Terband

Plaats
Dorp
Heerenveen
Fryslân

Terband..jpg

Terband is een dorp in de provincie Fryslân, gemeente Heerenveen. T/m 30-6-1934 gemeente Aengwirden. Het dorp is zo dunbebouwd dat het geen 'bebouwde kom' heeft en daarom witte plaatsnaamborden heeft in plaats van de voor een dorp gebruikelijke blauwe.

Terband is een dorp in de provincie Fryslân, gemeente Heerenveen. T/m 30-6-1934 gemeente Aengwirden. Het dorp is zo dunbebouwd dat het geen 'bebouwde kom' heeft en daarom witte plaatsnaamborden heeft in plaats van de voor een dorp gebruikelijke blauwe.

Terband. (2).JPG

In het hoofdstuk Bezienswaardigheden kun je o.a. lezen waarom de markante Terbantstertsjerke in Terband voorheen Rotondekerk heeft geheten.

In het hoofdstuk Bezienswaardigheden kun je o.a. lezen waarom de markante Terbantstertsjerke in Terband voorheen Rotondekerk heeft geheten.

terband_reuzenrad_mondial_rides.jpg

Een reuzenrad is wel het laatste wat je verwacht aan te treffen in een piepklein dorpje als Terband. Hoe dat zit, kun je lezen onder het kopje Bedrijvigheid. (© https://afanja.com)

Een reuzenrad is wel het laatste wat je verwacht aan te treffen in een piepklein dorpje als Terband. Hoe dat zit, kun je lezen onder het kopje Bedrijvigheid. (© https://afanja.com)

Terband

Terug naar boven

Status

- Terband is een dorp in de provincie Fryslân, gemeente Heerenveen. T/m 30-6-1934 gemeente Aengwirden.

- Terband heeft een dorpswapen.

- Het dorp Terband is zo dunbebouwd dat de gemeente het geen 'bebouwde kom' vindt. Het dorp heeft daarom witte plaatsnaamborden in plaats van de voor een dorp gebruikelijke blauwe.

- Onder het dorp Terband valt ook een deel van de buurtschap Spitsendijk.

Terug naar boven

Naam

In het Fries
Terbant.

Oudere vermeldingen
1315 Bant, 1492 Terband, 1505 Katrynbant ofte Opperbant.

Naamsverklaring
Het Oudsaksische bant betekent 'streek, woongebied' en ter (een samentrekking van "te der") 'bij de'. Katryn is de heilige Catharina, patrones van de plaatselijke kerk.(1)

Terug naar boven

Ligging

Het huidige dorpsgebied van Terband grenst in het Z aan de A7 en in het W deels aan de A32. Het dorp ligt N van Heerenveen, O van Nieuwebrug en Haskerdijken, Z van Aldeboarn en W van Luinjeberd.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat het dorp Terband 32 huizen met 228 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 110 huizen met ca. 275 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Grenscorrectie en gedeeltelijke afbraak dorp
Ergens tussen 1954 en 1959 is een deel van het dorpsgebied door grenscorrectie overgegaan naar het dorpsgebied van Heerenveen, want in 1954 heeft het dorp nog 720 inwoners en in 1959 nog 320. Nadien heeft het inwonertal altijd rond de 300 geschommeld. In die tijd is ook de rotonde aangelegd op de kruising van de latere A32 en A7, nadien uitgebouwd tot het huidige Knooppunt Heerenveen als kruising van de genoemde snelwegen. Daardoor is een deel van het dorp afgebroken moeten worden. Met name de weg Schans Z daarvan, met directe omgeving, in het N van Heerenveen, is voormalig grondgebied van Terband.

