Borger

Plaats
Dorp
Borger-Odoorn
Drenthe

gemeente_borger_anno_ca._1870_kaart_j._kuijper_kopie.jpg

Gemeente Borger anno ca. 1870, kaart J. Kuijper

Gemeente Borger anno ca. 1870, kaart J. Kuijper

borger_plaatsnaambord.jpg

Borger heeft veel te bieden, o.a. als sportdorp, als 'hunebedhoofdstad', én met iedere dinsdag een wegenmarkt, o nee, weekmarkt (grapje van de fotograaf, tevens notabel lid van www.Wegenforum.nl, vandaar). (© H.W. Fluks)

Borger heeft veel te bieden, o.a. als sportdorp, als 'hunebedhoofdstad', én met iedere dinsdag een wegenmarkt, o nee, weekmarkt (grapje van de fotograaf, tevens notabel lid van www.Wegenforum.nl, vandaar). (© H.W. Fluks)

borger hoofdstraat 1941 [640x480].jpg

Borger, Hoofdstraat, 1941

Borger, Hoofdstraat, 1941

Borger

Terug naar boven

Status

- Borger is een dorp in de provincie Drenthe, gemeente Borger-Odoorn. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1997.

- Wapen van de voormalige gemeente Borger.

Terug naar boven

Naam

In het Drents
Börger. Een inwoner van dit dorp is een Börgerder.

Oudere vermeldingen
1327 kopie 1471 Borghere, ca. 1335 kopie Borgere, 1381-1383 en 1395-1396 Borgheren, 1519 Borger.

Naamsverklaring
Een oudere opvatting gaat uit van burg(w)ari* 'burchtbewoners', maar van een burcht is niets bekend. Voor het tweede deel wordt ook gedacht aan heri 'plaats met een zandige rug', met bork, een boomnaam, waarvoor zie Borculo. De overgang van -k- naar -g- is dan vreemd. Tenslotte wijst men op overeenkomst met Borgharen, een samenstelling van burg 'versterkte plaats, burcht' en meervoud van haar 'zandige rug', waarvan heri een afleiding is.(1)

Terug naar boven

Ligging

Borger ligt ZO van Assen, ZW van Stadskanaal.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Borger 442 huizen met 2.541 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 87/519 (= huizen/inwoners) en de buurtschappen Westdorp 11/95, Eldershaar 1/8, Ees 22/160, Buinen 40/260, Bronneger 12/90, Drouwen 53/362, Drouwenerveen 51/305, Buinerveen 42/205, Nieuw Buinen 86/367 en Drouwenermond 37/170. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 1.800 huizen met ca. 4.600 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van (de kernen van) deze voormalige gemeente, kun je terecht bij de in 1986 opgerichte Stichting Harm Tiesing, Historisch Genootschap voor de regio Borger. De stichting draagt de naam van de in dit dorp geboren en getogen schrijver Harm Tiesing (1853-1936). Van zijn hand verschenen meer dan 1.000 publicaties, vooral over het volksleven en de landbouw in Oost-Drenthe. De stichting wil met deze naam de herinnering aan deze markante en voor de historie van Drenthe zo belangrijke figuur levend houden.

Het doel van de stichting is de kennis van de geschiedenis van de tot de voormalige gemeente behorende gebieden - na de gemeentelijke herindeling van 1998 kortheidshalve genoemd 'de regio Borger' - te bevorderen en uit te breiden. Dat doel beoogt zij te bereiken door o.a. het organiseren van studiedagen waarop door lezingen, dia- en filmvoorstellingen e.d. bepaalde aspecten uit de geschiedenis van het gebied worden belicht. Een van deze studiedagen is de jaarlijkse Harm Tiesingdag op de 1e zaterdag van november.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Borger heeft 7 rijksmonumenten.

- De huidige Willibrordkerk (Hoofdstraat 34) is gebouwd in 1826 als vervanger van de oude middeleeuwse kerk op die plaats. De oude kerk is dermate vervallen dat afbraak en nieuwbouw noodzakelijk is. Alleen de toren uit 1316 blijft gehandhaafd. De in neoclassicistische stijl gebouwde Waterstaatskerk is een eenvoudige, driezijdig gesloten zaalkerk. Het in 1979 gerestaureerde orgel is in 1855 vervaardigd door de Groninger orgelbouwer Herman Eberhard Freytag. Rond 1975 komt de kerk in handen van de gemeente, die de kerk gebruikt als raadszaal en verder is de kerk nog in gebruik voor trouwen, rouwen en tot 2007 soms voor een kerkdienst. Onder andere als gevolg van de gemeentelijke herindeling van 1998 komt er een eind aan het gebruik van de kerk, omdat het bestuurlijk centrum van de nieuwe gemeente Borger-Odoorn naar een andere kern wordt verplaatst. Hoe het de kerk nadien is vergaan, kun je lezen in het hoofdstuk Evenementen etc.

- Het Hunebedcentrum zet je op het spoor naar de prehistorie. Naar de tijd dat de eerste boeren zich in Drenthe vestigden. Deze boeren bouwden de indrukwekkende stenen grafmonumenten waarvan de restanten nu nog altijd in het Drentse landschap zijn te bewonderen. Er staan er nog 54 en het grootste hunebed (nr. D27) staat pal naast het Hunebedcentrum. In het museum wordt het verhaal verteld over deze mysterieuze megalitische graven en de mensen die ze hebben gebouwd. Er wordt ingegaan op vragen als: wie heeft ze gebouwd en hoe maar vooral ook waarom zijn ze gebouwd.

