Bredevoort

Plaats
Stad
Aalten
Achterhoek
Gelderland

bredevoort_ronde_van.jpg

Sinds 2017 is er jaarlijks, in juli, de Ronde van Bredevoort, naar eigen zeggen 'hét wielerevenement van de Achterhoek'. Naast de wielerronde zijn er op deze dag ook nog diverse andere activiteiten voor jong en ouder.

Sinds 2017 is er jaarlijks, in juli, de Ronde van Bredevoort, naar eigen zeggen 'hét wielerevenement van de Achterhoek'. Naast de wielerronde zijn er op deze dag ook nog diverse andere activiteiten voor jong en ouder.

Bredevoort

Terug naar boven

Status

Bredevoort is een stad in de provincie Gelderland, in de streek Achterhoek, gemeente Aalten.

Terug naar boven

Naam

In het Nedersaksisch
Brevoort.

Oudere vermeldingen
Ws. 1188 Breideruord, 1200 de Brederuorht, 1238 Bredervorth, ca. 1250 kopie en 1344 Bredervoert, 1524 Bredevoert, 1534 Brevoort, 1867 Bredevoort.

Naamsverklaring
Betekent bij de brede voorde 'doorwaadbare plaats', in dit geval in de Boven-Slinge.(1)

Terug naar boven

Ligging

Bredevoort ligt NO van Aalten.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Bredevoort 106 huizen met 902 inwoners (dat is dus gemidddeld 9 mensen in 1 huis, ook voor die tijd meer dan gemiddeld). Tegenwoordig heeft de stad ca. 600 huizen met ca. 1.500 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

- Geschiedenis van de heerlijkheid Bredevoort, die de gelijknamige plaats plus de plaatsen Aalten, Dinxperlo en Winterswijk met de bijbehorende buurtschappen omvatte. De site biedt een elektronisch archief met transcripties van bronnen die voor onderzoek in deze regio van belang zijn. De website is een initiatief van Henk Ruessink (1934-2009) en Yvette Hoitink.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- De gemeente Aalten onderzoekt anno 2019 de mogelijkheid om drie voormalige schoolgebouwen in Bredevoort te verkopen. De gebouwen worden al langer niet meer voor het onderwijs gebruikt en hebben voor de gemeente geen direct nut meer. Het betreft onder meer de voormalige school op ’t Zand in het centrum. Een deel van het pand biedt onderdak aan Stadsbrouwerij en proeflokaal De Borghman. Daarnaast zijn enkele lokalen als werkruimte bij verschillende mensen in gebruik. De kleuterschool aan de Izermanstraat verloor zijn functie nadat de kinderen in 2016 naar de verderop gelegen basisschool ’t Bastion verhuisden. ’t Bastion was een van de laatste basisscholen van Nederland waar de kleuters nog in een apart gebouw zaten. Door het dalende leerlingenaantal van de school kon het gebouw worden verbouwd voor de kleuters. Het schooltje is daarna nog tijdelijk in gebruik geweest bij de kinderopvang. Die zit tegenwoordig in de voormalige school aan de Schoolstraat. Volgens de gemeente is sloop en verkoop als bouwgrond van een of meer van de panden niet aan de orde, want niet nodig; er zijn volgens de gemeente namelijk nog genoeg mogelijkheden voor woningbouw in Bredevoort.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Bredevoort heeft 18 rijksmonumenten (in de lijst onder de link staan er 19, maar hoeve Bouwhuis Wever valt onder Aalten, en daarbinnen onder buurtschap 't Klooster).

- Bredevoort heeft 80 gemeentelijke monumenten.

- De Hervormde (PKN) Sint Joriskerk (Markt 3) is een in oorsprong laatgotisch, eenbeukig kerkje, in 1639 uitgebreid met een noorderzijbeuk, waarin een galerij. In 1646 hersteld na schade door een kruitontploffing in het kasteel. Houten tongewelf; houten torentje (ca. 1640) boven de westelijke gevel. Restauraties 1920 en ca. 1950. Inventaris: aardige, geverfde rococokansel van eikenhout (1762) met koperen lezenaar. 18e-eeuwse grafzerken. Het orgel is geplaatst op een uit 1834 daterende galerij aan de westzijde, heeft een vrij rijk geornamenteerde, witgeverfde, vuren orgelkas. Eenklaviers orgel, in 1834 gemaakt door C.F.A. Naber, met gebruikmaking van ouder pijpwerk (ca. 1700). - Beschrijving orgel Sint Joriskerk in tekst en beeld.