Terug naar boven

Bedrijvigheid

- Het kleine dorp Terband is in zekere zin wereldberoemd. Dat wil zeggen niet zozeer als plaatsnaam, maar vanwege bijzondere producten die hier worden gemaakt en die wereldwijd aftrek vinden. Op Aengwirderweg 57 staat namelijk een grote fabriekshal van de firma Mondial Rides, die daar reuzenraden en andere soortgelijke apparaten maakt waarmee je heel hoog in de lucht zwiept en waar de hoofdredacteur van Plaatsengids.nl voor geen goud in gaat... Het bedrijf tekende onder meer voor de ‘Roue de Paris’ op de Place de la Concorde in Parijs, speciaal gebouwd voor de millenniumviering in Parijs en destijds met ca. 53 meter (destijds) het hoogste verplaatsbare reuzenrad ter wereld. Meestal merk je weinig of niets van wat ze aan het doen zijn als je er voorbij rijdt, maar als je geluk hebt zijn ze net met een eindproduct aan het proefdraaien (de reuzenraden worden namelijk eerst ter plekke opgebouwd en getest voor ze naar de klant gaan). Dat overkwam weblogger Afanja in februari en oktober 2019. Uiteraard een reden voor hem om te stoppen en er mooie fotoreportages van te maken. In oktober betrof het megareuzenrad City Star. Het reuzenrad is 70 meter hoog en heeft 48 gondels met verwarming, airco en geluid. Ze zijn wind- en waterdicht. De City Star is gebouwd voor de kerstmarkt in Hyde Park in Londen (die duurt van medio november tot begin januari). Dat is de grootste en bekendste kerstmarkt van Londen.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- De kerkelijke geschiedenis van Terband begint in 1315. Dan wordt in de archieven voor het eerst gesproken over een kapel, gewijd aan de heilige Catharina, gelegen aan de Pastorielaan. De huidige kerk (Pastorielaan 12) dateert uit 1843, is ontworpen door Thomas Romein, en is tot 1965 gebruikt voor de eredienst. In 1975 komt de kerk in handen van Stichting Alde Fryske Tsjerken. Een interkerkelijke werkgroep besluit vervolgens, naar het voorbeeld van enkele andere plaatsen in Nederland, hier een Onderwegkerk te ontwikkelen. Toen is ook de naam Rotondekerk* ontstaan. Hoewel oorspronkelijk bedoeld voor vakantiegangers die onderweg zijn naar hun bestemming, werden de diensten steeds vaker bezocht door kerkgangers uit de omgeving, die zich juist door de laagdrempeligheid tot deze diensten aangetrokken voelden. In de maanden juni, juli en augustus is er op zondag om 10.00 uur een halfuursdienst, geleid door vrijwilligers. In de kerk bevindt zich een Van Dam-orgel uit 1887, dat in 2002 is gerestaureerd onder leiding van Jan Jongepier. In 2015, tijdens een feestelijke bijeenkomst t.g.v. '700 jaar kerkelijke aanwezigheid in het dorp', is de naam van de kerk gewijzigd in Terbantster Tsjerke.
* Het huidige Knooppunt Heerenveen, waar de kerk direct N van ligt, was in die tijd nog een rotonde. Vandaar de toenmalige naam van de kerk. Bij de aanleg van het Knooppunt Heerenveen is de markante kerk nog nét gespaard gebleven.

- De Terbandsterschans bij het dorp Terband is ooit aangelegd door een gracht te graven en de afgegraven grond op te werpen als een dijkachtige aarden wal, die ondersteund en omringd werd met houten palen. Een primitieve vesting, waar nooit een slag is geleverd. Er is helaas niets van deze schans bewaard gebleven. Omdat het toch een cultuurhistorisch belangrijke plek is als onderdeel van de Friese waterlinie, is in 2018 een kunstwerk gepaatst van kunstenaar Albert Oost, op het punt waar de wegen Fok en Schans in Heerenveen-Noord in elkaar overgaan. Het kunstwerk en haar omgeving verwijzen naar de vroegere historische aanwezigheid van de Schans en sluit aan bij eerder gerealiseerde projecten langs de Friese Waterlinie. Het overgangsgebied Fok/Schans wordt door de straat verdeeld en is gescheiden in twee delen. Met het positioneren van een kunstwerk bestaande uit twee delen aan weerzijde van deze weg heeft kunstenaar Albert Oost geprobeerd de dualiteit te benadrukken.

Terug naar boven

Evenementen en activiteiten

- De Terbantster Tsjerke in Terband is een officiële trouwlocatie van de gemeente Heerenveen. Naast rouw- en trouwdiensten, zowel kerkelijk als burgerlijk, worden er door de Plaatselijke Commissie concerten georganiseerd. De goede akoestiek leent zich hier bijzonder voor. Verder kun je het sfeervolle kerkje ook huren voor het geven van een concert in familie- of vriendenkring. Er is ruimte voor ca. 110 gasten, er is een podium van 7x3 meter, en er is een keuken en toilet. Er zijn 50 parkeerplaatsen.

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Terband en de buurdorpen in het streekje Aengwirden.

- Nieuws: - Nieuws uit Terband in de Heerenveense Courant.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Terband.

Reactie toevoegen