Betuwe

Status
- De Betuwe is een streek in het zuiden van de provincie Gelderland.
- De streek Betuwe omvat de gemeenten Lingewaal, Neerijnen, Culemborg, Geldermalsen, Buren, Tiel, Neder-Betuwe, Overbetuwe en Lingewaard, alsmede de tussen de Rijn en de Waal gelegen delen van de gemeenten Arnhem en Nijmegen. Voor de aanleg van het Pannerdens Kanaal behoorde ook het grondgebied van de huidige gemeente Rijnwaarden tot de Betuwe.. De meeste van deze gemeenten zijn ontstaan dan wel vergroot door gemeentelijke herindelingen en grenscorrecties in de loop der jaren. De details daarvan vindt u op de pagina van de desbetreffende gemeenten.

Ligging
- De Betuwe wordt begrensd door:
de rivieren Lek en Neder-Rijn met de streken Utrechtse Heuvelrug en Veluwe in het noorden;
de rivier de Waal met de streek Land van Maas en Waal in het zuiden;
de rivier de Linge met vanaf Leerdam de Diefdijk in het westen;
de waterlopen Neder-Rijn en Pannerdens Kanaal met daarachter de streek Liemers in het oosten.
- De streek Betuwe wordt globaal verdeeld in de regio's Tielerwaard in het westen, Neder-Betuwe in het midden en Over-Betuwe in het oosten.
- Door de hele Betuwe stroomt O-W de rivier de Linge, met 108 km de langste geheel Nederlandse rivier van Nederland. De Linge begint in het oosten bij het Pannerdens Kanaal N van Doornenburg en komt bij Gorinchem uit in de Merwede.

Geschiedenis
Als u zich nader wilt verdiepen in de geschiedenis van de Betuwe, kunt u terecht bij de volgende instanties en sites:
- Het Arend Datema Instituut, gevestigd in het oude stationsgebouw van Kesteren, omvat het Archief- en Informatie Centrum voor de Betuwe (AIC). U vindt er alles over bijvoorbeeld geschiedenis, landschap, monumenten, dialect, volksverhalen en archiefindexen betreffende de Betuwe.
- De Historische Kring West-Betuwe bestudeert de geschiedenis van het deel van de Betuwe dat ongeveer wordt begrensd door Lek en Waal, Amsterdam-Rijnkanaal en Diefdijk, met dien verstande dat met name Buren, Culemborg en Tiel eigen historische verenigingen hebben.
- Nederlandse Genealogische Vereniging afdeling Betuwe (genealogie is het bestuderen van familiegeschiedenis).
- Geschiedenis van de dijkdoorbraken in de Betuwe in relatie tot de Rijn en de Waal.

Musea
- Betuws Oorlogsmuseum The Island 1944-1945.

Jaarlijkse evenementen
- De Nationale Rode Kruis Bloesemtocht (op een zaterdag in april) is de op vijf na grootste wandeltocht in het land. De wandeltochten voeren door de mooiste plekjes van de Betuwe, die dan volop in bloei staat, deels over terreinen die normaalgesproken niet publiekelijk toegankelijk zijn. U kunt kiezen uit 4 wandelrouts (8, 15, 25 en 40 km) en 3 Nordic Walking-routes (9, 16 en 22 km). De opbrengst (in 2009 maar liefst E115.000) komt ten goede aan de nationale sociale hulp van het Rode Kruis. Site Nationale Rode Kruis Bloesemtocht.
- Betuwse Tuinenroute (weekend in mei en weekend in augustus).
- Agenda van evenementen in de Betuwe.

Natuur en recreatie
- Fietsroute van 48,5 km rond Tiel, deze voert u verder door o.a. Echteld, Kesteren, Lienden, Ochten, Wamel en IJzendoorn.

Flipje van De Betuwe
Een bekend symbool van de Betuwe is Flipje, sinds 1935 de mascotte van Jamfabriek De Betuwe uit Tiel (1885-1993), maar al snel uitgegroeid tot symbool van de Betuwe in bredere zin. De gemeente Tiel heeft in juni 2010 postzegels met Flipje laten vervaardigen. Die waren heel snel uitverkocht en zijn toen eenmalig herdrukt. In Tiel staat een standbeeld van Flipje en eveneens in Tiel vindt u het Flipje- en Streekmuseum Tiel.

Trivia
- In de gemeente Tiel ligt de buurtschap De Veluwe. Degenen die daar wonen, wonen dus tegelijkertijd op De Veluwe en in de Betuwe...

Literatuur
- Nieuwe en tweedehands boeken, atlassen, wandel- en fietsgidsen over de Betuwe (online te bestellen).

Links
- Dagblad De Gelderlander editie Betuwe.
- RTV Betuwe, de publieke omroep van de West-Betuwe.