- De toren van de Sint Georgiuskerk uit 1876 is in 2013 gerestaureerd.

- De Gereformeerde Koppelkerk (Koppelstraat 35) uit 1947 is in 2015 herbestemd tot multifunctioneel centrum voor kunst en cultuur (waarvoor zie het hoofdstuk Evenementen etc.).

- De uit steenslakken opgebouwde Lourdesgrot uit 1912, in de tuin van de St. Bernardus, is een kopie van de beroemde grot in Lourdes. Bij de kerk in Bredevoort werd tot in de jaren zestig van de vorige eeuw elke tweede zondag na Pinksteren een processie gehouden. Dit mocht in die tijd niet op de openbare weg. De grot is in 2010 gerestaureerd.

- Molen De Prins van Oranje (Landstraat 32-34) is een in 1870 gebouwde walmolen. Het is een ronde stenen korenmolen met een met dakleer gedekte kap. De molen staat op een belt van 3,5 meter hoogte, maar daaronder zit ook nog het zes meter hoge Bastion Welgemoed, dat ooit deel uitmaakte van de vestingwerken. Omstreeks 1644/45 is door de prins van Oranje, als heer van Bredevoort, toestemming verleend voor de bouw van een standerdmolen op Bastion Welgemoed. Op dezelfde plaats is in 1870 de huidige molen gebouwd, nadat de standerdmolen in 1869 was afgebrand. Het bouwen van deze molen heeft langer geduurd dan gebruikelijk, omdat de Duitse metselaars moesten dienen als soldaat in de Frans-Pruisische oorlog. De molen is in 1968 gerestaureerd en nogmaals in 1991/1992 voor wat betreft het technische gedeelte. Bij deze tweede restauratie is opnieuw een tweede beltdeur aangebracht. Naast de molen staat een maalderij, waar met elektrisch aangedreven molenstenen graan wordt gemalen. - Site van Molen De Prins van Oranje.

- Gevelstenen in Bredevoort.

Terug naar boven

Evenementen en activiteiten

- In 2015 is de Koppelkerk herbestemd tot de centrale plek voor kunst en cultuur in het pittoreske Bredevoort. Met wisselende exposities, concerten, lezingen en een sfeervol boekencafé is de Koppelkerk de uitgelezen ontmoetingsplaats voor Nederlandse en Duitse cultuurliefhebbers. Het culturele programma van de Koppelkerk rust op drie pijlers: Kunsten. In de eerste plaats staan in de Koppelkerk de kunsten centraal. Overdag is de Koppelkerk een podium voor beeldende kunst met wisselende exposities; ’s avonds een podium voor muziek of theater. In de bovenzaal exposeren regionale of Duitse kunstenaars. Zo komen alle vormen van kunst samen onder één dak. Boeken. Met een haard, fauteuils en een leestafel is het Boekencafé de ideale plek om een boek te lezen of te kopen. Boekhandelaren uit Bredevoort Boekenstad vullen de boekenkasten. Daarnaast treden schrijvers en dichters op in het Literair Café en vinden er boekenbeurzen plaats. Verdieping. Er zijn verdiepende lezingen in het Kenniscafé, boeiende kunstlezingen in aansluiting bij grote exposities in den lande, en maandelijkse Tegenlicht Meet Ups: discussieavonden over urgente, maatschappelijke thema’s.

- Avondvierdaagse (eind mei / begin juni).

- Volksfeest / Kermis (gedurende 4 dagen in juni).

- In de zomermaanden zijn er bij mooi weer op zondag van 12.00-14.00 uur op 't Zand in Bredevoort verschillende Zomerconcerten.

