Oud-Rijsenburg

Plaats
Buurtschap
Utrechtse Heuvelrug
Utrechtse Heuvelrug
Utrecht

Kasteel Rijsenburg.jpg

Kasteel Rysenburgh bestond al in de 14 de eeuw.

Kasteel Rysenburgh bestond al in de 14 de eeuw.

Rysenburg.jpg

Poortgebouw van Kasteel Rysenburgh anno heden.

Poortgebouw van Kasteel Rysenburgh anno heden.

Rysenburh (2).jpg

Poortgebouw van Kasteel Rysenburgh gezien vanaf de "binnenplaats".

Poortgebouw van Kasteel Rysenburgh gezien vanaf de "binnenplaats".

Oud -Rijsenburh.jpg

Dit moet dan buurtschap Oud-Rijsenburg zijn.

Dit moet dan buurtschap Oud-Rijsenburg zijn.

Oud-Rijsenburg.jpg

De Langbroekerwetering bij Oud-Rijsenburg met links de boerderij Weltevreden.

De Langbroekerwetering bij Oud-Rijsenburg met links de boerderij Weltevreden.

Oud-Rijsenburg

Terug naar boven

Status

- Oud-Rijsenburg is een buurtschap in de provincie Utrecht, in de streek Utrechtse Heuvelrug, gemeente Utrechtse Heuvelrug. Vanouds viel het onder de gemeente Rijsenburg. Per 1-5-1931 over naar gemeente Driebergen-Rijsenburg, in 2006 over naar gemeente Utrechtse Heuvelrug.

- De buurtschap Oud-Rijsenburg valt, ook voor de postadressen, onder het dorp Driebergen.

- De buurtschap Oud-Rijsenburg heeft geen plaatsnaamborden.

- De plaatsnaam komt - ten onrechte - niet voor in de Topografische atlas Utrecht.(1)

Terug naar boven

Naam

Naamgeving
Zoals de naam al suggereert, is dit het oude Rijsenburg, dat al in de 14e eeuw bestond. Het latere dorpje Rijsenburg is pas rond 1800 ontstaan, waarna het oude Rijsenburg is hernoemd in Oud-Rijsenburg.

Oudere vermeldingen
Risenborgh, Rijzenburg, Rijssenburg, 1332 Ryzenborch, 1502 Rysenborch.

Naamsverklaring
Betekent burg 'versterkte plaats, kasteel, statig huis' bij het water de Rijsen, waarbij gedacht moet worden aan een zijriviertje van de Kromme Rijn. Voor de mogelijke betekenis van de waternaam Rijsen, zie Langereis.(2)

Terug naar boven

Ligging

De buurtschap Oud-Rijsenburg ligt, vanaf de Hoofdstraat gezien, rond het eind van de Rijsenburgselaan, rond de kruising met de Langbroekerdijk en Langbroekerwetering, en grenst in het W aan de Kromme Rijn.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat de buurtschap Oud-Rijsenburg 7 huizen met 55 inwoners. Tegenwoordig omvat de buurtschap nog altijd slechts een handvol panden.

Terug naar boven

Geschiedenis

Het oude Rijsenburg, het hudige Oud-Rijsenburg, is ontstaan rond kasteel Rijsenburg, dat al voor 1274 bestond. In dat jaar wordt het namelijk verwoest door Gijsbrecht van Amstel, die met de Kennemers het Sticht was binnengevallen. Acht jaar later wordt Huys Risenborgh, zoals het in die tijd heet, weer opgebouwd. In 1536 wordt Rijsenburg erkend als ridderhofstad. Rond 1800 is de burcht in vervallen staat geraakt en wordt het gesloopt. De uit West-Vlaanderen afkomstige Petrus Judocus van Oosthuyse koopt de landerijen. Hij herbouwt het kasteel niet, maar sticht wel het dorpje Rijsenburg (tegenwoordig, door later aangelegde Driebergse wijken omgeven, gelegen aan het, vanaf de Hoofdstraat gezien, begin van de Rijsenburgselaan). De resten van het kasteel laat hij opgraven en gebruikt hij voor de bouw van de RK kerk in het nieuwe dorpje Rijsenburg.

Van Oosthuyse heeft in 1814 succesvol gelobbyd bij koning Willem I om van Rijsenburg, dat als gemeente in 1812 door de Fransen aan de gemeente Driebergen was toegevoegd, weer een zelfstandige gemeente te maken. In 1818 kreeg dat zijn beslag. De kleine gemeente Rijsenburg heeft het volgehouden tot 1931. In dat jaar fuseerde zij met de gemeente Driebergen tot de gemeente Driebergen-Rijsenburg. - Nadere informatie over de geschiedenis van ridderhofstad Rijsenburg.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Van kasteel Rijsenburg resteert nog slechts het rijksmonumentale poortgebouw uit 1635 (Langbroekerdijk 4), dat in 1985 is gerestaureerd. De landerijen van de voormalige ridderhofstad Rijsenburg zijn tegenwoordig in bezit van Geurt van Yperen, die er een vleesverwerkend bedrijf exploiteert.

- Ook een voormalige dienstwoning van het kasteel op Langbroekerdijk 31/33 is een rijksmonument.

Reactie toevoegen