Het Hunebedcentrum is in 2018 gerenoveerd en vernieuwd. In 2018 wordt ook een 'virtueel museum' gerealiseerd, als een soort elektronische archeologische encyclopedie. Via landkaarten kun je al inzoomend archeologische informatie vinden over bepaalde locaties.

Terug naar boven

Evenementen en activiteiten

- Inwoner Henk Eggens ziet de leegstand van de rijksmonumentale Hervormde kerk van Borger* met lede ogen aan en wil weer reuring brengen in de kerk én in het dorp in bredere zin. En dat is buitengewoon goed gelukt! De afgelopen jaren heeft hij de kerk verbouwd en herbestemd tot cultuurpodium VANSLAG, waar vrijwel wekelijks bijzondere bands optreden. Over wat er zo bijzonder is aan dit initiatief, laten wij Henk graag zelf aan het woord: "In 2011 zijn we gestart met het initiatief tot het oprichten van een cultuurpodium in de voormalige dorpskerk. De kerk wordt dan al een aantal jaren niet meer gebruikt voor diensten, incidenteel als rouw- en trouwlocatie en een aantal koren vindt er onderdak, waaronder het Drents Vocaal Ensemble. In januari 2013 is het cultuurpodium van start gegaan.
* Voor een toelichting hierop zie het hoofdstuk Bezienswaardigheden.

VANSLAG wil een platform zijn voor (aankomend) talent, dat gefaciliteerd wordt om zich te ontwikkelen en een podium krijgt, waar ze echt in de spotlights komen te staan. Jonge, beginnende artiesten verdienen volgens VANSLAG hetzelfde podium en dezelfde kansen als de ‘grote jongens’, de gevestigde orde, de bekende artiesten. En dat alles midden in de regio, want feitelijk is er niets in de regio dat zich hier op richt. VANSLAG biedt meer dan een podium. Het zoekt en verkent de grenzen van deze figuurlijke verhoging. Het is niet alleen een toneel waarop iemand staat om zijn verhaal te vertellen, maar een plek waar mensen samenkomen om collectief iets te beleven.

VANSLAG verwijst naar nieuwe inzichten, naar een nieuw ritme, anders dan anders, een andere orde, breed en buitengewoon. Het is een ervaring waar je onderdeel van wilt zijn en waar uitgangspunten deugen. Een podium voor een groot publiek. Ontstaan vanuit het samenwerkingsprincipe van co-creëren. Cultuurpodium VANSLAG in Borger is het hart voor nieuwe cultuur en altijd op zoek naar co-creaties met andere partijen."

Last but not least stelt Henk Eggens over zijn drijfveren: "Ik ben geen ondernemer, ik ben ondernemend. Ik wil iets creëren, dat gaat voor mij boven het zakelijke belang. Ik zit hier voor de reuring en ik wil iets toevoegen. Wat we hier straks nog gaan bouwen, doen we met hout uit de omgeving, met mensen uit de omgeving en met leerwerkplekken. Uiteindelijk komt hier iets heel bijzonders te staan. Nu komen mensen hier naartoe voor de muziek. Er komen hier zelfs mensen uit Hannover en Hamburg. Wij hebben hier artiesten die ook in Paradiso staan. Dan ligt Borger voor de Duitsers net iets dichter bij. Straks wil ik dat mensen ook komen voor het gebouw. Zoals mensen naar Bilbao gaan voor Guggenheim, zo wil ik hier straks ook bussen vol toeristen naar Borger krijgen. Dat klinkt ambitieus, maar daar is niets mis mee." Een erg herkenbaar betoog voor de initiatiefnemer en hoofdredacteur van Plaatsengids.nl, omdat hij namelijk grosso modo hetzelfde concept voor Plaatsengids.nl hanteert, met als verschil dat er naar de website 'virtuele bussen vol toeristen' beogen te komen. ;-)

- Oertijdmarkt (op een zondag begin augustus).

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- De rondwandeling Borger - Buinen (12 km) voert u langs maar liefst 8 hunebedden en brengt u langs plekken met schitterende vergezichten vanaf de hoge velden en essen over het Hunzedal.

Terug naar boven

Beeld

- Dorpsfilm Borger 1953 (14 min.). Inwoners staan voor hun huis, zijn aan het werk of komen toevallig voorbij. Verder Hotel Bieze, de Prinses Margrietschool, de School met den Bijbel, een niet nader genoemde lagere school en een smederij.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Borger (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Muziek: - "Huilen van Plezier met De Traan". Zo luidt het motto van het bijzondere koor De Traan uit Borger, dat met 30 zangers en een 10 man sterk orkest vol overgave de meest aanstekelijke levensliederen zingt. Hun unieke verschijning en presentatie waarborgt zowel een weemoedige sfeer als een groot feest. Het is maar wat het publiek wenst.

- Zorg: - Zorgboerderij De Gouden Zon.

- Openbaar vervoer: - In juli 2018 is het vernieuwde openbaar vervoers-knooppunt, Hub Borger geheten, gerealiseerd. Als nieuwe faciliteiten heeft de Hub onder meer kluizen voor fietsen, kiss and ridestroken en gratis wifi bij de bushaltes. Projectleider van de Hub Frans Hamstra wil met het vernieuwde knooppunt inspelen op een betere reisbeleving: "De hub is een plek waar reizigers bij elkaar komen en op een prettige manier verder reizen. Met faciliteiten proberen we voor een prettigere en aangenamere reis te zorgen", vertelde Hamstra bij de feestelijke opening van de Hub. Inmiddels zijn er al meer dan 50 hubs in Drenthe en Groningen. Onder de link kun je zien welke het zijn en wat ze te bieden hebben.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Borger.

Reactie toevoegen