- Op een zaterdag begin juli is er jaarlijks de Ronde van Bredevoort (in 2019 voor de 3e keer), naar eigen zeggen 'hét wielerevenement van de Achterhoek'. Wielrenners kunnen meedoen in de klassen Sportklasse en Recreanten. Het centrum van het vestingstadje is het decor van het evenement. Onderweg kunnen de fietsers en het publiek genieten van een aantal prachtige pareltjes, zoals de gracht en het kanon. De Ronde is exact 1,7 km lang. Het zwaartepunt van het parcours ligt op de Ooievaarsdijk, waar klinkers het de renners lastig maken en waar de verschillen gemaakt kunnen worden. Naast de wielerronde zijn er op deze dag ook nog diverse andere activiteiten voor jong en ouder. Voor een indruk van hoe het eraan toegaat, zie de Aftermovie van editie 2018.

- Bredevoort Schittert (weekend in september) is 3 dagen licht, muziek, kunst, theater en romantiek.

- Stichting Sint Jorisconcerten organiseert jaarlijks op de 2e zondag van de maanden oktober t/m maart een serie gevarieerde klassieke kamermuziekconcerten (door beroepsmusici) in de Sint Joriskerk. - Zie hier voor het programma 2018-2019. Er geldt per concert een vrije bijdrage, met als richtlijn 10 euro, om e.e.a. te kunnen blijven organiseren.

- Sinterklaas.

- De Elfgeestentocht (sinds 2015) is een ijzingwekkende wandeling door het oude Bredevoort. Je wandelt terug naar een tijd vol gruwelijkheden. De tijd waarin heksen en geesten bezit namen van de stad. Zorg dat je stevig in je schoenen staat want 'You'll never walk alone' krijgt een hele andere betekenis in deze laatste en duistere week van december! De tocht is een prettige aanslag op je concentratievermogen en belevingswereld. De tocht trekt ca. 700 deelnemers.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Speeltuin De Ossenkop (Schoolstraat 2a) is open op woensdagmiddag en zaterdagmiddag van 14.00 tot 16.00 uur, vanaf na Pasen tot de herfstvakantie (bij slecht weer is de speeltuin gesloten). De entree voor leden is gratis. Niet-leden betalen €1,00 entree. Kinderen onder de 4 jaar mogen alleen onder begeleiding.

- Inwoners maken zich anno 2018 zorgen over het ontwerpbestemmingsplan d.d. april 2018 dat Leisurelands B.V. samen met de gemeente Aalten voor de direct NO van Bredevoort gelegen Slingeplas heeft gepubliceerd. De grootschalige evenementen en de komst van 50 vakantiehuizen brengen het natuurlijk karakter en de toegankelijkheid van de Slingeplas in gevaar, zo stellen zij. Inwoners hebben hiervoor een petitie opgesteld met de oproep om het huidige ontwerpbestemmingsplan in te trekken en in overleg met alle partijen te zoeken naar een alternatief en beter plan.

Terug naar boven

Beeld

- Oude foto's, ansichtkaarten e.d. van Bredevoort op Facebook.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Bredevoort (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Bredevoort.

- Nieuws: - Nieuws uit Bredevoort op Facebook.

- Dorpshuis: - "Het idee van de kulturhusen komt uit Scandinavië, waar al jaren op die manier wordt gewerkt. Een kulturhus heeft als doel de leefbaarheid en sociale samenhang in kleine gemeenschappen te behouden door verschillende voorzieningen veilig te stellen. Een kulturhus is voor iedereen toegankelijk en is per dorp of stad anders van samenstelling. Het gaat om een multifunctionele voorziening afgestemd op de mogelijkheden en behoeften van een dorp of buurt. Deze multifunctionele voorziening vormt het hart van een dynamisch informatiecentrum in de gemeente waar cultuur en maatschappij elkaar ontmoeten. In één gebouw wordt onder één management een breed pakket aan voorzieningen geboden. Het bijzondere is dat sprake is van een gezamenlijke programmering en dat de verschillende gebruikers elkaars activiteiten kunnen versterken. In een kulturhus delen “bewoners” en gebruikers de accommodatie én hun kennis. Ook kunnen zij samen activiteiten ondernemen die gericht zijn op een breder publiek dan alleen de eigen doelgroep.

