Friezenwijk

Status
- Friezenwijk is een buurtschap in de provincie Gelderland, in de streek Betuwe, gemeente Lingewaal. T/m 1985 gemeente Heukelum.
- De buurtschap Friezenwijk valt onder het dorp Heukelum.
- Friezenwijk heeft een wit plaatsnaambord onder een blauw plaatsnaambord (kombord) Heukelum. Je ziet dit niet veel in het land (meestal staat alleen de buurtschapsnaam óf de dorpsnaam op een plaatsnaambord), maar wij vinden dit eigenlijk wel een ideale constructie: zo zie je in 1 oogopslag dat je je in de buurtschap Friezenwijk onder het dorp Heukelum (in de gemeente Lingewaal) bevindt. Had er alleen Friezenwijk gestaan, dan had je niet geweten dat het onder het dorp Heukelum valt. Had er alleen Heukelum gestaan, dan had je niet geweten dat je je eigenlijk in de buurtschap Friezenwijk bevindt (in dat opzicht worden buurtschappen elders in het land vaak 'vergeten'). De gemeente Lingewaal heeft dit ook bij de buurtschappen van het dorp Herwijnen op soortgelijke fraaie wijze doorgevoerd.

Naam
Naamsverklaring
De naam Friezenwijk zou pas voorkomen vanaf 1936. Een nog jonge naam dus. Betekenis: wijk 'vestigingsplaats' van Friezen?(1)

Ligging
Friezenwijk ligt direct ZW van Heukelum, rond de Groeneweg en de Appeldijk. Ook de nieuwbouw ZW van het oude stadje viel vroeger onder Friezenwijk.

Statistische gegevens
- De buurtschap Friezenwijk wordt in de Volkstelling van 1840 niet apart gespecificeerd (in de gemeente Heukelum worden alleen Heukelum en Vogelswerf genoemd).
- "Verspreide huizen Heukelum en Friezenwijk" beslaat volgens het CBS tegenwoordig ca. 70 huizen met ca. 180 inwoners. Het CBS ziet dit als 1 gebied maar het beslaat meer dan alleen Friezenwijk, nl. ook het buitengebied Z en O van Heukelum.

Geschiedenis
- Pagina over de voormalige Maria-verering in Friezenwijk.

Steenfabriek De Koornwaard
Omstreeks 1850 is steenfabriek De Koornwaard opgericht door de heer Van Houwelingen. Het was een uiterst primitief bedrijf vrijwel zonder machines. Met de hand graven, naar de grondbult kruien, met de hand modder maken, stenen vormen en op de droogplaatsen neerslaan. Als de stenen halfdroog waren, werden deze met paard en wagen naar de veldoven gebracht onder rietmatten. In 1868 werd de eerste continu werkende ringoven van Nederland, de zogenaamde "Hoffman-oven", in gebruik genomen op de Koornwaard. Men kon nu zomer en winter doorgaan met stoken. Alleen het steenmaken zelf was nu nog seizoensgebonden. Op het terrein was een blok arbeidershuizen gebouwd, zogenaamde "back-to-back houses"; tien woningen aan de voorzijde en tien woningen aan de achterzijde, elk bestaande uit één kamer met twee bedsteden, een ladder en een open zolder zonder dakbeschot, zodat 's winters de sneeuw tussen de pannen door naar binnen waaide. Aan de kop van het blok woningen stond een blok zogenaamde "poepdozen" zonder waterspoeling. In 1925 werd de schoorsteen gesloopt en vervangen door een hogere, bredere schoorsteen, waarvan nu nog steeds een gedeelte overeind staat. In 1981 is het terrein verkocht aan de familie Stephens, die er thans opslagruimtes en andere bedrijfsruimtes verhuurt. Tevens kunt u er uw boot stallen. Voor nadere informatie zie de pagina Geschiedenis van steenfabriek De Koornwaard.

Eten en drinken
- Naast het terrein van De Koornwaard vindt u brouwerij en proeflokaal 't Kuipertje (Appeldijk 18).