.

Vanaf het begin is de opbouw van de nieuwe gemeente voortvarend aangepakt: de oude kernen werden vernieuwd en met elkaar verbonden door de aanleg van het nieuwe centrum Op de Kamp (op de plaats van de vroegere hoeve De Kamp), het bestuurlijk hart van de gemeente en tevens winkel- en woongebied. Inmiddels zijn vele riante woonwijken ontstaan, zijn oude wijken zorgvuldig gerenoveerd en grote recreatieve groengebieden ontwikkeld, zoals Park Gravenrode. (3065)

Als u zich nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Landgraaf, kunt u terecht bij Heemkundevereniging Landgraaf.

Bezienswaardigheden
- H. Petrus en Pauluskerk.
- St. Michaëlkerk.
- Kerk van de HH. Theresia van Lisieux en Don Bosco.
- Bernadettekerk.
- Kerk Groenstraat.
- Sint Jozefkerk.
- Maria Hulp der Christenenkerk.
- H. Hart van Jezuskerk.
- Mariakapel O.L. Vrouw van de Berg Carmel.
- Kasteel Strijthagen.
- Toren kasteel Schaesberg,
- Strijthagermolen.

Jaarlijkse evenementen
- Landgraaf geniet landelijke bekendheid vanwege o.a. het popfestival Pinkpop.
- Poëziefestival (meerdere evenementen door het jaar heen).
- Limburgs Mooiste (juni) is een wielerklassieker door het Zuid-Limburgse Heuvelland.
- Het Waubachs Dorpsfeest (op een zondag in juni) is een grote braderie met tal van nevenactiviteiten zoals livemuziek.
- Fietsvierdaagse (begin augustus). U kunt kiezen uit de afstanden 25, 40, 60 en 100 km.
- Franse Jaarmarkt (op een zondag in augustus) in Schaesberg omgeving Kerkplein.
- Weidefeest te Waubach (op een zondag begin september).
- Najaarskermis (vier dagen begin oktober) in Nieuwenhagen.
- Najaarskermis (rond een weekend in oktober) in Schaesberg.
- Kapellerbosloop (op een zondag begin december) op de paden rond het Kapellerbos. Organisatie: Sport- en Trimclub Brunssummerheide.

Natuur en recreatie
- Snowworld Landgraaf.
- Wereldtuinen en dierenpark Mondo Verde.
- Zwem- en sportcentrum In de Bende.
- Park Gravenrode.

Overnachten
- Vakantiehuizen in de omgeving van Landgraaf (online te boeken).
- Hotels in Landgraaf en omgeving (online te boeken).

Literatuur
- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Landgraaf (online te bestellen).

Foto's en ansichten
- Beeldbank Landgraaf, meer dan 6.000 foto's en oude ansichten van de kernen in de gemeente Landgraaf.

Links
- Gemeente Landgraaf officiële site.
- Landgraaf linkspagina met honderden links.