Al sinds de jaren dertig van de vorige eeuw staat er in Bredevoort een gemeenschapshuis aan de Grote Gracht, bekend onder de naam Verenigingsgebouw Ons Huis. In 1981 is dat gebouw grondig gerenoveerd en uitgebreid met een aparte gymzaal. In 2013-2014 is het verenigingsgebouw opnieuw geheel gerenoveerd en uitgebreid. De nieuwe multifunctionele accommodatie opende in augustus 2014 haar deuren. Niet langer als verenigingsgebouw maar als een multifunctionele accommodatie die beheerd wordt op basis van het kulturhusconcept. Het kreeg ook een nieuwe naam: 't Grachthuys."

- Onderwijs en kinderopvang: - Dalton Basisschool 't Bastion. "Samenwerken is een van de kernwaarden van het Daltononderwijs. We zien het dan ook als onze missie om tijdens het onderwijs- leerproces samen op te trekken; samen met elkaar als team, met onze leerlingen, met de geledingen van onze school maar vooral ook met de ouders van onze leerlingen. Daarnaast is het een doel van ons onderwijs om onze leerlingen te onderwijzen middels samenwerkend leren. We willen kinderen voorbereiden op de eerste stappen in de maatschappij en hen leren dat dit het best gaat door samen te werken. We zien het als onze missie om de kinderen hierbij, vanuit de interconfessionele grondslag van de school, respect bij te brengen voor henzelf en de mensen en de omgeving om hen heen.

We zien het als onze opdracht om ons steeds te ontwikkelen teneinde de ontwikkeling, cognitief én als mens, van onze kinderen zo goed mogelijk te laten verlopen. Alles wat we als school doen, heeft als ultieme doelstelling om uit de kinderen te halen wat er in zit door te streven naar het maximaal haalbare. Dalton Basisschool ’t Bastion in Bredevoort ziet het als een missie om haar leerlingen te onderwijzen in zelfstandigheid en verantwoordelijkheid. Bij deze twee Dalton-kernwaarden is ons doel dat kinderen zelfstandig beslissingen leren nemen en zich verantwoordelijk voelen voor deze keuzes en bewust worden van de gevolgen van deze keuzes. Als school proberen we de kinderen te begeleiden in deze zelfstandigheid en het maken van verantwoorde afwegingen. We vinden het belangrijk dat kinderen hierbij vertrouwen krijgen van de leerkrachten. Dit vertrouwen weerspiegelt zich vooral door ‘vrijheid in gebondenheid’." - Kinderdagverblijf Spelendwijs.

- Jeugd: - Jeugdclub De Plek is er voor de jeugd van 12 t/m 15 jaar. - Boemerang organiseert jaarlijks een aantal gezellige avonden voor de kinderen van groep 4 t/m 8 uit Bredevoort.

- Muziek: - Drum en Muziekband Bredevoort (DeMB) is opgericht in 2015, als doorstart van de kort daarvoor opgeheven muziekvereniging Excelsior. DeMB omvat een blokfluitgroep, een slagwerkgroep en een muziekband. De doelstellingen van DeMB zijn: Mensen gelegenheid geven samen met anderen, muziek te beoefenen. Het bieden van een verenigingsklimaat waarin gezelligheid, sociale contacten en plezier in het muziek maken erg belangrijk zijn. Het behouden van het muzikale niveau en waar mogelijk het verbeteren hiervan, met een zoveel mogelijk eigen bezetting. Het bieden van voldoende uitdaging. De Drumband is op 5-11-2016 gepromoveerd, met een 1e prijs met hoogst aantal punten, van de 3e naar de 2e divisie. Nieuwe muzikanten zijn altijd welkom bij DeMB. Ze zijn vooral nog op zoek naar een keyboardspeler, basgitaarspeler, slaggitaarspeler en een slagwerker voor de Muziekband.

- Sport: - Tafeltennisvereniging Bredevoort.

- Volleybalvereniging Brevolk.

- Gymnastiekvereniging Prinses Margriet.

Reactie toevoegen