Elahuizen

Plaats
Dorp
De Fryske Marren
Gaasterland
Fryslân

elahuizen_collage_jan_dijkstra.jpg

Elahuizen, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten). Vanouds was Elahuizen alleen een buurtschapje bij Nijega in Gaasterland. Omdat er echter meer Nijega's zijn en dat verwarrend was, is dit dorp in 1967 hernoemd in Elahuizen. Vandaar.

Elahuizen, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten). Vanouds was Elahuizen alleen een buurtschapje bij Nijega in Gaasterland. Omdat er echter meer Nijega's zijn en dat verwarrend was, is dit dorp in 1967 hernoemd in Elahuizen. Vandaar.

Elahuizen-MSD-20110221-227188.jpg

Elahuizen, Gaasterlân-Sleat

Elahuizen, Gaasterlân-Sleat

Elahuizen-MSD-20110221-227196.jpg

Elahuizen, Gaasterlân-Sleat

Elahuizen, Gaasterlân-Sleat

Elahuizen-MSD-20110221-227200.jpg

Elahuizen, Gaasterlân-Sleat boerderij Dyksherne uit 1857.

Elahuizen, Gaasterlân-Sleat boerderij Dyksherne uit 1857.

elahuizen_hervormde_kerk_i.jpg

Elahuizen, Hervormde kerk

Elahuizen, Hervormde kerk

elahuizen_hervormde_kerk_ii.jpg

Elahuizen, Hervormde kerk

Elahuizen, Hervormde kerk

Elahuizen

Terug naar boven

Overnachten

- Boek hier je hotel of B&B in omgeving Elahuizen.

Terug naar boven

Eten en drinken

- Reserveer hier online je restaurant in omgeving Elahuizen.

Terug naar boven

Status

- Elahuizen is een dorp in de provincie Fryslân, gemeente De Fryske Marren. T/m 1983 gemeente Hemelumer Oldeferd. In 1984 over naar gemeente Gaasterlân-Sleat, in 2014 over naar gemeente De Fryske Marren.

- Onder het dorp Elahuizen valt ook de buurtschap Trophorne.

Terug naar boven

Naam

In het Fries
Ealahuzen.

Oudere vermeldingen
1412 Elahuysen, 1487 toe Eylahuysen, 1488 in Eylahusen, 1505 Elahuysum.

Naamsverklaring
Betekent huizen 'nederzetting' van (die van) de persoon Ele.(1)

Naamgeving huidige nederzetting
Elahuizen was oorspronkelijk alleen de naam van een buurtschap N van het dorp Nijega. Omdat er nog meer Nijega's zijn in Fryslân en dat verwarring wekte met o.a. de postbezorging, is op voorstel van de PTT en de Dorpsraad de naam van het dorp in 1967 gewijzigd in die van de nabijgelegen buurtschap Elahuizen. Sindsdien omvat die naam dus zowel de gelijknamige buurtschap die het voorheen was plus het dorp dat voorheen Nijega heette. - Nadere informatie over de voormalige dorpsnaam Nijega en de overgang naar de naam Elahuizen.

Nijega
Omdat er meer Nijega's zijn, werd het Gaasterlandse Nijega in adresseringen vaak voorzien van het achtervoegsel (H.O.N.), wat staat voor 'Hemelumer Oldephaert en Noordwolde', de toenmalige gemeente waar het dorp onder viel. In 1956 werd het (H.O.), want toen is de gemeentenaam gewijzigd in Hemelumer Oldeferd.

Terug naar boven

Ligging

Elahuizen ligt NW van Balk, NO van Oudega en grenst in het W aan het meer de Fluessen.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 had Nijega 39 huizen met 214 inwoners en Elahuizen 9 huizen met 71 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 140 huizen met ca. 350 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Elahuizen was vanouds een dorp. De Fluessen was oorspronkelijk een bos. Dat bos is in de 13e eeuw afgebrand waardoor een meertje ontstond dat geleidelijk groter werd. Rond 1700 is het dorp in het meer De Fluessen verdronken. Het hogergelegen kerkhof bleef aanvankelijk staan. Later is het kerkhof ook in het meer verdwenen. Dit punt wordt tegenwoordig nog aangegeven door de noord kardinale boei (zwart met geel), die zo'n honderd meter uit de wal ligt. Op kaarten staat deze ondiepte soms nog aangegeven als Oude Kerkhof. Van het oorspronkelijke dorp bleef zodoende alleen een buurtschap over met wat boerderijen en burgerwoningen langs de Mardyk en de Lange Hoek.

De Elahuizenaren waren vroeger belangrijke zeevaarders. Zij voeren met koggen naar Engeland en de Duitse Hanzesteden. In het dorpswapen wordt de Friese kogge afgebeeld. Je vindt dat wapen o.a. aan de gevel van de dorpskerk.

- Herinneringen van inwoners aan het Nijega in de jaren veertig van de 20e eeuw.

- Elementen uit de geschiedenis van Elahuizen en Nijega.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Elahuizen heeft 3 rijksmonumenten, zijnde de vroeg 19e-eeuwse boerderij op Mardyk 21, de kerkklok uit 1832 van Petit en Fritsen en die uit eind 19e eeuw van Van Bergen, en het kerkorgel uit 1865 van W. Hardorff.

- Elahuizen heeft 2 gemeentelijke monumenten, zijnde de stelpboerderij met koetshuis uit ca. 1870 op Waldwei 3, en de Hervormde (PKN) kerk.

- In 1857 is de oude, bouwvallige kerk van toen nog Nijega afgebroken. De al in hetzelfde jaar gebouwde nieuwe kerk hield het echter maar tot 13 juni 1864 uit, toen kerk en toren door bliksem geheel afbrandden. Direct daarna werd begonnen met de huidige, in Waterstaatsstijl gebouwde Hervormde kerk die al op 18 december van genoemd jaar gereed kwam. In hoeverre deze een duplicaat is van de afgebrande is helaas niet meer te achterhalen. De kerk heeft de simpele vorm van een zaalkerk, verrijkt met neoclassicistische elementen, die vooral terug te vinden zijn in de voorgevel. Deze geven door de met kapitelen bekroonde pilasters en een sterk geprofileerd driehoekig fronton de indruk van een Griekse tempel.

Terug naar boven

Beeld

- Oude ansichtkaarten van Nijega (Gaasterland).

- Filmpje van Elahuizen vanuit de lucht, gemaakt door een zogeheten drone.

Terug naar boven

Links

- Site van en over Elahuizen.

- Actualiteiten uit Elahuizen op Facebook.

- Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Elahuizen kerk.

Reactie toevoegen